

D3883

@#། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ས་ཏྱ་དྭ་ཡ་བི་བྷཾ་ག་པཉྫི་ཀ་།བོད་སྐད་དུ། བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་དཀའ་འགྲེལ། བམ་པོ་དང་པོ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བློ་ཆུང་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་དག་།རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །བདེན་གཉིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ ཡིས་།།དཀའ་འགྲེལ་འདི་ནི་མདོར་བསྡུ་བྱ། །དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་བརྩམ་པ་ལ། །གང་དག་དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཡང་དག་མཁྱེན་གྱུར་ཀྱང་། །ཐུགས་རྗེས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་དུ་ཐུབ་དབང་སྲས་བཅས་རྣམས། །འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པ་ཡི་འཚལ་བའི་དངོས་པོ་བསྒྲུབ་སླད་དུ། །འདིར་བཞུགས་དྲི་མེད་ བློ་ལྡན་དེ་དག་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།ཞེས་བྱ་བ་སྡུག་པའི་ལྷ་ལ་ཕྱག་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ནི་བཀྲ་ཤིས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཏུ་ན་ཡ་རབས་ཀྱི་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་། །གཅིག་ཏུ་ན་བསྟན་བཅོས་བརྩམ་པ་ལ་སྟོན་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་དེ་ལ་གུས་པ་ བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རམ།དེའི་དོན་བཟང་བ་ལས་ན་སྟོན་པ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པའི་རིགས་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱག་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེ་དང་མཐུན་པ་ཁོ་ནར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་གིས་འདིར་དོན་འདི་ལྟ་བུ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་བོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ ཏེ་།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིར་དོན་གསུམ་བསྟན་ཏེ། དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ནི། གང་དག་དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཡང་དག་མཁྱེན་གྱུར་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བསྟན་ཏོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་འདས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་ པོ་མེད་པ་གཉི་ག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བྱའོ། །བཞུགས་པ་ནི་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ལྔས་བསྟན་ཏེ། རྒྱུ་ཆེན་པོ་ནི་ཐུགས་རྗེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུགས་རྗེ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དུས་ཆེན་པོ་ནི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་ དུ་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཛད་པ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཛད་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཐུབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཐུབ་པ་རྣམས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཐུབ་པ་ཐུན་ མོང་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་དབང་པོ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་མདོ་ལས། སྐུའི་གསང་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་བསྟན་ཏེ་། སྲས་བཅས་ཞེས་སྨོས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྟག་ཏུ་མང་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགོས་ པ་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ།འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པའི་འཚལ་བ་ནི། འདི་མ་ལུས་པ་ཡང་ཡིན། འཇིག་རྟེན་གྱི་འཚལ་བའི་དངོས་པོ་འགྲུབ་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སྐྱོན་རྣམས་ཀྱིས་མ་གོས་པ་ཆེན་པོ་ནི། དྲི་མེད་བློ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །བློ་ དྲི་མ་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དེ་གཉིས་གཏན་དུ་སྤངས་པ་དང་། བག་ཆགས་དང་བཅས་པར་སྤངས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཏུ་ན་འཁོར་བ་ན་གནས་ པ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་བའི་སྐྱོན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ལ་སོགས་པས་མི་གོས་པའི་ཕྱིར་བློ་དྲི་མ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་རྒྱན་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་བཞུགས་ པ་ཡང་བསྟན་ཏོ།།གང་གི་ཕྱིར་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྐུ་དེ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་ཡིན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ།

梵语：萨底雅德瓦雅毗邦嘎般基嘎
藏语：二谛分别难释。第一品。
顶礼文殊童子。
为使智慧浅薄者，智慧得以广大增长，今当略作二谛分别难释。
于此造论之初，虽然彻知诸法无自性，以大悲心于轮回中，佛及诸菩萨众，为成办一切世间所需事物，住于此处无垢具智者，我向彼等顶礼。
所说礼敬可爱圣尊，是为吉祥之故。一者，表明随顺贤者之道。一者，造论时礼敬导师，是为令人对论典生起恭敬，或为通过其善妙义理而成就导师，因为有成就与未成就两种类别。
此礼敬完全契合论典之义，为显示'我当成就如是义'故。此偈颂显示三义：如实通达诸法真实性，以'虽然彻知诸法无自性'一句显示。超越有无二边之自性即是无自性，因为有无二者皆无自性。'诸法'一词指自性。
'住'字以五种殊胜显示：因殊胜，即从大悲心因而生。大悲有缘众生等三种。时间殊胜，即住于轮回之际。事业殊胜，即佛及菩萨是作者。
因具足身语意调伏，声闻缘觉是诸调伏者。世尊具足不共身语意调伏，故为彼等之王。如来秘密经中以宣说身密等而显示。言'及子'者，显示世尊常有众多清净眷属。
大利益亦以'世间'等显示。'一切世间所需'，即是完整且成办世间所需诸事。大无垢染以'无垢具智'显示。无垢智慧即断除烦恼障与所知障，永断彼二种障碍，断除习气，断除一切三昧等障碍。
一者，住于轮回者不为世间法等轮回过患所染，故为无垢智。'虽'字表示相违修饰，依胜义谛则如实通达诸法真实性，依世俗谛则示现安住。
因为圆满受用身虽从福德智慧二资粮所生，但随大菩萨们之意乐而显现为青等色相，如是安立，故无相违。

། ཕྱག་བྱ་བ་དེ་ནི་མདོར་ན་ལས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་ནི་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྩམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱ་རོག་གི་སོ་བརྟག་པ་དང་འདྲའོ་སྙམ་དུ་དོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདེན་པ་གཉིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི། གཞན་དག་གིས་ཀྱང་བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་བ་ནི་དགོས་པའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ ཐམས་ཅད་དམ།ལས་ལ་ནི་དགོས་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པར་བྱའི། བྱེད་པའི་མཇུག་ཐོགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་གཞན་ནི་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་ལ་བྱ་བའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་གསོ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ། དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་བརྩམ་པར་བྱ་སྟེ།རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་ཡང་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་གསོ་བའི་བསྟན་བཅོས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་ཡང་འབྲེལ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་ བའི་སྐྱེ་བོ་བདེན་པ་གཉིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ།།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ནང་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ངོ་བོར་བཞག་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ཉེ་བའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ད་ལྟར་དང་ཉེ་བ་ལ་ད་ལྟར་ཞེས་བཤད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་བརྩམས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདེན་པ་གཉིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ལ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ཀྱང་གསལ་བར་མཛད་ཟིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་བརྩམས་ཤེ་ན།གང་གི་ཕྱིར། བདེན་པ་གཉིས་པོ་རྣམ་ཕྱེ་ཡང་། །ཤིང་རྟ་ཆེ་དག་རྨོངས་ཉིད་ན། །གཞན་རྣམས་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། །དེ་བས་བདག་གིས་རྣམ་པར་དབྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ་། །གཞན་གྱི་དོན་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་ པར་ལེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ།དེ་འབྱུང་བ་དེ་ལ་མཁས་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་བཞི་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རམ། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བོ་བློ་ཆུང་ངུ་ནི་བློ་མི་གསལ་བའོ། །རང་གི་སྡེ་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ཆོས་སྐྱོང་ལ་སོགས་ པའོ།།དེ་དག་གི་ཁ་ན་ལས་པས་འཇུག་པ་གང་དག་སློབ་དཔོན་ཆོས་སྐྱོང་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ དོན་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཞེ་ན།བདེན་གཉིས་རྣམ་དབྱེ་ཤེས་པ་དག་།ཐུབ་པའི་བཀའ་ལ་མི་རྨོངས་ཏེ། །དེ་དག་མ་ལུས་ཚོགས་བསགས་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི་དགོས་པ་ཡིན་ལ། དགོས་པ་དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ དག་ལ་མི་རྨོངས་ཤིང་མ་རྨོངས་ན།བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ལ། རྫོགས་པ་དེ་ཡང་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལས་དགོས་པ་གཞན་ མེད་པའི་ཕྱིར།ཕུན་ཚོགས་ཕ་རོལ་འགྲོ་བ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འགྲོའམ། མི་འགྲོ་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། འགྲོ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདི་ནི་གོ་རིམས་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར། བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་སོ།

礼敬这是简而言之三业自性的意义。此论著不应该是无意义而作，为了显示怀疑如同观察乌鸦牙齿般的理由不成立，为了如实通达二谛而说。'如实'这个词是为了显示：虽然其他人也宣说二谛的分别，但那并不是真实的。关联包含在必要性中，所以没有单独说明，如是一切论著或事业都应该说明必要性的关联，而不应该说明其他如作者后续等特征的关联，因为这不是论著的支分。
譬如医疗论著那样，具有必要性的才应该撰著，此论著也是具有必要性的。譬如医疗论著那样，具有关联性的应该被具有先行思维的人所接受，此论著也是具有关联的，'为了使具有先行思维的人通达二谛'是余下的内容。
'此'是指后面所说的论著的完整本质而言，因为是现前近称的词。'撰著'是说现在和近期说为现在。另一方面，已开始但尚未完成是现在时。
世尊已如实分别二谛，龙树尊者也已经明显阐述了，为什么还要为如实通达二谛分别而撰著此论呢？因此说：'虽已分别二谛，大车师尚且迷惑，更何况说其他人，因此我当作分别。'
他人的利益是指增上生和决定胜的特征，对此通达称为'善巧'，应当如是词句安立。'世尊'是因为降伏四魔，或具足自在等功德。'智慧微小的众生'是指智慧不清晰的人。'自部'是指法护论师等。
由于随从法护论师等见解而趣入的那些人极其愚痴，所以说'更何况其他人'。二谛分别有何作用呢？说：'知二谛分别，于佛语不迷，彼等圆满集'等，这表明知道二谛分别是必要的，这必要性就是对世尊教法不迷惑，不迷惑则能圆满一切福德智慧资粮。
圆满则能成就自他利益圆满到达最极之处，即是成佛，如是显示，因为没有其他必要，所以说'至功德彼岸'。说'必定'是因为没有是否能到达的怀疑因。为了按照次第解释，所以说'善巧二谛分别'等。

།འགྲོ་ལ་ཕན་པ་དེ་འབྱུང་བ། །དེ་བསྐྱེད་པ་ནི་བྱེད་པ་སྟེ། །དེར་དེ་བློ་དང་ལྡན་པའོ། །ཡང་ན་བློ་དེས་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པ་འབྱུང་བ་སྐྱེད་པས་དེ་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པ་འབྱུང་བ་སྐྱེད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །འཇིག་རྟེན་སྨོས་པ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་བརྗོད་པའི་ ཕྱིར་ཏེ།བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི། གང་གིས་འཇིག་རྟེན་འཁོར་བའི་སྲིན་བུ་ཡང་། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བའོ། །བདག་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱར་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མངའ་བའི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་ལྔ་པོ དག་དང་སྦྱར་རོ།།གཞན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཅན་ཏེ། འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པ་འབྱུང་བ་བསྐྱེད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་དག་ལས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ཁོ་ནར་གྱུར་ན། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་རབ་འབྱམ་དག་ ལ་ཤེས་པའི་སྣང་བ་ཐོབ་ནས་བསམ་པ་དང་མཐུན་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིད་ལ་བསམས་པ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ངེས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་ག་དང་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བ་ཁོ་ནར་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པར་འགྱུར་ཏེ།འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་མི་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་དང་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིར་བཏང་བའི་ཚིག་སྟེ། མདོ་སྡེ་མང་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་དོན་ཀྱང་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པ་ལ། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་བསྣན་པ་ནི་རིགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཀུན་རྫོབ་སྨོས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་སྟེ་ཚིག་ཐ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལས་གཞན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་རིགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྣན་པའི་དོན་ཏེ། །གཞན་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའམ་ ཅིག་ཤོས་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བར་བསྣན་པར་བྱའོ།།འདི་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་བ་ལང་རྫི་མོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བ་ལང་རྫི་མོ་སྨོས་པ་ནི་བློ་མ་བྱང་བའི་འཇིག་རྟེན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་བློ་བྱང་བ་རྣམས་གཟུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་དེ་དག་གི་མཐོང་བ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་ མཐུན་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མ་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པར་རྣམ་པར་གནས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པས་དཔྱད་ན་བུམ་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མཐོང་བ་དང་མཐུན་པར་ དངོས་པོའི་དོན་ངེས་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་བྱིས་པ་དང་། མཁས་པ་དག་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་བློ་མཐུན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །མཐོང་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། ཡང་དག་པ་དང་ ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་བསྡུས་པར་བསྟན་ཏོ།།ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བསྣན་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པ་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རིགས་པ་ལ་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར། སླུ་བ་མེད་པས་རིགས་ པ་ནི།།དོན་དམ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

利益众生之事生起，产生此事即为作为，于此具有彼等智慧。或者以彼智慧生起利益众生之事，故彼具有生起利益众生之事的智慧，如是词句相连。
言及世间是为了表达通达二谛分别之殊胜性，如此通达二谛分别者，即使世间轮回之虫，亦能到达自利他利圆满的彼岸。自利圆满即是智慧与断除圆满之相，他利圆满亦复如是。
无差别者是为了表达佛陀心相续中具有的自利他利圆满。'极为'一词，是与'通达二谛分别'等五个词语相连。
'其他'是指声闻等种姓，因为他们异于具有生起利益众生之事智慧者。若仅通达二谛分别，于如来广大教法获得智慧光明后，随顺意乐，如是思维声闻等菩提之相而得圆满到达彼岸，如是相连。
'决定'二字与二者皆可相连。因此，此说明必定到达彼岸，不应认为是错误。
'彼彼'是总说之词，表示经典众多。二谛分别之义亦当如是，于此增加'如是显现'一词，是为了表明非如理。
言及世俗是指世俗谛，为了从中引出最后词语。'其他'是指异于显现。因此，此说明如理性即是胜义谛。'即'字是增益义，应增加'唯其他'或'唯另一'。
为解释此义，故说'如牧牛女'等。言及牧牛女是为了显示未经训练的世间。'等'字包含已经训练者，如是他们的见解随顺瓶等形相而趣入，余下应知如是。同样，于世俗中瓶等诸法如实安住，然于真实中则不然，以理观察则不应为瓶，此为语义。
如何如所见而安住？说道：'因为随顺所见而决定把握事物之义'。因此，此说明凡夫与智者对瓶等所共同认知者即是真实世俗谛。
'见有二种'等，是以真实与非真实等差别方式摄集世俗谛。'即'字为增益义，如前所说。
为何理称为胜义？因为'以无欺故，理即是胜义'而说。

།མི་སླུ་བ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རིགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དོན་ལ་ངེས་པ་ནི་སླུ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དམ་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དོན་ཀྱང་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། ། རིགས་པའི་སྟོབས་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོའི་སྟོབས་སོ། །སླུ་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་འབྲས་བུས་རྒྱུ་ལ་འཁྲུལ་བར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། དེའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད ལ་འཁྲུལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་རམ། དོན་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན་ནི། །མངོན་སུམ་དང་བྲེས་གཞལ་བའི་འབྲུ་ནི་བྲེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འདྲ་བར། དོན་དམ་པས་ གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན།སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དོན་དམ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་པ་དོན་དམ་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འདི་ན་དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་དེས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ དོན་ཀྱང་དོན་དམ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ནི་ཤེས་པར་མི་བྱ་སྟེ། དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེས་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་པའམ། དེས་གཞལ་བའི་དོན་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། ཇི་སྟེ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་མེ་ལ་སོགས་པའི་དོན་སྒྲུབ་ ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་འདོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉེས་པ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་མེ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་གཅོད་པར་སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་པ་ཉིད་དེ། དོན་དམ་པ་ནི་རྟོག་པའི་དྲ་བ་མ་ལུས་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་ལེའུར་ བྱས་པ་ལས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།འབྲེལ་བ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་ཅེ་ན། ཚིག་ཐ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་རིགས་པས་རུང་བ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཉིད་བདེན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟ་ ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་།ཟླ་བ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་པའོ། །འོ་ན་འཇིག་རྟེན་པ་དག་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཟླ་ བ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདེན་པ་དང་།བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་ཇི་ལྟ་བུར་འདོགས་ཤེ་ན། མ་རིག་པས་ལྡོངས་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ། ཟླ་བ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པ་ཉིད་དུ། དེ་ལྟར་ཁས་མི་ལེན་པས་སོ། །ཚིག་དེ་དག་གིས་དོན་དམ་པ་དང་མཐུན་པའི་ དོན་དམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི།དེའི་ས་བོན་ཙམ་ཞིག་སྨོས་པ་བྱས་ནས། ཞིབ་ཏུ་ནི་འོག་ནས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ད་ནི་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་དངོས་པོར་ནི། །རྣམ་པར་གནས་པར་མི་རུང་སྟེ། །ཤེས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ། །ཇི་ལྟ་ བུར་ཡང་སྣང་མི་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ཙམ་ཞིག་བྱེད་དོ། ཞིབ་ཏུ་ནི་འོག་ནས་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །ཤེས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི། །ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་དོ། །ཐམས་ཅད་སྨོས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་བསྡུ་བའི་ ཕྱིར་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་དྲུག་པར་བསྡུའོ། །གཅིག་ཏུ་ན་ཐམས་ཅད་སྨོས་པ་ནི་མཐའ་དག་གི་དོན་ཏེ་བྱེ་བྲག་གི་ཚིག་སྡུད་པའོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡང་ངོ་། །ཤེས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་མི་སྣང་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལུང་དང་སྦྱར་བར་བྱ་ བའི་ཕྱིར།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

如果问什么是不欺诳性，以理智的力量对事物所获得的确定性是不会欺诳的。因此，由具备三相的因所产生的认识既是殊胜的，也是真实的，所以称为胜义。理智的力量是指具有事物本性及由此产生的特征之关联的事物力量。
所谓'不欺诳'是指因为果不会错乱于因，否则将导致非其果的过失。自性也不会错乱于自性，否则将导致非其自性的过失。所谓'是殊胜'是因为不欺诳或因为与事物相关联。
现量所确定的对象，如同用量器测量谷物称为'量'一样，胜义所确定的对象无生等也称为胜义。如果说由具备三相的因所产生的认识是胜义，那么'因为这里有烟所以有火'这样的认识也将成为胜义，如此则其所确定的对象也将成为胜义。
不应如此理解，因为烟等本来未生故无，因此怎么会有由此产生的认识或所量的对象呢？如果是如所见的烟等因相来成立火等对象，那么这是可以接受的，因为没有过失。这样，否定无火等的证成，因为符合胜义，所以称为胜义性。因为胜义的特征是断除一切分别网。
颂中不是说世俗吗？为什么从关联中说世俗谛呢？因为要从中引申最后的词义。如果不合理，为什么称为谛呢？因此说'如所显现即为谛'。
这样的话，瓶子等和第二月等将没有任何差别。因此说'第二月等也'。'也'字表示不仅是瓶子等。那么世间人对瓶子等和第二月等如何安立真与不真的名言呢？因为无明愚痴的世间人不像承认瓶子等那样承认第二月等为真实。
以上这些词句略说了符合胜义的胜义，详细内容将在下文分析。现在对非异名的胜义：'如所显现的事物，不应安住其中，对一切认识事物，都不会有任何显现。'等作简略说明，详细内容将在下文阐明。
'一切认识事物'是指一切认识的本性。说'一切'是为了包括一切智者和非一切智者，这样就归属第六格。或者说'一切'的意思是完全，是特殊词的总集。'也'字也表示非一切智。
为了将'对一切认识事物，都不会有任何显现'与经典相配合，所以说'因此经中说'。

།འགའ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ལ་བྱའོ། །མཐོང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པར་དགག་པ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་ པའི་ཤེས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།འགའ་ཡང་མཐོང་བ་མེད་པ་ནི་ཞེས་དེ་སྐད་གང་གསུངས་དེ་ནི། ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། གལ་ཏེ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། །འགའ་ཡང་མཐོང་བ་མེད་ཅེ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།དེ་ནི་རྟག་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་སྣང་བའི་ལམ་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ལུས་ཡོངས་སུ་བསྡུ་ན་ནི། འགའ་ཡང་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས། ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤང་བ་ལ་བྱ་སྟེ།།སྤྱིར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་མི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ནར་གསུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་བཤད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྐབས་དང་མཐུན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་མེད་པར་རོ་། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་དབེན་པའི་ངོ་བོར་རིག་པ་མི་འབྱུང་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་མེད་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མ་སྟེ། འདིས་ནི་ཇི་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པས་དབེན་པའི་ངོ་བོའི་ས་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པར་དེ་ན་བུམ་པ་མེད་པར་མི་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ། །གཉིས ཀྱིས་དབེན་པའི་ངོ་བོའི་བདག་ཤེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་ནི་བདག་གིས་བདག་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་སྣང་བས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ནི་སྦྱོར་བ་གཙོ་བོ་སྨོས་པའི་ཚིག་ཡིན་གྱི། འདི་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་ གཞན་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ།ཕ་རོལ་གྱི་ཤེས་པ་གཞན་ནི་བདག་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། །འདིར་སྦྱོར་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། གང་དང་གང་སྣང་བས་སྟོང་པ་དེ་དང་དེ་མི་ཤེས་ཏེ། དཔེར་ན་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཤེས་པ་གཞན་མི་ཤེས་པ་བཞིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཤེས་པ་ནི་རང་སྣང་བས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ།།གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། རང་སྣང་བར་ཁས་མི་ལེན་ན་ནི། ཐ་དད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་པོ་དང་དེ་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་དཔེར་ན་སྔོན་པོ་དང་། དེར་སྣང་བ་སྔོན་པོ་ཤེས་པ་ནི་ཐ་དད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ཉིད་སྔོན་པོར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཤེས་པ་དང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་མི་འདོད་དོ། །ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཤེས་པ་མྱོང་བར་བརྟགས་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། རང་གི་རྣམ་པས་སྟོང་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་འདི་གཉིས་ལ་འགལ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་འདི་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་ཤེས་པར་ཞེས་བྱ་བ་བསྙེགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་རིག་པ་པོར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་གང་ཡང་དངོས་པོ་ཅི་ཡང་མི་ཤེས་པ་ མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་ཤེས་པ་ནི་སེར་པོ་ཤེས་པའི་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རུང་སྟེ། ཡུལ་མྱོང་བ་ན་འདི་ནི་སྔོན་པོ་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། འདི་སེར་པོ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

'任何'是指有实法和无实法等自性。'无所见'是无遮。缘起远离能取所取的自证知识确实是存在的。所说'任何无所见'这句话，是针对遍计所执自性而说的。对此说法，'若说遍计自性，任何皆无所见'，这是因为它永远是不存在的，所以不会成为显现的对象。'这就是如此'是针对遍计自性而说的。'若非如此'是指若总括一切自性的话，为何说'任何'？'为何'是指应该舍弃，若是一般性的说法，应该只说'不见自性'，这样解释就完整了，若不这样说就与上下文不相符。'无彼'是指无二。'若非如此'的意思是，如果不生起离于二取的了知。'不应理'是指无二的了知，这是余下的部分。这表明就像不了解空瓶等的自性就不知道那里没有瓶子一样。若说有离二取的自性的自我了知，因此说'识不能自知自，因无自显现故'等。这是说明主要论式的文字，而不是证成这点的论式，如果是的话，那么'如其他识'这个比喻就不具备所证，因为他者的其他识就是自证。这里的论式是这样的：凡是空无显现的，彼皆不能了知，譬如其他识不能了知其他识，同样，想要说明为所证的识是空无自显现的。这个因不是不成立的，因此说'若不许自显现，应成相异别，如青及彼识'，这是说，譬如青色与显现为青色的青识是相异的，因为青色本身不是青的显现，同样，识与显现为识的自性应成相异。这是不能接受的，因为若承认由其他识来体验识就会成为无穷。因此说明这个因不是不成立的。若说因为是了知的自性所以既是自证又是空无自相，这二者有什么矛盾？因此这个因在异品的离系上有怀疑。对此说'非由是了知自性故'，追究'自证'的意思。为什么这样说呢？因为会有太过的过失。这样的话一切识都会成为一切的认知者，就不会有任何识不了知任何事物的自性。若说青识不是黄识的了知自性，这是不合理的，因为是了知的自性，在领受对境时没有'这是青识而不是黄识'这样的区分。

།གལ་ ཏེ་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས།བདག་རིག་ཅེས་བྱ་བར་བསྙེགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དེས་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་འདི་ནི་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་གྱི། འདི་གཞན་ རིག་པའི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་ལ་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ།གང་གིས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པར་ཡིན་ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་སྔ་མ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་རྒྱུ་ཡོད་ལ་རྒྱུ་དེ་ཡང་དེའི་རྣམ་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ རང་སྣང་བར་ཁས་ལེན་ན་ནི་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྐྱོན་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།མི་རུང་སྟེ་ལན་བཏབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རམ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཁོ་བོས་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ།།ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཁོ་བོས་དེ་ལ་ཡང་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་ཡང་མི་རུང་སྟེ། ཉེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་ནི་མི་སྲིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྲིད་དེ། འདི་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་བདག་རིག་པ་ཡིན་གྱི་འདི་གཞན་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅིག་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཡོད་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་དཔྱད་པར་མི་ ནུས་སོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་དཔྱད་དུ་མེད་པས་འདི་ནི་བདག་གིས་བདག་རིག་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་འཇོག་ན། ཇི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ། བདག་རིག་པ་ལེགས་པར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །ཤེས་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འདི་འདྲ་སྟེ། རང་གི་རྒྱུ་ ལས་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཚད་མ་ཅི་ཡང་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།ཚད་མ་མེད་ཀྱང་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་མི་རིགས་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སེམས་མི་མཐུན་པ་གཞན་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སེམས་མི་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ན་གཞུང་ལུགས་ ཐ་དད་པ་གང་ལ་གནས་པ་རྣམས་སོ།།རང་གི་ཚུལ་བརྗོད་པ་ནི་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་བརྗོད་པའོ། །རྣམ་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདིར་སྣོན་སྨྲས་པའོ། །དེ་སྐད་བརྒལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེའི་བདག་ཉིད་ནི་འདི་འདྲ་སྟེ། རང་གི་རྒྱུ་ལས་ སྐྱེས་ཤིང་གང་གིས་འདི་ལྟར་འདི་ནི་སྔོན་པོ་རིག་པ་ཡིན་གྱི་སེར་པོ་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་།།དེ་བས་ན་འདིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མཚན་ཉིད་དང་རྣམ་འགྲེལ་བྱེད་པ་སྨོས་པ་ནི་དེ་གཉིས་ཁྱེད་ཀྱི་ནང་ན་རྟོག་གེ་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རུང་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ རིགས་པ་འདིའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཁྱེད་ཡིན་ཏེ།ཅི་བྱར་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལ་ཡུག་པ་རྐྱང་གི་རིགས་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་རྟོག་གེ་པ་གཞན་དག་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ་། །གཞན་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་ནི་འདི་འདྲ་སྟེ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ཞེས་ བྱ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུའི་ནུས་པ་བཀག་ཕྱིར་རོ། །འོག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །རང་རིག་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པོ་ཡང་མི་མཐོང་བ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པོ་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ཙམ་གྱི་ ཕྱིར་མེད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བརྒྱ་ལ་དེ་སྐད་ཟེར་ན་དེའི་ཕྱིར།ངེས་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བར་སྨོས་ཏེ། དེ་དང་སྦྱར་རོ།

如果说因为是自证本性，所以称为自证，因此不会有太过之过，这也是不合理的，这是不应理的，这是剩余的部分。为什么呢？因为没有近因。这是说，对于'这是自证本性，而不是他证本性'这一点，有什么近因呢？由此而说出这样的话，这将被说明。若不是这样，若无近因，则会如前所说有太过之过。如果有因，而这个因又不异于其相，那么，如果承认自显现，就会成为差别，这个过失已经说明过了。
说'不合理，因为已经回答过'的意思是：如果说识的本性是从自因所生，对此我已经回答说'不是因为是识的本性，因为会有太过之过'。如果说自证本性是从自因所生，对此我说即使是自证本性，也不能避免太过之过，这是不合理的，因为没有近因。
若不是这样，就会有太过之过，已经用这样的话回答过了，其他方式是不可能的。为什么不可能呢？如此，因为虽然那个识具有'这是自证而不是他证'这样的本性，但这是无法考察的。如果说因为无法考察，所以安立'这是自证而不是他证'，那该如何说呢？自证是很好地成立的，因此这是如此。
那个识的本性是这样的：'从自因所生'这一点没有任何量，因此说'因为没有不欺诳的量'。虽然没有量，为了说明这样的识的产生是不合理的，所以说'其他诸异见者'等。'异见者'是指安住于不同教义的人们。'说自宗'是指说自己的宗义。'无相论者'等是这里增加说的。
'如此诘难'是指：这个识只是无相的，其本性是这样的：从自因所生，由此而成为'这是认知蓝色而不是认知黄色'。因此在这里量有什么用呢？提到特征和注释者是因为这两者在你们中是最高的论理家。又说'其他也可以'是指你们这些随顺这种理论的人，表明无论如何都不行，这样单纯的理论其他论理家也不接受，因此这是不合理的。
而且，'其本性是这样的：从自因所生'这样的说法是不合理的。为什么呢？因为否定了因的功能。下文等是剩余的部分。因为自证不合理，所以即使三自性不被见到，那三自性也是确实存在的，因为仅仅由不被认知就不能决定为不存在，如果有人这样诘难，所以说'不能决定'，与此相应。

།གང་གིས་ཤེ་ན། མི་མཐོང་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཆུག་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གང་ཞིག་ཅེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་། གཞན་གྱི་དབང་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་རིག་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བཟོད་པ་སྟོན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ངེས་པར་བྱར་མི་ནུས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར། ཡོད་མེད་དངོས་པོ་མཁྱེན པའོ།།ཀུན་མཁྱེན་པས་ཀྱང་གང་མ་གཟིགས། །དེ་ཡི་དངོས་པོ་ཅི་འདྲ་ཞིག་།ཤིན་ཏུ་ཞིབ་པའི་ལྟ་བས་དཔྱོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གཞན་ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བའོ། །ཅི་འདྲ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བའོ། །ཤིན་ཏུ་ཞིབ་པའི་ལྟ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཕྱས་བྱ་བའི་ ཐ་ཚིག་གོ།།ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞིབ་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་གོ། །ཡང་ན་དཔྱོད་ཅིག་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་སོ་སོ་རང་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ་། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མདོ་ལས་ཀྱང་། དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་ པ་གང་ཞེ་ན།ཇི་སྙེད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་གདགས་པ་དང་། ཡི་གེ་དང་སྐད་དང་བརྡ་བསྟན་པ་དག་གོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་གང་ལ་སེམས་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ན། ཡི་གེ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །མདོའི་ཚིག་འདི་དག་བཤད་པར་འདོད་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་ སྙད་གདགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འཇུག་པ་སྟེ།ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་སུ་སྒྲུབ་པའོ། །རྗོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་ཡི་གེ་དང་སྐད་དང་བརྡ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འོག་མ་འདིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྗོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་འཇུག་པ་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གཏོགས་སམ་ཞེ་ན། རྗོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད། དེ་ནི་བདེན་ཏེ་ཤེས་བྱའི་ངོ་བོས་ནི་འདུས་མོད་ཀྱི། རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བྱེད་པ་ཡིན ལ།ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གིས་སོ། །ཡང་ན་དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་གདགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་འཇུག་པ་ཤེས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གཞན་ གྱི་མི་སྲིད་དོ་སྙམ་པ་གཅད་པ་སྟོན་ཏོ།།ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པར་མི་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྙེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལ་བྱའོ། །འོག་ཏུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་དང་སྐད་དང་བརྡ་བསྟན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་རོ། །བརྗོད་ཟིན་པའི་དོན་བསྟན་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།དེ་ནི་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། རྗོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ནི་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་པ་ལ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པ་ལ་ སེམས་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་དེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།འདིས་ནི་གང་ལ་སེམས་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་གྱི་ཚིག་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ལ། གང་ལ་སེམས་རྒྱུ་བ་དང་ཚིག་ཀྱང་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ཡང་། གང་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཞེས་སུ་ཞིག་ཟློག་པར་བྱེད་ཅེས་དེ་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་ལྟར་ རྟོགས་པར་བྱའོ།

为什么呢？虽然说'不见即是见真实'，为什么呢？说'一切自性'，补充说'依他起等自性存在'。为什么呢？因此说'因为'，是因为自证不合理。'怎么'是表示不能忍受。为什么不能确定呢？因此如是：
'有无诸事遍知者，即便遍知者未见，其事物究竟如何，以极细见解观察。'
'又'字的含义是'更不用说其他'。'如何'是舍弃。'以极细见解'是最极致的意思。'极'是'细见解'的差别。或者是'请观察'。因此，如所显现是世俗谛。胜义谛于各自相续中如何也不会显现。因此经中也说：'其中世俗谛是什么呢？即一切世间言说施设、文字、语言、表示等。胜义谛是于其中连心行都无，更何况文字？'
为解释这些经文而说'世间言说施设是世间趣入，是能知所知相'等。'言说施设'是业用。能诠相以下文'文字、语言、表示'来说明。
能诠相是否也包含在世间趣入所知相中呢？解释说'能诠相则不是'。这是对的，虽然以所知体性包含，但不是以能诠体性，因为那是作用，不是业用体性，所以无过。'因此'是指'尽所有'这个词。或者'因此'是指'世间言说施设是世间趣入能知所知相'这句话。
'又'字表示遮遣他人认为不可能的想法。'唯'字是为了显示不应怀疑'不是'的意思。'此'指'尽所有'这个词。'以下'是指'文字、语言、表示'。为了显示已说之义，说'此应如是了知'，'此'指能知所知相和能诠相是世俗谛，应当如是了知。
为什么呢？因为经中说'于胜义谛连心行都无'。这表明不仅仅是言词无心行，而是说明那是胜义谛。凡是有心行和言词的即是世俗谛。
如此，能知所知趣入相是世俗谛的话，色等和乐等作为心的对境，谁能遮止其不成为世俗谛呢？这是如此显示的，应当如是了知。

།གང་གི་ཕྱིར། རྗོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །ཡི་གེ་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ན་ཞེས་གསུངས་པར་འགྱུར་གྱི། སེམས་ཞེས་གསུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་རྒྱུ་བ་མེད་པ་ལ་ ནི་མི་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་སེམས་རྒྱུ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་རྒྱུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་གཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་གོ་རིམས་ཅན་དེ་གཉིས་མི་འདོད་ན་ནི་སེམས་རྒྱུ་བ་ཡང་ མེད་ན།ཡི་གེ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་གོ་རིམས་ཅིའི་ཕྱིར་མཛད་ཅེས་བྱ་བས་ནི་སྣོན་བསྟན་ཏོ། །གོ་རིམས་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ན། ཡི་གེ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་མི་རུང་ཞེ་ན། །གལ་ཏེ་ ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། སེམས་རྒྱུ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྗོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། གོ་རིམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གོ་རིམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་རྒྱུ་བ་དེ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།མི་འདོད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །གལ་ཏེ་འདོད་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་རྒྱུ་མེད་ན་འབྲས་བུ་མེད་པས་སེམས་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ན། ཡི་གེ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བའི་གོ་རིམས་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཀུན་ནས་སློང་བ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ངོ་། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། དེས་ཡོངས་སུ་གཅད་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་རྒྱུ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་ཞེས་བརྒྱ་ཞིག་ལ་དེ་སྐད་ཟེར་དུ་འོང་བས།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་ན་ནི། སེམས་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིར། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ན་ཞེས་གསུང་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐེ་ཚོམ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཡིན་པར་གཟུང་ན་ནི་ཅི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངམ། འོན་ཏེ་སེམས་ཙམ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིག་གུ་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སེམས་སྨོས་པ་སྤྱིའི་སྒྲ་ཡིན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ངེས་པར་བྱེད་ པའི་ཚད་མ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་རྒྱུ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ལའོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཟུང་གི། །སེམས་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ། སེམས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་སྤྱིའི་སྒྲ་ཡིན་མོད་ཀྱི། བྱེ་བྲག་ཏུ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་ པར་འགྱུར་ཞེ་ན།སྤྱིའི་སྒྲ་ཡང་དོན་དང་སྐབས་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཞག་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་། །གཉིས་ནི་སེམས་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ན་ཡི་གེ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཉིས་བརྗོད་ པར་མི་བྱ་ཞེ་ན།རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་གུད་ན་མེད་དེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཁོ་ནའི་ངོ་བོ་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོར་གཟུང་བ་ནི་ཡི་གེའི་སྤྱི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་རྒྱུ་བ་མེད་པ་བརྗོད་ན་འོག་མ་ཡི་གེ་རྣམས་རྒྱུ་བ་མེད་པ་ ཡང་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་རྣམས་རྒྱུ་བ་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་དོན་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །སྣོན་བསྟན་པ་ནི། ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་མཛེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

为什么呢？'如果仅仅言说的特征是世俗谛'这句话中，'如果承认是世俗谛'是省略的部分。'如果文字也不动'这样说，而不说'心'，这是指心的运动不是（世俗谛），因为没有承认心的运动是世俗谛。'仅仅'一词是为了否定心的运动特征不是世俗谛。
如果不承认如上所说的这两种次第，为什么要作'心若不动，何况文字'这样的表述次第呢？这是追加说明。什么是这个次第呢？即'心若不动，何况文字'这样的说法。为什么次第不合理呢？'如上所说'指的是两种：心的运动特征和言说的特征。是什么样的呢？说'有次第的'，'有次第'是指心的运动在言说之前。
'不承认'是省略了'是世俗谛'。如果承认的话，因为无因就无果，所以'心若不动，何况文字'这样的次第是合理的。言说是世俗谛，因为它是能引发的，分别知也是。无分别知唯是非世俗谛，所以它所断定的乐等怎么会是世俗谛呢？
如此，这里说'心不动'，有人会说唯指分别知，如果执取为分别知，这里'心若不动'就应该说成'分别若不动'。为什么呢？因为没有疑惑。如果执取为心，会怀疑是指分别知还是仅仅是心。
如果说虽然'心'是通称，但应该理解为分别知，对此没有决定性的量。'对此'是指'心不动'这句话。如果说虽然'心'是通称，但在此特指分别，而不是仅仅是心，那么通称若无对境和语境等就不能确定为特称。'等'字包括同时运动等。
二者指'心若不动，何况文字'。为什么不应该说二者呢？因为'言说的共相'等。这是说，离开（分别）没有共相，只是随顺分别知的本性，执为外境的就是文字的共相。这样，说心不动的时候，下面的文字不动也就已经说了，因此说文字不动就成了无义。追加说明：'若'字不恰当。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྤྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་པ། དེ་ལྟ་ན་ནི་སེམས་ རྒྱུ་བ་མེད་པ་དེ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཡི་གེ་རྣམས་རྒྱུ་བ་མེད་པ་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་གང་གིས་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་མཛེས་པར་བྱེད་པ་ལྷག་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཡི་གེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་རྣམ་པར་ རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ཐུགས་ལ་བཞག་ནས་ཡི་གེ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་དེ་སྐད་གསུངས་སོ་ཞེ་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཐུགས་ལ་བཞག་ནས་རྗོད་པ་རུང་བ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡི་གེ་རྣམས་རྒྱུ་བ་ནི་ རྗོད་པར་སྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འདི་གསུངས་པས་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །ཇི་སྟེ་ཡང་ཇི་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་ཡི་གེ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མི་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་། དོན་ འོག་མ་བརྗོད་པར་ཡི་གེ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་འོག་ཏུ་བརྗོད་པ་འདིར།གོང་མ་སེམས་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འདུས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདུས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྤྱིའི་རྗེས་སུ་ནང་གི་རྗོད་པ་འབྲང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེའི་ ཕྱིར་གཉིས་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།གཉིས་ཀ་ཡང་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འདོད་པའི་དོན་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོ་ཙམ་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་ངང་ཅན་གྱི་སེམས་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཡང་དག་པར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ བཞེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དངོས་པོ་ཙམ་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་ངང་ཅན་གྱི་སེམས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་བྱའོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྲིད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་བཞེད་དོ་ཞེས་བལྟ་ བར་བྱ་སྟེ།འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །ཡང་དག་པར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ནའོ། །བཞེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགོངས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་འཚམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཛེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ་དེ་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་སླའོ། ། དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་ཙམ་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་ངང་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྤྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཉིས་བརྗོད་པ་རིགས་ཏེ། གང་དུ་དངོས་པོ་ཙམ་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་ངང་ཅན་གྱི་སེམས་མི་འཇུག་པ་དེར། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་མི་འཇུག་པ་ཁོ་ན་སྟེ་དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱི་ནི་ཐག་རིང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡང་འཚམ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན་ན། གལ་ཏེ་ཁ་ཅིག་ འདི་སྐད་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་གནས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དོན་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྣམ་པའི་ཚིག་གིས་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་དག་གི་ལམ་ལས་འདས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ན་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་། འདི་ ལྟར་མདོ་ལས་དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་གདགས་པ། ཡི་གེ་དང་སྐད་དང་བརྡ་བསྟན་པ་ཇི་སྙེད་པ་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ཚིག་གི་དོན་ནི་གྲགས་པའི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ། སྒྲ་དང་དོན་མ་གྲགས་པའི་རྣམ་པ་གསལ་ བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པ་བརྡ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡི་གེ་དང་།ཚིག་དང་ངག་མདོ་སྡེ་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་རུང་སྟེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་བཅས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་གསུངས་སོ།

为什么呢？因为能诠的共相是随分别而转的，如此则心无所行，因为与彼无所行不异，故说诸字亦无所行。因此于此中任何'亦'字的声音装饰都是多余的。'故'字即是'因此'之义。
若说诸字成为自相者不随分别知而转，更何须说安住彼等于心中的诸字呢？对此回答：由于自相非能诠，故安住彼于心中不应理，故说'不唯应理'。诸字之行即是生起言说，故彼唯非存在于自相中。如是则思维此说有何用。
即使如此，若思维'更何须说诸字'这一说法不能不说，即使如此，下文所说'更何须说诸字'这一下文所说中，上文'心亦无所行'即已包含其中。为何包含？说'因为能诠共相随内说而转'。
因此不应说二者，然而二者都已宣说。因此为总结所欲成立之义，说'是故如实中，世尊亦许唯事随顺性心无所行'。唯事随顺性心即是指缘自相的知。'亦'字表示可能，非为摄持分别知。
或者应视为'世尊亦许'，即非唯圣者无尽慧许。'如实'即是真实。'许'即是'意'的同义词。'如是一切相合'即是'庄严'的同义词，此易于理解。
如是则唯事随顺性心不随顺能诠共相，故说二者应理。于何处唯事随顺性心不行，彼处分别亦定不行，因为由彼区分故。如是则随分别转的能诠共相确实远离，故'亦'字亦相合。
如是则色等及乐等亦是世俗谛。若如是，若有人这样说：色等及乐等各自安住者，彼等非由决定义相的语言所知，因为彼等超越语言道故非世俗谛。因为彼是假名安立故。
如是经中说：'此中何为世俗谛？谓世间名言安立，所有文字、语言、施设。'此中语义是：从显现事物因生起，为明显显示声与义未显现相，随顺彼二者的知解文字者的文字、词、语，或与经典相应，具有所诠，即说为世俗谛。

།དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་དུ་སྤྱིའི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྗོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དོན་དམ་པ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་ཚིག་གི་ངོ་བོའི་རྗོད་པར་བྱེད་པས། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་དངོས་པོའི་སྒྲ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཞན་ནི་མེད་པས། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་མེད་དེ། རང་གི་ཤེས་པ་འགལ་བ་བདེན་པ གཉིས་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ལ།དེ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་འཁྱམ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཁོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་པར་མི་གསུང་གི། །གང་ལ་སེམས་འཇུག་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོའི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དོན་ དམ་པ་ནི་ངག་གི་ངོ་བོ་རྗོད་པར་བྱེད་པས།བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འོག་ནས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་མ་ཟིན་པ་ཉིད་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །སེམས་སྤྱོད་ཡུལ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ་ཞེ་ན་།རྣམ་པར་དག་པའང་ཡང་དག་ཏུ། །རིགས་སམ་འོན་ཏེ་མིན་ཞེས་སོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སེམས་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་པ་ལ། བདག་ཉིད་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ནི་བྱེད་པ་དང་ལས་དང་བྱ་བའི་ངོ་བོས་བདག་ཉིད་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་བདག་ཉིད་རིག པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ན་ནི།སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པས་རེ་ཞིག་གཞག་གོ། །ཀུན་རྫོབ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་བློ་ཅན་དག་ལ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བྱས་པས་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།དེ་ལ། བརྟགས་པའི་དོན་གྱིས་དབེན་གྱུར་པ། །དངོས་ཙམ་བརྟེན་ནས་གང་སྐྱེས་དེ། །ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དང་པོས་ནི་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་། །འོག་མས་ནི་སྐྱེས་ བུའི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ།།ཡང་དག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རེ་རེ་དང་ཡང་སྦྱར་རོ། །དངོས་པོ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་སྟེ། འདི་ཡང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཡིན་གྱི། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བར་བསྙེམས་སོ་། །རྒྱུ་རྣམས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བྱེད་རྒྱུའོ། །རྐྱེན་རྣམས་ནི་ཐུན་མོང་བའོ། །དངོས་སུ་དཔྱད་ན་ནི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བྱིས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་དོན་ཇི་སྙེད་ཅེས་བྱ་བ སྨོས་ཏེ།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ལ། སྣང་བ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་རིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་ཞེ་ན། མཐུན་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སུ་དག་དང་མཐུན་ཞེ་ན། བྱིས་པ་ཡན་ཆད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཁས་པ་རྣམས་ནས་བཟུང་སྟེ། བྱིས་པའི་ བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་གང་དག་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བརྟན་པོར་བྱས་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་ལ་སྣང་བདེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ། །བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲོ་ བཏགས་པའི་རྣམ་པ་མི་སྣང་བའི་ཚུལ་ཅན་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།

如果说那些不是执持共相，因此可以表述，那么胜义谛也将有过失，因为它也是以语言本性来表述的缘故，是所诠表的对境。那些不是胜义谛，因为它们有实法的名言。没有其他形式，因此它们是不存在的，因为自己的认知相违而不被二谛所摄。
它们是周遍漂泊的，如是世尊不说唯有假名安立才是世俗谛，而是说'心所趣入处即是世俗谛'。经义已经解说完毕。胜义不是语言本性所能表述的对境，这将在下文中说明。未被二谛所摄并非成立，仅此而已，不必广说。
所有心行境界都是世俗谛，不是胜义谛，这是其意义。如果说'清净是否为真实，请思维'，这是完全不合理的。为什么呢？因为是心行境界。为什么这样想呢？因为是自证。
如果说它不是以作者、业和作用的本性而自证，那就成为了认知的本性。如果说因为是了知的本性所以不是这样，那么一切事物都将成为了知。如果说这是自证的本性，由于是心的行境，已经承许它是世俗谛，暂且搁置。
为了让那些对世俗有错误认知的人们能够理解，通过分类，世俗又分为真实和非真实两种。其中，'远离所计义，唯事依缘生，应知真世俗'等等。'等'字第一次包含住等，下面则包含士夫转变等。'真实'二字与每一个配合。
唯事的因相即是能作用，这也是如现而有，而非如实。依靠因缘而生，称为如现。因是不共同的能作因。缘是共同的。若直接观察，诸缘也是因。
为什么这称为真实世俗谛呢？如是说'从凡夫以上的认知中所有境'，即瓶等显现于认知中，那是合理的真实世俗。如何显现呢？说'相符'。与谁相符呢？说'从凡夫以上'，即从智者直至凡夫的意思。
这是说，对那些因论典而得坚固见解者，如同显现于凡夫般显现瓶等，那就是真实世俗谛。将要宣说依靠论典等力量增益的无相状显现方式是非真实世俗谛。

།ཇི་ལྟ་བུར་སྣང་ཞེ་ན། རྒྱུ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ལོག་པ་ལ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་ སུ་སྨིན་པ་ལས་སམ།བསྟན་བཅོས་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་པར་བསམས་པའོ། །འདིས་ནི་རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་དག་པའི་ ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་དང་མཐུན་པར་དངོས་པོ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཇི་ག་ཡང་དག་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་སྣང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ སོ།།གལ་ཏེ་མི་སྣང་ན་ཇི་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟ་བུའང་རུང་བའམ། གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲོ་བཏགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟ་བུའང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་དབང་གིས་ཏེ། དེ་ནི་དེ་ལྟའོ། ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ། རྩོད་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ཆ་ལ་ནི་རྩོད་པ་སུ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟ་བུའི་ཆ་ལ་བརྒྱ་ལ་རྩོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། རྩོད་པར་བྱེད་ན་ནི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སོགས་པའི་བསྡུ་བས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུའོ། །ཡང་དག་མིན་ནི་ཀུན་རྫོབ་སྟེ་ཀུན་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །འདི་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།དེ་ནི་རྟོག་པའི་བཟོས་སྦྱར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བསྟན་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་ཀྱང་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྣན་པའི་དོན་ཏམ། ཀུན་བརྟགས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ གོ་རིམས་བཟློག་པའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཉེས་པ་མེད་དེ་སྐབས་ཀྱིས་རྒོལ་བའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་གཅད་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ཡང་། ཇི་ག་སྣང་བའི་ ཚུལ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྣང་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པའོ། །དངོས་པོ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ན་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅི་འདྲ་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུའོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྣང་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དགག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སྣང་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྣང་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བུམ་པ་ལ སོགས་པས་དབེན་པ་ནི་དེས་དབེན་ཕ་དང་ལྡན་པའི་ས་ཕྱོགས་སྣང་བར་གྱུར་ན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣང་སྟེ།འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་གི་ཚེ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་གཞན་ཞིག་ཡིན་པར་རྟོག་པ་དེའི་ཚེ། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བརྒྱ་ ཞིག་ལ་དེ་སྐད་ཟེར་དུ་དོགས་པས།ཆོས་གཞན་ཞིག་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྣམ་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདིར་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བསྣན་པའི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་ བསྙེགས་སོ།།ཕྱོགས་གཞན་ལ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

如何显现呢？说'从因'，意思是从眼等和合，这是语词的意思，即从颠倒熏习的习气成熟，或者不是从论典中产生的意思。这表明由因的力量而显现色等，是世俗谛，不是胜义谛。
为什么这称为真实世俗谛呢？说'因为与识中显现相符合的事物存在'。如果这样的话，真实生等也应成为真实世俗谛吗？说'真实生等是不显现的'。
如果不显现，怎么会是增益呢？说'不管是什么样的，或者依据宗派而增益的仅此而已'。'不管是什么样的'是指从无始以来由颠倒遍计的力量，那就是如此。若不是这样，对于真实生等显现的那些，将成为无有诤论。
为什么呢？说'对于能立和能破的识中显现的部分，谁也没有诤论'。如果对这样的部分有诤论的话，说'若有诤论则将被现量等所违害'。'等'的摄义包括比量等。
'非真实即世俗'，余下的是'遍计所执事物'。为了解释这个，说'凡是真实生等'。'那是分别的造作'，这表明虽有眼等和合也不显现，因此称为非真实世俗谛。
'即'是增益义，或者仅是遍计，这是顺序相反。如果这样的话，第二月等也将不成为非真实世俗谛吗？无过失，因为此处主要是遮遣论敌事物的自性。
遮遣真实生等也因为不是如所显现的方式，如同真实生等将成为非真实世俗。为什么不显现呢？说'那个'，即遮遣真实生等。当事物瓶等显现时不显现，这样连接。
如何呢？如同真实生等。'非'连接为'不显现'。两个否定表明仅是显现。为什么显现呢？说'因为与事物的自性无别'，如同事物。
如同离开瓶等时，显现具有彼离的地方，因为无别故显现，这也与彼相同，这是语词的意思。当执著生等是另一法时，不成立与事物自性无别，恐有人如是说，
说'若遍计为另一法'，'即'是增益义。'也将成为非真实世俗'，这里也仅是非真实世俗，这是随顺增益义。对于其他方面仅是真实世俗，为了表明这点，说'也'。

།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར། སྐྱེ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ཡང་། །དོན་དམ་པ་ཡིན་པར་ཁོ་བོ་ཅག་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅི་ལྟ་ཞེ་ན། ཡང་དག་པ་ དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཡང་དག་པ་དང་མཐུན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་རྟོག་པའི་དངོས་པོ་བཀག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གཞན་དག་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དག་གིས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ནི། ཡང་དག་ པ་ཁོ་ནར་དོན་དམ་པར་འཛིན་པས་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ།།རིགས་པ་སྨྲ་བ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི་འདོད་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་པས་དཔྱད་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ན་ཡིན་ ཞེ་ན།དགག་བྱ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། །ཡང་དག་ཏུ་ན་བཀག་མེད་བསལ་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་དགག་བྱ་མེད་ན་བཀག་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དགག་བྱ་མེད་ན་བཀག་པ་མི་འཇུག་ཅེ་ན། ཡུལ་མེད་པའི་བཀག་ པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།ཡུལ་མེད་ན་བཀག་པ་མི་རུང་བ་ནི་བདེན་ན་འདི་ལ་ནི་ཡུལ་ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཕ་རོལ་པོས། དངོས་པོ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དགག་བྱ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། ། འདི་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་གཞན་ཞིག་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་ན། དེར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་སྟེ། གཞན་ནི་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན། །བརྟགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡི། །བཀག་པ་བརྟགས་མིན་ཇི་ལྟར འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བས་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མི་སྲིད་པ་སྟེ་བརྟགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགག་བྱ་བརྟགས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན། བཀག་པ་ཡང་བརྟགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཅི་འདྲ་ཞེ་ན། མོ་གཤམ་གྱི་བུའི་སྔོ་བསངས་ ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ཡང་དག་པར་མེད་ན། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྒྱལ་སྨྲ་བར་འགྱུར་དུ་དོགས་ནས། ཡང་དག་པར་བཀག་པ་མེད་ཀྱང་། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཀག་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལམ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བཀག་པས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་བཀག་པ་མེད་པ་གང་གིས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བཀག་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་གང་གིས སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ།གང་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ན། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་སོ། །གང་གིས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ངེས་ན། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བཀག་པ་ཡང་ཡོད་ཅིང་། དེ་ མེད་ན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ལུགས་འདི་ནི་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་ན་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །སྣོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡོད་པའི་རིགས་པ་མེད་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཡོད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་ སོགས་པ་ཡོད་པར་ཏེ་རིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་རིགས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ནི་འོག་ནས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དོན་བསྒྲུབས་ནས་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་བས་འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །ཡང་དག་པར་ན་སྐྱེ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་དག་དོན་ཡིན་ཡང་དག་མིན། །ཡང་ དག་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བར་བསྙེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

如果问为什么是这样的？因为'遮遣生等，我们认为是胜义'，这样连接。如何呢？说道：'因为与真实相顺'。怎样才是与真实相顺呢？说道：以真实生等分别事物的遮遣为因。其他人说，瑜伽行派遮遣生等，执为真实的胜义，所以'又'字是总摄义。
为什么说理论家不这样认为呢？因为遮遣生等唯是世俗。为什么呢？说道：'以理观察'。为什么唯是世俗呢？说道：'所遮不存在故，真实中无遮遣'。为了解释这点，说道：'若无所遮则无遮遣故'。为什么无所遮则遮遣不成呢？说道：'因为无对境的遮遣不合理'。
虽然无对境则遮遣不成是真实的，但此处是有对境的。说道：'若对方以色等生等分别为因，所计度为真实事物者，即是所遮'。应当了知这是如此的，比如在某处证成无瓶等时，以遮遣彼分别为因的事物而成立，因为其他方式不合理。
以'若是如此，所计自性之遮遣，如何非计度'来破斥这点。'如何'表示不可能，意思是唯是计度。为什么是这样呢？说道：'若所遮是计度，则遮遣也成为计度'。像什么呢？说道：'如同遮遣石女儿的青色等'。
如果担心有人会争辩说若生等遮遣真实不存在，则生等应成存在，所以说道：'虽然真实中无遮遣，但生等不成为存在'。为什么呢？说道：'因为遮遣对无生等不遍故'。即遮遣生等的遮遣对无生等不遍。
因为若无遮遣，有什么能使生等遮遣返回，使无生等返回而令生等存在？在某处有无生等时，并非有生等遮遣，而是以无生等的自性而住。若谁主张确定无生等时有生等遮遣，无彼则生等应成存在的说法，这种观点是相违的。若如此，则石女儿等也应成为存在。
为了补充说道：'且因无彼存在之理故'。'彼存在'指生等存在，因为无有理由。如何无有理由，将在下文解释。如是成立义后，为了总结说道：'是故此是世俗，真实中无生'等。'真实义非真实，趣向所谓真实义'。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཡང་དག་ཉིད་དུ་གཉིས་མེད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། །གཉིས་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དོན་འདི་ལུང་དང་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་དེ་སྟོང་ མིན།།མི་སྟོང་མ་ཡིན་ཡོད་མེད་མིན། །མི་སྐྱེ་མ་ཡིན་སྐྱེ་མིན་ཞེས། །དེ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ན་དགག་བྱ་མེད་པས་བཀག་པ་ཡང་མེད་པར་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། དུ་མས་དངོས་ པོ་གཅིག་མི་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ན་གཉིས་མེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ནི་རྟོག་པའི་དྲ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པར་འགྲེལ་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ འདིར་སྤྲོས་པ་ནི་རྟོག་པའི་དྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་སྤྲོས་པ་ནི་ངག་གི་རྒྱུ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་རྟོག་པའི་དྲ་བས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་སློང་བ་པོ་མེད་ན། བསླང་བར་བྱ་བའི་སྤྲོས་པ་ཡང་མེད་པར་སྟོན་ཏེ་། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ངག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་ པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།འཇམ་དཔལ་གྱིས་ནི་ཡང་དག་དྲིས། །རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་མི་གསུང་བཞུགས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་གོ་སླའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒོ་གང་ལ་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་མེད་པ་དེ་ནི་གཉིས་མེད་པའོ། །དེ་ནི་གཉིས་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ། སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་ ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ཡང་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་དེ་དག་རྟོགས་པ་འབྱུང་བའི་སྒོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བསྟན་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །གཉིས་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཅང་མི་སྨྲ་བ་ཉིད་དེ། འདིས་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་དེ་གང་ཞེ་ན། གང་ལ་ཡི་གེ་དང་སྐད་དང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་འཇུག་པ་མེད་ པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཡི་གེ་ནི་ཚིག་འབྲུའོ།།སྐད་ནི་ཚིག་གོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་ངག་སྟེ། དོན་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དོན་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཚིག་སོ་སོར་ཕྲལ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པ་འདི་ལྟར་ཡང་སྲིད་དེ། སྐད་དེ་ནི་ཡི་གེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་ཡིན་ལ། སྐད་ཀྱང་ཡིན་པས་ཡི་གེའི་སྐད་ དོ།།རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་དེ་གཉིས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡི་གེའི་སྐད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དེ་། །འདི་ལྟ་བུ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་གཉིས་ལས་དབེན་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་དུ་ཟིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་མི་རིགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། གཉིས་པོ་དག་ལས་དབེན་པའི་དངོས། །གཞན་ དབང་དངོས་པོ་ཡང་དག་ན།།དྲིས་ན་ཅི་ཕྱིར་རྒྱལ་བའི་སྲས། །དེ་ནི་མི་གསུང་བཞུགས་པར་གྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཉིས་པོ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའོ། །རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་དག་གིས་དབང་བྱེད་ཅིང་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་གཞན་གྱི་དབང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་ཅང་མི་གསུང་བ་མི་རིགས་སྙམ་པ་ལ། བརྡ་ཤེས་རིགས་པ་ཤེས་པ་ཡི། །སྐྱེ་བོ་དག་ནི་ཇི་ ལྟར་ཡང་།།རང་གི་རྟོགས་པ་རྗོད་བྱེད་དེ། །དེ་བས་མི་གསུང་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྗོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །སུ་དག་གིས་ཤེ་ན། བརྡ་ཤེས་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་སྟེ། མི་དག་གིས་སོ། །ཇི་ལྟ་བུ་དག་གིས་ཤེ་ན། རིགས་པ་ཤེས་པ་དག་གིས་ཏེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ བྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་དག་གིས་སོ།།ལྷག་མ་ནི་བརྡ་ཕྲད་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བསྙད་པས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་མིན་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བསྙད་པས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་དེའི་ཚེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་མཐར་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གང་བརྗོད་པ་ཅི་དག་གི་ཞེ་ན། སྒྲ་རྣམས་ཀྱིའོ། །སུ་དག་གིས་ཤེ་ན། རིགས་པ་སྨྲ་བ་ དག་གིས་ཏེ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་ལ་སོགས་པས་སོ།

若问为何非真实？为此说道：'真实中无二。'二即生等与无生等。为了将此义与经典结合，故说：'正因如此，彼非空，非不空非有非无，非不生非生'等，这是世尊所说。非空是因为真实中无所破故，破除也不明显。非不空等，是因为'多者不能成一事'等所破。
若问何故真实中无二？故说：'彼离戏论。'此中'彼'字为省略语。彼即真如，远离一切分别网，如是解释。因此，此处戏论即是分别网。另一方面，戏论是语言活动，这也是由分别网所引发。因此，若无能引发者，所引发的戏论也不存在。
由于如是超越语言行境即是真实，故说：'文殊请问真实义，佛子默然而安住。'此义易解。诸法门中无生与不生等二者，即是无二。彼既是无二，又是十力、无畏等诸法之门，因为彼是证悟彼等之门，故说'彼说'。
趣入无二即是默然，因为以此趣入故。若问何为无二？即是'无文字、语言、表示所行'。文字即字母，语言即词，表示即语言，因为能表示义理故。因此唯此能表义，余者不能。此是词义分析。
因为如是亦可能：语言是以文字为先且为语言，故为文字语言。表示是以彼二为先且为表示，故为文字语言表示。应当如是了知此即是真实。若谓离此二者的依他起性是真实，则彼不应理。故说：
'离二依他起，若是真实者，何故佛子于，问时默然住？'二即所取能取。由他因缘所支配及所生故为依他起。若问为何默然不应理？故说：'知名解理诸，众生皆如是，自证皆可说，故默然不理。'即是以世俗说自证如何皆可说。
由谁？由'知名者'即人。何等人？由'解理者'即通达者。余者因易解故未说。若谓即使以世俗言说亦不能说，则若如是连世俗言说亦不能说时，以何等自相究竟性而有所说？由谁？由诸论理者，即陈那论师等。

།དེ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་འགྱུར་བ་གསལ་བར་སྨྲོས་ཤིག་།གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོས་བསྟན་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་བདག་ཅག་གིས་ནི་རང་རང་གི་བསྟན་པ་བཤད་ཟིན་ཞེས་སྨོས་པ་དེ་དག་གིས་བསྟན་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་རུང་། གལ་ཏེ་དེ་དག་གིས་ སྤྱིའི་ངོ་བོར་སྒྲོ་བཏགས་པས་བསྟན་ཏོ་ཞེ་ན་ནི།འོ་ན་འཕགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྟོན་ཏེ། རྒྱུ་གང་གིས་ཅི་ཡང་མི་གསུང་བར་འགྱུར་། གང་གི་ཕྱིར་ཁོ་ན་དོན་དམ་པ་དེ་ལ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་བག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་སྙད་ཙམ་ཡང་། ཅི་ཡང་མེད་གང་གི་ཕྱིར། ཤེས་ བྱ་དང་ཡོད་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་དང་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་དེ་དག་གི་གནས་ཀྱང་དེ་ན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་དོན་དམ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་བྱས་ལ། བརྗོད་པར་བྱ་བའི་བག་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ། རྨོངས་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་གཞན་དག་དོན་དམ་པ་དེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་བག་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་། །དེ་སྐད་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་ཁོ་བོ་ཅག་དེ་དགག་པར་བྱེད་ཀྱི། ཁོ་བོ་ཅག་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་སམ། གཞན་གྱིས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕ་ རོལ་གྱི་རྟོག་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་བྱེད་དུ་ཟད་དོ།།བག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་བརྗོད་པའི་ཚིག་ནི་ལ་དོར་བ་བརྗོད་པ་གཙོར་བྱས་པའོ། །ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྣན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་དྲིས་ཀྱང་དོན། །མི་གསུང་བཞུགས་པས་རྒྱ་ཆེར་བཤད། །ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྣན་པའི་དོན་ཏེ། དྲིས་པ་ཁོ་ནའམ་བཞུགས་པ་ཁོ་ནའམ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ཁོ་ནའོ། །རྒྱ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་སྤྱིའི་ངོ་བོས་སམ་བྱེ་བྲག་གི་ངོ་བོས་སམ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ངོ་བོས་ནི་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའོ། །གལ་ཏེ་དོན་དམ་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་མདོའི ཚིག་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཅན་དུ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྗེས་སུ་ལྟ་བར་བྱེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་རྗེས་སུ་ལྟ་བའོ། །དེ་དེ་ལ་ཡོད་པས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་ སུ་ལྟ་བ་ཅན་ནོ།།ཡང་ན་དེའི་ཚུལ་ཅན་ནོ། །མདོའི་ཚིག་འདི་ལ་འགལ་བ་མེད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཞེས་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དོན་དམ་པར་ནི་ཆོས་ཀྱང་མེད། །ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་མེད་དོ། །ཡང་ཀུན་རྫོབ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་ པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་གཞན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཏོ།།དོན་བྱེད་དག་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པས་སོ། །མི་ནུས་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ནི་དབྱེ་བ་བྱས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པའོ། ། ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། གསལ་བའི་རྣམ་པ་སྣང་བ་ཅན་དུ་འདྲ་ཡང་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། ཆུ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུར་བྱས ནས་ཤེ་ན།ངེས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པའོ། །ཅི་ཞིག་ཡིན་པར་ཞེ་ན། དོན་བྱེད་པ་ལ་སླུ་བ་དང་མི་སླུ་བ་ཡིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པའོ། །འདིར་ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དོན་བྱེད་པ་ལ་སླུ་བ་དང་མི་སླུ་བ་ཡིན་པར་ངེས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། དོན་ཇི་ལྟར་ སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།གལ་ཏེ་ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་བྱེ་བྲག་ཡོད་ན། འོ་ན་ནི་དངོས་པོ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ལ། དངོས་སུ་ན་གཉིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

请清楚地说明这如何合理。如果说因为不能以自性显示，所以一言不发的话，那么我们说'已经解释了各自的教义'这些话，又怎么可以呢？如果说那些是以共相的本性假立而显示的话，那么圣者无垢称为什么不同样地显示，为什么要一言不发呢？
因为胜义谛中连'所诠'这样的名言都没有丝毫，因为'所知'、'存在'、'真实'、'胜义'等这些言说的基础在那里都是不存在的，因为没有趣入的因由。
如果是这样的话，以'彼处'这个词说明胜义是所诠，却又说'连所诠的痕迹都没有'，这是什么道理呢？这并无过失。其他具有愚痴心的人说'胜义中有所诠的痕迹'，我们是在遮遣这种说法，而不是我们用'彼处'这个词或其他词来表述，仅仅是遮除他人的分别而已。
'痕迹'这个词是以遮遣为主。'唯'字是为了增加的缘故。因此，'虽被问亦不说法，安住而广说'中的'亦'字是增加的意思，即是单是被问或单是安住或单是广说。'广说'这个词是说不能以共相本性或别相本性或分别的本性来显示。
如果说胜义不是离开缘起的，那样的话岂不是与经文相违？因此说'住于观察诸法法随观的菩萨'。随观即是观察，以无生等行相观察诸法。由于他具有这种观察，所以称为具法随观者。或者说具有这种方式。
这经文并无相违。为什么呢？因为说了'法'字。胜义中法也无，非法也无。又说'世俗有二种'，是为了特别理解而说明其他有两种。因为能作用故为真实，因为不能故为非真实。'分别世俗'是按次第配合。
解释是这样的：即是认识。是什么样的呢？配合为'虽同是显现明相'，世间了知为真实与非真实。是什么呢？水等和阳焰等，按次第配合。如何确定呢？说'决定'。决定什么呢？说'于作用欺诳与不欺诳'。这里也按次第配合。
对于'决定于作用欺诳与不欺诳'是什么意思的疑问，说'如所显现的意义'。如果有真实与非真实的差别，那么诸事物就不是无自性了，针对这种想法，说'实际上二者'等。

།ཇི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མཚུངས་ཤེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ སོ་།འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཕྱེ་སྙམ་པ་ལ། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ནི་རྣམ་པར་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དོན་བྱེད་པ་ལ་སླུ་བ་དང་མི་སླུ་བའི་རྒྱུས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ན ཅི་དེ་དག་བདེན་པ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།དོན་བྱེད་པ་ལ་སླུ་བ་དང་མི་སླུ་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་ཁོ་ན་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཐ་དད་པར་ སྟོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ན་ཀུན་རྫོབ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་གོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ལ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ཕྱིར་རོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་པ། གལ་ཏེ་ ཁྱོད་ཀྱང་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དངོས་པོ་ཙམ།ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་འདོད་ན་ནི་དེའུ་བུ་ཅག་ལ་མཚུངས་པ་ཁོ་ནའོ། །ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་མིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཅེས་བྱ་བར་བསྙེགས་སོ། །བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དངོས་པོ་ཙམ་ལ་ རིགས་པར་འདོད་ན་ནི་ཐམས་ཅད་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་ཏེ་རིགས་པར་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཁོ་བོ་ཅག་ང་རྒྱལ་ག་ལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཅི་ཁྱོད་དང་མཚུངས་སམ་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དངོས་པོ་ཙམ་མོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བརྔས་ནས་ འཐོར་བ་དང་འདྲ་སྙམ་པ་ལ།འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་རྣམ་པར་ངེས་པ་འདི་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་ཐབས་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཐབས་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། འདི་ལྟར། རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ནི། ཡུལ་ལ་འཛིན་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ ཏེ།རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་རིག་པ་འདི་སྔོན་པོ་ཡིན་གྱི། འདི་སེར་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཉེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེས་ཡུལ་ལ་འཛིན་པར་ག་ལ་འགྱུར། ཅིག་ཤོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། ཡུལ་ལ་འཛིན་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་ བྱ་བར་བསྙེགས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ཚད་མ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོས་ནི་རྣམ་པ་ལ་མ་ཁྱབ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞལ་བྱ་ཉིད་ལ་མ་ཁྱབ་པ་བཞིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་། བློ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དེ་རིགས་པ་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་རྟོགས་པར་བྱེད་ན་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་གཞལ་བྱ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པའོ། །ཡུལ་ལ་འཛིན་པར་མི་རིགས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་རིགས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར། གང་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་ངོ་བོ་རུ། །སྣང་བ་ཅན་གྱི་དངོས་གཅིག་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངོ་བོ་ནི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་སྟེ། རྣམ་པ་རྣམས་བདེན་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཅིའི་ཕྱིར་བདེན་པར་མི་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ། དེ་ཡི་གཅིག་ཉིད་ཉམས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཤེས་པའི བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་གཅིག་པུ་ཉིད་དུ་མི་རུང་སྟེ།རྣམ་པ་དག་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པའི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་རྣམ་པ་རྣམས་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་མེད་པའམ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་མི་འཛིན་ན། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་ཉིད་འདི་ནི་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ།

如果问及如何自性相同？说道'以无自性'。那么，如何区分真实与非真实呢？说道'如所显现而安住'，意思是如世间所了解那样而安住。
如果问：以能否欺惑作用为因而安立，那么它们是真实还是非真实？说道'能否欺惑作用也仅如所知晓'。为什么呢？说道'因为作用也是无自性'。两个'也'字表明真实与非真实的差别。
如是，世俗谛分为三种：真实世俗谛是一种。非真实世俗谛有两种，因为有分别和无分别的区别。
第二品。如果你也承许依缘而生、能作所作的事物仅如所显现，那么我们就完全相同了。'也'字不是单独的。'非理'是指'承许'。如果承许依缘而生、能作所作的事物仅是合理的，那么一切都将混乱，所以不合理，这是其意思。
'我们怎会傲慢'是指：难道与你相同吗？这样想着。'此'指依缘而生、能作所作的事物。
为何像收割后散落的稻草？因为对于这种因果事物的决定，你完全无有方便。为什么完全无有方便呢？如是：'无相的认识，不应执取对境'。
无相的认识无法确立'这是蓝色，这不是黄色'这样的区分，因为没有近因。因此，怎能执取对境？'另一个'指有相，应理解为'不应执取对境'。
为什么呢？因为相非量故。事物并未遍及相，如无常性未遍及所量性，如是在梦境等中虽无蓝等，但心中仍显现蓝等相。
因此，如何能以此相了知事物？如果能了知，那么无常性也应能以所量性来了知。'不合理'是指相。不应执取对境。
为什么不合理呢？如是：'由于显现为种种自性，对于单一事物'，自性是指识的本性，'诸相如何为真？'为什么不成为真实呢？说道'因为其一性损坏'，所以如此。
如是，识的本性之事物不应成为单一，因为与诸相非异，如相的本性。或者诸相不应成为差别，因为与识的单一本性非异，如识的自性。
如是，无相或有相的认识不能执取对境，那么此因果性不合理，这是余下的内容。

།ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་པ་ལ། མངོན་སུམ་དང་། མི་དམིགས་པའི་ས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པ་དང་བཅས་པའམ། རྣམ་པ་མེད་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་དོན ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་མི་རིགས་སོ།།རྣམ་པ་གཞན་ནི་མེད་དོ། །མི་དམིགས་པ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པས་དབེན་པའི་ས་གཞི་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པས་མངོན་སུམ་ཉིད་དོ། །མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་སོམས་ཤིག་།གལ་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་ཞིག་ ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ལ།གལ་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་ཉིད་བློ་ཡི། །ཐབས་འགའ་ཞིག་ནི་ཡོད་ཅེ་ན། །དེ་སྨྲོས། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་ཏེ་དེ་སྨྲོས་ཤིག་པའོ། །ཇི་སྟེ་སེར་སྣའི་ཕྱིར་མི་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། འདུད་པ་བདག་ཅག་ལ་སེར་སྣ་བྱ་བ་ག་ལ་རིགས་ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་སོ།།འདིར་ནི་འདུད་པའི་ཕྱིར་སེར་སྣའི་རྒྱུ་མེད་པས་སེར་སྣ་ཡང་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །ག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བ་བརྗོད་པའོ། །རྣམ་པ་གཞན་དཔྱོད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཅིའི་ཐ་ཚིག་།ཡང་ནི་རྣམ་པ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་འབྱུང་བ་ལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཤེས་པ་ གང་ཡིན་པ་ཡང་རང་རིག་པ་ལས་འགྱུར་ལ།སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་འབྱུང་བ་ཡང་རང་རིག་པ་ལས་གཅོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་འདིའི་མཇུག་ཐོགས་ཡིན་པར་རྟོགས་པས་འདི་ནི་རྒྱུའོ། །འདི་ནི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་མཇུག་ཐོགས་ངེས་པར་མི་རུང་ངོ་། །ཇི་སྟེ་རུང་ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་ བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་རང་རིག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་རིག་པའི་ཆ་ཙམ་ལ་ཡང་མ་རེག་གོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འདི་ནི་འདིའི་མཇུག་ཐོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིག་པ་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེའི་ཡུལ་ནི་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་འགྲུབ་པར་ རྟོག་ན་ཡང་མི་རིགས་ཏེ།རྣམ་པ་མེད་པ་དང་རྣམ་པ་དང་བཅས་པས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་མི་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་རིག་ན་ནི་ཤེས་པའི་དོན་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཁྱེད་མི་འདོད་དོ། །ཤེས་པ་དེ་གཉིས་ཁོ་ནས་མཇུག་ཐོགས་སུ་འབྱུང་བ་ངེས་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་ པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་འགགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་རིགས་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། ཧ་ཅང་ཡང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་ན་ནི་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ལས་འདིའི་འབྲས་བུ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བར་རིག་པ་མེད་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དག་གིས་ཀྱང་རྟོགས་པར་མི་སྤྱོད་དེ།རིག་པའི་ཡུལ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་འདི་ལྟ་བུར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་ནི་མེད་དོ། །དེས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་དེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་གཞན་ཉི་ཚེ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ནི།།ཡུལ་ལ་འཛིན་པར་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་ངེས་པར་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་མཐའ་དག་ཀྱང་མ་ཡིན་པའོ། །གང་དག་གི་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་དབང་གི་སྐད་ཅིག་གིའོ། །སངས་རྒྱས་སྤྱོད་ ཡུལ་བསམ་ཡས་པས།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཁོ་ནས་མཁྱེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་གསལ་བས་མ་བཤད་དོ། །འདི་དག་ཙམ་གྱིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་ཁས་བླངས་པའི་ཐབས་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་ འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། དུ་མས་དངོས་པོ་གཅིག་མི་བྱེད། །དུ་མས་དུ་མ་བྱེད་མ་ཡིན། །གཅིག་གིས་དུ་མའི་དངོས་མི་བྱེད། །གཅིག་གིས་གཅིག་བྱེད་པ་ཡང་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ལ་ནི། །རྣམ་པར་ རྟོག་པ་བཞི་ཡོད་དེ།།དེ་ལ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དུ་མས་གཅིག་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

对于'为什么'这样的疑问，说到'现量和不可得的地'。以有相或无相的现量来遍知对境是不合理的。其他形式是不存在的。不可得是指通过观察到无瓶等物的地面等而成为现量。请思考除现量和不可得这两者之外是否还有其他形式。如果认为一定还有其他形式，就说'如果因果本身是心识的某种方法存在的话，请说出来'。这里'那个'指的是方法，请说出来。如果因为吝啬而不说，因此说'对我们这些恭敬者怎么会合理有吝啬呢'。这里是表明因为是为了恭敬，没有吝啬的因，所以也没有吝啬。'怎么会'是表示否定。'请思考其他形式'这句话是什么意思？
或者说其他形式确实存在，比如对前一刹那生起的遍知意识是从自证而来，对后一刹那生起的也是从自证而断定。因此通过了知这是它的后续而了知这是因，这是果。如果不是这样的话，就不应该能确定后续。如果可以的话，就会有太过的过失。对此说这是不合理的，因为如前所述，自证连遍知的一点分也未触及。'这是它的后续'这样的认知也不成立，因为它的对境不是所观察的。如果认为由其他意识可以成立也是不合理的，因为无相和有相都不能遍知。如果能遍知的话，意识的对境就会成为其他，这是你们不承认的。
仅由那两个意识也不能遍知确定后续生起，因为那两者都已灭去。没有遍知'这在那之后生起'，怎么会合理成为因果呢？因为会有太过的过失而不合理。如此的话，因为没有认知'在他人相续中的这个业的果是这个'的认知，所以即使是遍知者也不能了知，因为认知的对境仅是自性而已。没有能如此了知的其他形式。因此'遍知者也'中的'也'字不仅仅指其他。因此以'无相的意识不应执著对境'等形式，连一点点因果性也不能确定了知。'又'字表示不是全部。是谁的呢？是他缘刹那的。
'佛的行境不可思议，唯遍知者能知'等义因明显故未解释。仅此些已表明无有承许因果事物的方法。现在为了显示因果事物本身也不存在，所以说'因果事物也不合理'。为什么呢？如此：'多不能作一，多不能作多，一不能作多，一也不作一。'对于这个偈颂，有四种分别。其中依第一而说'多不能作一'。

།ཅིའི་ཕྱིར་དུ་མས་གཅིག་མི་བྱེད་སྙམ་པ་ལ། འདི་ལྟར། ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་གཟུགས་དང་སྣང་བ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ ལ་སོགས་པ་དག་བསྡུའོ།།འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་འབྱུང་བར་ཁས་བླངས་པ་ལ། རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ནི་ཐ་དད་པ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་པ་ལ། དེ་ཐ་དད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་ཐ་དད་ཀྱང་ངོ་། །ཐ་དད་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའོ།།དེ་ལྟ་ན། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་མེད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ལ་བྱའོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པར་གྱུར་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ནི་རྒྱུའོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་འབྲས་བུའོ། །རྒྱུའི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་ མེད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་ལྟོས་པ་འབྲས་བུའི་ཐ་དད་པ་དང་།ཐ་དད་པ་མེད་པ་དག་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ན། འདིར་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དག་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དག་ རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལས་གུད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ནི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་གུད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་ཀུན་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ན་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ ཅེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་གཞན་ལ་ནི་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟོས་ན་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་རེས་འགའ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་སྲིད་དོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚོགས་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཡང་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་གསལ་ཞིང་དེའི་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བ་དང་།ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དེས་ན། འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཚོགས་པ་ཅན་དག་ལས། །གུད་ན་ཚོགས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཕན་ ཚུན་ཐ་དད་པ་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན།འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་གཅིག་པུ་སྐྱེད་པར་ཇི་ལྟར་ནུས། ཚོགས་པ་ཅན་གཞན་གྱི་ནང་དུ་གཏོགས་པའི་ཚོགས་པ་དག་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད། དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ནོ། །གང་དག་ དེ་སྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའི་ལུས་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི་ཅིག་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་སྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གཅིག་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པའི་ལུས་འཛིན་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར། མངོན་ སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་དེ་སྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱོགས་དེ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པ་མ་ ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ།།ཇི་སྟེ་དེ་དག་ལས་དེ་སྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་དོ་ཞེས་གཞན་ཟེར་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཉེས་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པའི་མཐུའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་བྱེད་པ་བྱེ་བྲག་ཅན་བླངས་པ་ཡིན་གྱི། མིག་ ལ་སོགས་པ་གཞན་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ནུས་པར་བརྗོད་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས། དེའི་ངོ་བོ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཤིན་ཏུ་སྨྲོས་ཤིག་།དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་ ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།

对于'为什么多不能成一'这样的疑问，如是说：从本性各异的眼等诸根，所说的'等'字包含色、光明和作意等。
所说的'非异果'即是眼识，对于承许其生起的情况，异因不能产生差异。对于'为什么'的疑问，说'虽彼异'，即虽因异。'无异故'是指果。
如是，'虽无异'是指因。'成无异'是指果。因此，无异是因，不成无异是果。
若因的异与非异随顺或违逆，则果的异与非异应当有因，然而此处并非如此，因此果的异与非异将成无因。
若你说异与非异是无因，则说'离彼外无故'，即一切离开异与非异之外别无他物，故一切将成无因。
若成无因，则应当恒有或恒无，'一切'是余词。为什么呢？因为不依待他因故。若有所依待，诸法则可能是暂时性的。
若说果的能生是和合，其异与非异明显随顺，随顺其生起与灭尽，因此果异与非异，那么如何成为无因呢？
这是不合理的，因为离开和合支外，别无所谓和合。彼等由于互异性质，唯是差异，如何能生唯一无异果？
其他和合聚中的和合为何不能生彼？若说因为异于彼故不能生，则如是。
若说具有彼生本性差别的身能领受，彼等能生彼，其他则不能，这也是错误的。
从一个能生本性差别具有无异性的身体执取，这些眼等诸根互异，将与现量等量相违。
或者，能生本性也将成异，因为本性各异的眼等是异故。如是，以'本性各异的眼等'所说的过失，即显示此立场极不善妙。
若他说，从彼等中能生本性的差别是异，如是亦有此过，因为此即是具有成办果功能差别的领受。
摄取了果生起的差别作用，而其他眼等则不如是，因此将成为远离一切功能所说的状态，除无实体性外更有何性？请详说。
因此，你将极其违背现量等。

།ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་དུ་མས་དུ་མ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུའི་ཉེ་བར་ སྦྱོར་བས་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ནི་བྱེད་པ་སྟེ། བྱེད་པས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དེ་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན་རྒྱུའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བས་འབྲས་བུ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དེ་ མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་པ་ལ། དེའི་བྱེ་བྲག་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འབྲས་བུ་དེའི་བྱེ་བྲག་ལ་རྒྱུ་རྣམས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་དེའི་བྱེ་བྲག་ལ་རྒྱུ་རྣམས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ བྱེ་བྲག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།རྒྱུ་གང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བ་ཁོ་ན་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།མིག་གི་དབང་པོ་ལས་ནི་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་དེ་གཟུགས་ལ་འཛིན་ནུས་པ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་ངེས་སོ། །ཡུལ་ལས་ནི་དེ་དང་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དངོས་སུ་ན་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཡང་། རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཐ་དད་པ་དག་གིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ།རྒྱུ་ཐ་དད་པས་ཀྱང་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་དེ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདི་བསལ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རིགས་པས་རུང་བ་མ་ཡིན་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་པ་ལ། རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་གཟུགས་ལ་འཛིན་ནུས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དུ་མར་འགྱུར་ཏེ་རྟོགས་པའི་ བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་ན་གལ་ཏེ་དེ་དག་དང་ཐ་མི་དད་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་མ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཐ་དད་ན་ནི། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཐ་དད་པར་ ཁས་ལེན་ན་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ། རྒྱུའི་བྱེད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་དུ་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་ལ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཉེས་པ་ཡོད་དོ།།ཇི་སྟེ་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཉེས་པས་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་ཁས་མི་ལེན་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་སྔར་སྨོས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཕན་ཚུན་ཐ་ དད་པ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ།ཐ་དད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་པ་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རྒྱུའི་ཡུལ་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པས་དོན་ཅི་ཞིག་ གསོས་པར་འགྱུར་ཏེ།ཚིག་བར་མ་མ་སྨོས་པས་རྒྱུའི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

为了依据第二方面作答，故说'并非如此'，一切将成为无因。为什么呢？因为说'由于多因造作多果之故'。为什么是这样呢？说'由于因的结合不混杂果的自性差别之故'。因的结合即是作用，以作用而言，由于不混杂所生果的自性差别之故，如是安立文句。或者，由于因的结合不混杂彼果的自性差别之故。
对于为何如此的疑问，说'由于结合于彼差别之故'，意思是由于诸因结合于彼果的差别之故。如果问诸因如何结合于彼差别，为此说'如何以自性差别'，意思是任何因具有何种自性，即以彼种自性结合于果的自性。
如果问这究竟如何，为此说'如是从等无间缘的识产生具有了别自性的眼识。从眼根则确定了别自性能取色境。从境则唯成与彼相应的自性。实际上虽然果无差别，但由诸因的不同自性而成为不同自性，因的差别也非无果的差别。其他也应当如是配合'。
为了遮破这点，说'这是不合理的'，意思是不应理。对于为什么的疑问，说'了别自性等'，等字所摄即包括确定能取色境等。若承许彼此差别，则彼识成为多体，因为与了别自性等无别之故，如了别自性等的自体。
若谓若不成立与彼等无别，则识不成多体，为此说'若差别'，意思是若承许差别则成无因，'彼识'为余词。对于为何成无因的疑问，说'因为因的作用结合于异于识的果差别之故'。如是则有恒常有或无的过失。
若因畏如所说过失而不承许差别，如是不仅有前说识成多体的过失，还有其他过失，即了别自性等彼等也将成为无有彼此差别，意思是将成无差别。对于为什么的疑问，说'因为不异于一识之故'，如识的自体。如是则思维因的对境差别有何用，由于未说中间语词，意思是思维因的作用对境差别。

།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བས་ན་གནས་སྐབས་དེའི་ཉེས་པར་འགྱུར་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་འབྱུང་བ་ལ། རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ནི་ཐ་དད་པ་ བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེ་ཐ་དད་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་མེད་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལས་གུད་ན་མེད་པའི་ ཕྱིར།ཐམས་ཅད་ཀུན་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་བརྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨོས་པ་གང་ཡིན་པ་སྔ་ན་ཡོད་པ་དེའི་གནས་སྐབས་ཞེས་བྱའོ། །བརྒྱ་ཞིག་ལ་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་། འབྲས་བུ་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ ནི་ཐ་དད་དེ་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དུ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་དང་། དེ་དག་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་སྨྲ་བར་དོགས་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དེའི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པ་ བྱེད་དོ་ཞེ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དེའི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྒྱུ་དང་སྦྱར་རོ། །ཅི་ཞིག་བྱས་ནས་ཤེ་ན། ཆོས་ཐ་དད་པར་བརྟག་པ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སུའི་ཞེ་ན། འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཀྱིའོ། །ཅི་འདྲ་བ་ཞེ་ན། དུ་མ་ལས་ལོག་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། མི་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་ པ་དུ་མ་ལས་ལོག་པའོ།།ཡང་ན་ལོག་པ་དུ་མ་ཞེས་བྱེ་བྲག་གི་ཚིག་སྡུད་པའོ། །ཆོས་ཐ་དད་པ་བརྟག་པ་ཇི་ལྟར་བྱེད་སྙམ་པ་ལ། རྒྱུ་དང་མཐུན་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས། རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ངོ་། །གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ འདིས་ནི་རྗེས་སུ་དགའ་བ་སྟོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་ཕྱོགས་འདི་ཇི་ག་ཉེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ། རྒྱུའི་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་བརྟགས་པ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་པ་ལ། རྟོག་པའི་བཟོས་སྦྱར་བ་དག་ལ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་ བ་སྨོས་ཏེ།རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །རྒྱུའི་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྟོག་པའི་བཟོས་སྦྱར་བ་དག་ལ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བས་ན། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན། བརྟགས་པ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བརྟགས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་ ཡོད་སྙམ་པ་ལ།དེ་ལྟ་ན་ནི་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ། རྒྱུའི་བྱེད་པ་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དངོས་སུ་ན་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ་ཉེས་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།གཞན་ཡང་དངོས་སུ་ན་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཡང་གལ་ཏེ་ཁྱོད་བྱེ་བྲག་རྣམས་ནི་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དངོས་སུ་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར།ཟླ་བ་དང་སྐར་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཤུགས་ཀྱིས་སྤྱི་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། གཞན་ཡང་སྔར་སྨོས་པའི་ཉེས་པ་རྒྱུའི་བྱེད་པ་གཞན་དུ་སྦྱོར་བ་བྱས་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །འདི་ ལྟར་བྱེ་བྲག་འདི་དག་ཀྱང་ཀུན་བརྟགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས།དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟ་ཡིན་པས་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཉེས་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ན། ཇི་སྟེ་བྱེ་བྲག་དེ་དག་ཀྱང་བརྟགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནའོ།

因此，在那种情况下就会产生过失。从本质不同的眼等产生不同的果，其不同的因不会产生差异，虽有差异但无差异的缘故。虽无不同，也会成为无差异。无差异也不会造成无差异。因此，差异与无差异将成为无因，由于一切皆不离于此，一切都将成为无因。如此一来，将成为所观察的有或无，这就是前面所说的'那种情况'。
百般中，若该认知唯是无差异，则了知自性等法是有差异的遍计所执。因此，由于与彼等无差异之故，认知将成为多体性的能立因，以及'彼等也将成为无差异'这一论点未成立。为防止如此怀疑，若说'若观察其作用境的差异'等。
'其'字与因相连。做什么呢？是观察诸法差异。谁的呢？是果的自性的。如何呢？具有异于多的反体，即异于不了知自性等诸多。或者'多反体'是差别语的合集。对于如何观察诸法差异的疑问，说'随顺因'，即从了知自性作意中，唯了知体性等。'请做'表示随喜。
若认为此立场毫无过失，则说'因的作用在胜义中唯是假立'。为何如此？对于'在分别安立诸法中'等，补充'在了知自性等中'。因的作用在分别安立诸法中，所以如此，在胜义中，唯是假立。
若想即使是假立有何过失，则说'如此则果将成无因'。为何果成无因？说'因为将因的作用安立于假立自性诸法中'。
为说明前面所说'虽实际上果无差异'等之过失而说：复次，若你承认虽实际上果无差异而诸差别是有差异，如此则法与有法实际上必定有差异。为何？因为具有差异与无差异的自性，如月亮与星辰等。如此不仅以推理必定成为共相差异，而且还有前述过失，因为将因的作用安立于他处，果将成为无因。
如此，由于这些差别也唯是遍计，未成立为具有差异与无差异自性，因此认为无如上所说过失。若作是念，则说'若说彼等差别也唯是假立'等。'若如此'即若是假立。

།ཅིའི་ཕྱིར་རིགས་པ་མ་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། རྟོག་པས་བཀོད་པའི་ཐ་དད་པ་ནི་རྒྱུའི་བྱེད་པ་ལ་མི་ལྟོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིར་གཏན་ཚིགས་ནི་རྟོག་པས་བཀོད་པ་ཉིད་དོ། །རྒྱུའི་བྱེད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དམ་བཅའ་བའོ།།ནམ་མཁའི་ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔེ་ཉིད་དུ་ཁོང་ནས་དྲང་བར་བྱའོ། །འབྲས་བུ་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཡང་། །བྱེ་བྲག་རྣམས་ནི་ཐ་དད་དང་། །གཞན་མིན་ཁྱེད་འདོད་དེ་བས་ན། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། བྱེ་བྲག་རྣམས་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ལ། ། འབྲས་བུ་ལས་བྱེ་བྲག་རྣམས་གཞན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ནང་འགལ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་བཟོད་ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་པ་བཞིན་དུ་ཚིག་འདི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཕྱས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །རྟོགས་པའི ངོ་བོ་ལས་གཞན་མིན་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་འབྲས་བུ་དེ་ནི་གཟུགས་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟོགས་པའི་ངོ་བོའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེའི་རྣམ་པ་དེ་ལས་ཏེ། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ལས་གཞན་མིན་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དེ་གཟུགས་ལས་ཀྱང་ནི་སྐྱེ་བར་ འགྱུར་ཏེ།ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འབྲས་བུ་གཅིག་ལ་སྐྱེ་བ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་དག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ལ། རྒྱུ་གཅིག་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་ བ་དེ་དག་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ན་མི་འགལ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།འབྲས་བུ་དུ་མ་ལ་མི་འགལ་བ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་ན་འབྲས་བུ་གཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་གཅིག་པུ་དེ་ལ་ཡང་རིམ་གྱིས་འགལ་བ་མེད་དོ་སྙམ་ན་ཡང་། །ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །བརྟགས་པས་ན་འགལ་བ་མེད་དོ་སྙམ་ན། ཡང་དག་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་གཅིག་ལ་སྐྱེད་བྱེད་དང་སྐྱེད་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགལ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བརྒྱ་ཞིག་ལ་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་ན ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཉེས་པ་འདི་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བས།ཀུན་ནས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་ན་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རིག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སྨྲས་ཏེ། ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་ གལ་ཏེ་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཉེས་པ་ཐོག་ཏུ་བབ་པས་ཕྱོགས་སྔ་མ་འདི་ནི་དོར་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི།འདི་སྐད་དུ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲའོ་སྙམ་ན། གལ་ཏེ་བྱེ་བྲག་རྐྱེན་རྣམས་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་སོ།།རེ་རེ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་རྣམས་འགའ་ཞིག་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས། འདི་ལ་གཅིག་གིས་ཀྱང་ནུས་ཀྱི། འདིར་བདག་ཅི་དགོས་ཞེས་ཏེ་གཞན་ལྡོག་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ཁྱེད་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་ བར་སྟོན་ཏོ།།རྒྱུའི་བྱེད་པ་བྱེ་བྲག་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཡིན་ན་ཡང་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར། འདིས་ནི་སྣོན་བསྟན་ཏོ། །ཇི་སྟེ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཉེས་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འདོད་ནས། རྐྱེན་རྣམས་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་སྨྲ་ན། འོན་ཀྱང་ཉེས་པ་ཡོད་པས། གལ་ཏེ་ ཁྱོད་ནི་རྐྱེན་རྣམས་ལས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཇི་སྟེ་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཉེས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དང་། རྒྱུའི་ཡུལ་དེ་གཉིས་ཐ་མི་དད་པར་འདོད་ན། འོན་ཀྱང་ཉེས་པ་ཡོད་པས་ཇི་སྟེ་དེ་གཉིས་གཞན་མིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མཚུངས་པ་དེ་མ་ ཐག་པའི་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་དག་ལས།མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ། ཅིའི་ཕྱིར་འཐད། དེ་ནི་མི་འཐད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

对于'为什么不合理'这个疑问，说道：'分别安立的差别不依赖于因的作用'。这里的因是分别安立性本身。'不依赖于因的作用'是所立。虚空中的青莲花等应当理解为譬喻。
'虽然果无差别，诸差别有别，且非异于彼，你们如是许'这句话说明：虽然果无差别，诸差别是有差别的，诸差别也不异于果，如此前后矛盾怎么能成立？
以'是自在天所作'来说，就像自在天所作一样，这句话不合道理，这是在讽刺。
如果承认不异于认识的本性，则彼果不从色生，因为不异于认识的本性的缘故，如同认识本性的自体。从其行相，即由于不异于境的行相，彼果也从色生，因为不异于境的行相的缘故，如同境的行相的自体。
如此则成一果有生与不生之过，一因有能生与非能生之过。这生与不生为何不相违？
若想：对多果不相违。故说'对一果'。若想：对一果也次第不相违。故说'同时'。若想：观察则无相违。故说'真实'。
同样，一因有能生与非能生为何不相违？其余如前。
若承认认识等本性的一切果从识等一切因生，则无上述过失，因此说'若一切皆从一切生'等。依理而说，显示能成立差别与无差别的随行与遮遣是相违的。
若想：由于遭遇上述过失，应当舍弃前说，而应依止'如自性差别'等说法。故说'若诸差别从缘生'等。
各各则成非能生。诸事物有些是先作思维，认为'此中一个也能，何需我'，而无他法遮遣，因为如是说故，你也承许此义，因此这显示与承许相违。
因为将因的作用配于诸差别，即使如此果也成无因。这是显示增益。
若为了完全断除上述过失而说果从诸缘生，然仍有过失，故说'若汝从诸缘'等。
若为了遣除上述过失而许果与因境二者无别，然仍有过失，故说'若彼二无异'等。从等无间缘等，眼识的认识本性等差别如何合理？这是完全不合理的。

།དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་གཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལས་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་དེ་དག་ཀྱང་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པའི་ཚོགས། བཤད་ཟིན་ཉེས་པར་ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར། །འདི་ནི་གླང་ཆེན་ཁྲུས་འདྲར་འགྱུར། གཅིག་གིས་དུ་མའི་དངོས་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་གསུམ་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་གཞན་འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ། རྒྱུ་ཐ་དད་པ་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་འབྲས་བུ ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།འདིས་ནི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་འཁྲུལ་པར་སྟོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་གང་གིས་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པ་དེ་ལས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཞན་གྱིས་འབྲས་བུ་གཞན་བྱེད་དོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། འོ་ན་ནི་དངོས་ པོ་དེ་གཅིག་པུར་མི་འགྱུར་ཏེ།བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་གཅིག་གིས་འབྲས་བུ་གཅིག་ཁོ་ན་བྱེད་དུ་ཟད་མོད་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕྱོགས་བཞི་པ་ལ་བརྟེན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པས་ནི་འགོག་པར་བྱེད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལོང་བ་དང་འོན་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་རང་གི་རིགས་དང་མཐུན་པའི་སྐད་ཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ལོང་བ་དང་། འོན་པ་དང་། དྲི་མི་ཚོར་བ་དང་། རོ་མི་མྱོང་བ་དང་། རེག་མི་ཚོར་བའི་དངོས་པོར་གསལ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་། །ཇི་སྟེ་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཉེས་པ་ནི་ མེད་མོད་ཀྱི།ཉེས་པ་གཞན་ཡོད་པས་བཤད་པ། རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་རང་གི་རིགས་འཆད་དེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་རིགས་འཆད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བས་དེ་ལྟ་བས་ན་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་ཕྱིན་ཆད་ མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་ལ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མེད་པས་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བཤད་དོ། །རྒྱུ་གཅིག་གིས་འབྲས་བུ་གཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁས་མི་ལེན་མོད་ཀྱི་བརྒྱ་ཞིག་ལ་ཕ་རོལ་པོ་རེ་ཐག་ཆད་པར་གྱུར་པ་དེ་སྐད་སྨྲ་བར་འགྱུར་བས་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་དེའི་ཚིག་འཇུག་པ་ལ་གནོད་པ་ བྱས་སོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།།དེ་ལྟ་མིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་ནི་འགྲོ་བ་གཞལ་བྱ་ཡང་ཡིན་ལ། དབང་ཕྱུག་བྱེད་པ་པོ་ཡང་ཡིན་ན་འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་འདིའོ། །གཞལ་བྱ་ཉིད། །ལ་སོགས་ཡེ་མེད་ཁོ་ནར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་ན་རྒྱུ་ཉེ་པ་ ཁོ་ན་ལས་འགྲོ་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གཞལ་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་མི་སྲིད་དེ།དུས་ཅིག་ཅར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་ པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུའོ།།རྣམ་པ་མང་པོར་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་འགོག་པར་བྱེད་པ་བདག་ལས་གཞན་ལས་ཞེས་བརྟགས་པའི་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ལ་ཡིན་ན་ནི། འདི་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པའོ། ། དེ་ལྟ་ན་གང་ལས་སྐྱེ་བ་དེ་བདག་ལས་གཞན་ལས་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས་པར་མི་ནུས་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ངག་གི་རྒྱུ་ལས་འདས་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།

因此，那个识既不是一体，也不异于彼等。或者彼等也不成为差别，为什么呢？因为不异于识。若是如此，则如前所说'从诸异自性'等过失聚，由于已说过失将成故，此如大象沐浴。一不能作多事，为了趣入第三分，又说'此处更当说其他'等。
若想为何差别与无差别将成无因，说'虽无异因而有异果故'。此说明差别与无差别的能立相随与相违皆有错乱。若说由何作一果，由彼自性差别作他果，则配为：如是则彼事物不成一，因为非无异于自性差别，如非无自性差别。
若说唯一因仅作一果而已，此即依第四分。'然非如是'等即是破除。为何呢？说'因为一切众生将成盲聋等事物故'。眼等能生自类相续刹那故，不能生自识，此为余义。
若如是则无识时将明显成为盲、聋、不觉香、不尝味、不觉触之事物。若许能生自识，如是则虽无前说过失，由有他过故说：若许能生自识则断自类，即断眼等类，此为语义。
是故如是则全不应理。为何呢？说识刹那之后既无眼等亦无识故全不应理。虽不许一因生一果，然或许对方绝望而如是说，我等已破其言说，如是思维。
若非如是者，即若非众生是所量而自在天是作者，此有何相违。所量性等定全无者，即若自在天是作者，则由近因生众生故，此即不可能说'此是所量'，因为同时诸遍知所知与能遍知事物不应理故。说'等'即摄受所生能生等。
说'作多种'即由'非自生非他生'等。如是破生若是对于假立自他等观察名言因，则此成立已成。如是则从何生即不能假立自他生等名言，因为自相超越言语因而转故。

།གང་ཡང་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་དེ་ནི་རྟོག་པས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་མི་སྐྱེའོ་ཞེས བྱ་བ་སྨྲ་བ་ནི་གསལ་བ་ཁོ་ནར་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་རྒྱུ་མེད་དངོས་མེད་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཕ་རོལ་པོ་རང་གི་སྒོ་ཁོ་ན་ནས་ལེན་འདེབས་སུ་འཇུག་པར་རིམ་པ་འགོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཅི་སཱ་ལུའི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་དེ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་ལས་གཞན་ ནམ།འོན་ཏེ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་འདི་གཉིས་ཁོ་ན་བྱེད་སྙམ་པ་ལ། ཕན་ཚུན་ལོག་པའི་ལུས་ལ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ་། །རྣམ་པ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་ཡིན་ལ། གཞན་མ་ཡིན་པ་ གང་ཡིན་པ་དང་།གཞན་ཡང་མ་ཡིན་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདི་ནི་འགལ་བས་མི་སྲིད་དོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ངག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཞེས་སྨྲའོ། །ལམ་གཞན་ནི་བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་པོ། །ལེགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གཞན་གྱི་བྱེ་བྲག་གམ་ བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་གོ།།ཇི་ལྟར་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བུམ་པ་སྣམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བསྙད་པར་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལས་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ནམ་གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཡང་བསྙད་པར་ནུས་པར་གནང་ངོ་། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན་ནི།མི་སྨྲ་ཐུག་སྟེ། འདི་ལྟར་ཕྱེད་རྒས་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དང་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་འགའ་ཕྱོགས་གསུམ་པ་ཞིག་བརྗོད་ན། དེ་ཉིད་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་དགག་།དེ་བས་དེ་ལྟ་བས་ ན་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི།ཕ་རོལ་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་འགོག་པ་ཡིན་ན། རྩོད་པ་ལ་བཟོ་བ་ག་ལ་ཡིན། ཁྱོད་རྩོད་པ་ལ་མཁས་པ་ག་ལ་ཡིན་ཏེ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་སྐད་དུ་དབུ་མ་པ་ནི་བྱས་ཤིང་འགོག་པ་སྨྲ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཕ་རོལ་པོས་ཕྱོགས་གང་ཁས་ལེན་པ་དེ་ཁོ་ ན་འགོག་པ་སྨྲའོ།།ཇི་སྟེ་ཕ་རོལ་པོ་ཕྱོགས་འགའ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་ན་ནི། དབུ་མ་པ་འགོག་པ་ཡང་ཅི་ཡང་མི་སྨྲ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་བདག་ལས་སྐྱེ་གཞན་ལས་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་ཁོ་ནས་སྨྲས་ཀྱི། སློབ་དཔོན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགག་པ་ ཙམ་འཆད་པར་ཟད་པས་ཉེས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།མ་ཞིག་པ་ལས་འབྲས་སྐྱེ་ན། །དེ་ཚེ་མ་ཞིག་པའི་གནས་སྐབས་ན། ཅིའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མེད། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་གཉིས་ཅིག་ཅར་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་གཉིས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉམས་ པར་ཐལ་བ་ཡིན་ནོ།།ཞིག་ནས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་ན་ནི་དེ་ཚེ་རྒྱུ་གང་ལས་འབྲས་བུར་འགྱུར། འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་འབྲས་བུ་འདི་རྒྱུ་ཞིག་པ་ལས་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནུས་པར་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་མཚུངས་པར་ཐལ་ བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ནི་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རང་དགས་རྒྱུ་མ་འགགས་པ་ཡོད་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུར་རྟོག་པར་བྱེད་ན། དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་ཁོ་ན་དང་འབྲེལ་བར་ འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཡང་རྒྱུའི་ལུས་ནི་འཇིག་པས་ཟིན་ལ། འབྲས་བུ་ནི་སྐྱེ་བས་ཟིན་ཏེ། རྒྱུ་འཇིག་པ་ན་མཇུག་ཐོགས་ཁོ་ནར་འབྲས་བུ་སྐྱེ་ལ། བར་ན་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་དུས་ཅི་ཡང་མེད་པས། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མ་འགགས་པའི་མཇུག་ཐོགས་ཁོ་ནར་འབྲས་བུ་འབྱུང་ངོ་། །གང་གི་ཕྱིར་སྐད་ ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་ནི་རྒྱུ།སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་མ་ཞིག་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མ་ཞིག་པ་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།

所谓'其他'等等这些名言安立，是由分别心所假立的。因此，说'不从彼生'这句话，只是成立已经成立的事实。
'如是无因则无事物'等等，是让对方从自己的角度进行反驳的次第安立。
是稻种等与芽等果是异，还是种子等即是芽等？为何只作这两种分别？对此说'相互违背的体性'等。
'其他形式'是指，种子与芽等既是异又非异，既非异又非非异，这是相违而不可能的。自相超越言语行境故不可说。
其他道是言说世俗。'善'是其他道的分支或行为的分支。
如同随顺世俗言说可以说瓶子、毛毯等，同样也允许说种子等与芽等是异或非异等。
若非如此而完全不可说，则成无言，因为部分衰老是不合理的。
如果在种子等与芽等是异或非异两边之外说某个第三边，我们也会破斥那个。因此如此的话，是在破斥对方所承许，怎么会是诡辩呢？你怎么会是善于诡辩呢？根本不是。
这是说，中观师不说已作的破斥，而是说破斥对方所承许的任何边。如果对方不承许任何边，中观师也不说任何破斥。
如此则'从自生、从他生'等，唯是对方所说，非是论师所说。论师仅说'非'的否定而已，故无任何过失。
若从未坏中生果，则彼时未坏位中，为何无果？若有，则彼时果因二者应成同时。如此则彼二者的自性应成衰损。
若从已坏生果，则彼时从何因成果？如是，首先果不从已坏因成，因为彼已离一切所说功能的自性故。也无其他因，因为对彼亦有相同过失故。
因此果唯成无因，或者唯成无。若自己任意认为'从未灭因有中生果'，于彼亦成因果同时相关。
即使因的体被坏所得，果被生所得，因坏时正好果生，中间无任何间断时间，因此果生于因未灭之后。
因为第一刹那是因，第二刹那果生，如是则是从未坏生。如是后续存在，彼亦唯从未坏而生。

།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྐད་ཅིག་གསུམ་པ་ལ་འབྲས་བུར་འགྱུར་ཏེ། སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་ནི་རྒྱུ་ཡོད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་ནི་འཇིག་པའོ། །ཞིག་ནས་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་དེ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། འདི་ཡང་རིགས་པས་འབྲེལ་པ་ཉམས་སུ་འབབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་དང་པོ་ཁོ་ནར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། སྐད་ཅིག གསུམ་པ་ལ་འབྲས་བུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཤིན་ཏུ་མ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ཏེ།གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་ཡང་ཞིག་པ་དང་མ་ཞིག་པ་ལས་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་པ་དེ་ལ། འདི་ལྟ་བུའི་རྗོད་པ་ཇི་ལྟར་འཚམ་ཞེས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་ཤིག་།གང་ཡང་རེ་ཞིག་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཉིད་དོ་།འདི་ལྟར་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་མ་ཞིག་པ་ལས་འབྲས་བུ་འདི་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་མ་ཞིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་འདི་མ་ཞིག་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཇི་སྟེ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་མ་ཞིག་པ་ཁོ་ན་ལས་འབྲས་བུ་ སྐྱེ་སྟེ།འདི་ལྟར་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་མ་ཞིག་པ་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། ཡིན་ལ་ནི་རག་མོད་ཀྱི། ཁྱོད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྒྱུ་འཇིག་པ་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།།འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་འཇིག་པ་དེའི་ཚེ་ན་རེ་ཞིག་འབྲས་བུ་མེད་ལ་གང་གི་ཚེ། ཞིག་ཟིན་པ་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་དེ་གང་ལས་འབྱུང་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ། གལ་ཏེ་འཇིག་པ་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་དེ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། གང་གི་ཚེ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དེ་ལས་འབྲས་བུ་ འབྱུང་བར་ཁྱོད་མི་འདོད་དོ།།གནས་སྐབས་གཞན་ཡང་ཅི་ཡང་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྟོགས་བཞིན་དུ་ཡང་མཇུག་ཐོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཙམ་གྱི་ལིང་ཏོག་གིས་ཡང་དག་པའི་བློའི་མིག་ཁེབས་པས། རྒྱུ་མ་འགགས་པ་ལས་སྐྱེའོ་སྙམ་དུ་གདོན་མི་ཟ་བར་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་དབྱེ་ བར་མི་ནུས་སོ།།འདི་ལྟར་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་མ་ཉམས་པ་རྒྱུ་མཐུ་ཆེ་བའི་ཚེ་ནི་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེའོ་། །སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པའི་མཐུའི་བྱེ་བྲག་ཐམས་ཅད་མེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྨྲ་ཅི་ དགོས་ཏེ་དེ་ནི་གཞག་གོ།།དེ་དག་རྣམ་པར་རྟོགས་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་གསལ་ལོ། །གལ་ཏེ་འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་དང་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་ཡོད་ལ། ས་བོན་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་འདི་ཡང་འདི་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་འདི་དོན་དམ་པར་ ཡོད་དོ་ཞེ་ན།འདི་ཡོད་འདི་ཞེས་བྱ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འཇིག་རྟེན་དང་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་ནི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་ཚད་མས་ཡིན་ན། སྔར་བཤད་པ་ཡི་རྣམ་པ་ཡིས། །ཚད་མའང་ཁྱོད་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། ། སྔར་བཤད་པ་ཡི་རྣམ་པ་ནི། །རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ནི། །ཡུལ་ལ་འཛིན་པར་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དུ་མས་དངོས་པོ་གཅིག་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ངེད་ཀྱི་སྟེ། །ཁོ་བོ་ཅག་གི་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ། །གསུང་རབ་དང་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་པ་ལ། འདི་ལྟར་འདི་ལ་དངོས་བསམས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བརྒྱ་ཞིག་ལ་ང་ཡང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ན་འདོད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བས། ངེད་ཀྱང་དེ་ལྟར་འདོད་ཅེ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་བག་མེད་པས འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་འདི་ཙམ་རྗོད་པ་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན།ཡང་དང་ཡང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཁས་པ་ནི་ནམ་ཡང་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཁྲུལ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་གྲུབ་བྱ་ལ་ཚད་མ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

如果不是这样的话，在第三刹那成为果。第一刹那有因，第二刹那灭去，灭了之后生果，刚生起时就有果，如果这样认为的话，这也不是以理趣相应而成立的。
首先，如果不是这样，说在第三刹那成为果等这些话完全不相应，对于不承认从已灭和未灭中生起的人来说，这样的说法怎么会合适，请自己思考。
而且，所谓第一刹那等这些话也是毫无意义的。因为在第二刹那不是从未灭中生果，因为那时已无未灭。当它未灭时也根本无果。
如果说在第二刹那正是从未灭中生果，如此刚生即有，而且是从未灭中生起的话，虽然是这样，但你的刹那性就不成立了。
如果说这不是非刹那性，因为因在灭时产生果的缘故，这也不合理。因为首先当因灭时暂时无果，当已灭时，果从何处生起呢？
如果说从灭本身生起，那时它不是已经不存在了吗？当它存在时你又不承认从它生果。也没有其他状态，因此虽然了知事物，但仅仅由于执著后续的蒙蔽，遮蔽了真实智慧之眼，必定认为从未灭的因中生起，但这样是不能分析的。
如此，在第一刹那一切功能未失、因力强大时不生果，在第二刹那即一切能成办果的特殊力量都不存在时，果如何能生？因此不必说了，就此安立。
'彼等遍知作者'等词义明显。如果说'此有则此生'在教典和世间中都有，而种子等因果事物也仅是这样的因缘，所以这是胜义有的话。
'此有此'等词，是说'此有则此生'这在世间和宗义中都有，这不仅仅是言词，而是以量成立的话，'以前所说诸相，量于你亦非有。'前所说相即'无相之识，于境不应执。'等以及'多不作一事'等。
因此我们的缘起性，在经典和世间中有的，仅仅是如所显现而已。为什么呢？'如是于此若思实'等。
假使说我也只承认如所显现这一点，所以我们也如此承认的话。如果说由于放逸而错乱，仅说缘起并无过失的话，'再再'即智者永远不会再再错乱。
如果说因为以量成立的缘故，'于所成量者'等。

།གལ་ཏེ་ཚིག་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་བོ་ཞེ་ ན།ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གཞན་དབང་ཕྱིར། །སྒྲ་རྣམས་གང་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཡོད་པས་ནི་དོན་འགྲུབ་ན། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་ཐམས་ཅད་འགྲུབ། །ཅེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་ཐལ་བ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ལྟ་བུའི་རྐྱེན་འདི་པ་ཉིད་ཙམ་འདི་ཡང་དག་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་ཅིང་བདག་ཉིད་སྟོད་པར་བྱེད་པ་ནི། ཀྱེ་མའོ་བློ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་། །འདིས་ནི་བླུན་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ཅིང་བཞད་གད་དུ་བྱེད་དོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་བརྗོད་ལ། གང་གིས་ན་དེས་དེ་ན པ་ཡིན་པ་ཀུན་རྫོབ་དེ་ཉིད་ནི་མ་བཤད་དོ་སྙམ་པ་ལ།ཇི་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་ཞིག་གིས་སྒྲིབ་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པའོ། །གང་ཞིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གཞི་སྒྲུབ་པའོ། །བཞེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞེད་ཅེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་ཉིད་ལུང་དང་བསྟུན་པའི་ཕྱིར། །མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྐྱེ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དམ་པའི་དོན་གྱི་ཚུལ་དུ་དཔྱད་ན། རང་བཞིན་མེད་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེའོ་ཞེས་འཁྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་ ཀུན་རྫོབ་འདོད་དེ་ནི་བདེན་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཀུན་རྫོབ་དེས་ན་སྣ་ཚོགས་འདི་ཀུན་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་ཡིན་གྱི། དམ་པའི་དོན་རིགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ཡང་ལུང་དང་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། ཇི་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པ་དང་དབུ་མ་པས་ཀུན་རྫོབ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཅེས་གྲགས་པ་དེ་ལ། བཙུན་པ་ལྷ་དབང་བློས་སུན་འབྱིན་པ་སྨྲས་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་དངོས་པོ་མེད་ཡིན་ན། །གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དངོས་པོ་མེད་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བའི ཐ་ཚིག་གོ།།སྐྱེ་བ་དངོས་པོའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཕྱིར་དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལ་དངོས་པོ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཅིག་པོ་དེ་ལ་དེའི་ཚེ། །ནུས་དང་མི་ནུས་ཅིག་ཅར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བར་བསྙེགས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་འདི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དོན་བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ་མི་རུང་བ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དོན་བྱེད་ནུས་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཅིག་ལ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཉིས་ཇི་ལྟར་རུང་། ཇི་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ནི་སྐྱེ་བའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གལ་ ཏེ་ཀུན་རྫོབ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་ལྟ་བ་འདི་ལ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་འདིའི་དོན་ནི། སྐྱེ་བ་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བས་མཚར་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བརྗོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱས་སུ་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པ་གཞན་ཡིན་ཏེ། འདིའི་སྐྱེ་བ་ཀུན་རྫོབ་སྟེ་ དོན་དམ་པ་ནི་མ་སྐྱེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་སྨོས་ཏེ།དོན་དམ་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་རྣམས་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་སྐད་དུ། སྐྱེ་བ་མེད་པས་དངོས་པོ་རྣམས་མ་སྐྱེས་པར་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ བས་ན་རྒོལ་བ་དེ་སྐད་དུ།སྨྲ་ན་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་སྨྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པས་མ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དམ་བཅས་པ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ།

如果说仅仅通过语言文字就能成立的话，就会导致一切都能成立的过失。如说：'由于言说随欲而转，声音于何处皆不存在。若由其存在而成立义，则一切皆能成立一切。'因此会导致一切都能成立的过失。
如此仅仅依靠缘起性空这样的道理就认为真实存在，并且自我赞叹说：'啊！智慧如此精细。'这实际上是在表明自己的愚昧并令人发笑。
你说明了世俗谛的差别，但认为没有解释什么是世俗谛本身，对此疑问，'什么是世俗'等问题被提出。
'能遮蔽'说明了能作，'所遮蔽'说明了所依。'认为'是指佛陀所说的意思。
为了与经典相符，故说'如经中所说'等。
'世俗中生起'是指如现象显现般生起的意思。从胜义谛的角度观察，对于无自性的诸法产生'生起'的这种错觉，即是所承许的真实世俗，这是真实的，不应认为是错误的意思。
因此，世俗中的这一切万象都是真实的，但从胜义谛的正理来看则不是，这是其意思。
为了与经典相应，故说'如经中所说'等。
对于'什么是世俗'的提问，中观师回答'世俗是无实体'的这种说法，尊者天王慧提出了破斥。
若世俗是无实体，则'世俗'这个词语会变成表达无实体的意思。
'生起'是实体的异名。因此，在那个实体色等一法上，同时具有'能和不能'。
因为这色等诸法是世俗的本性，所以不能作用，是不合理的。因为是生起的本性，所以能起作用，能够成立。因此，如何能在一法上容有两种相互矛盾的本性？
如果说世俗是生起的异名，为此说道：若世俗即是生起，那么在这种见解中，'世俗中生起'这种智者们的言说的含义就会变成'生起生起'，这是很奇怪的。因此，这样的说法是不相应的，应当否定。
这是另一种不相应，即所谓'生起是世俗，胜义则无生'等，认为胜义是与世俗相违背的。
如此，诸法胜义中无生，这句话就会变成：因为无生所以诸法无生。因此，持此论点就会犯已成立而重复成立的过失，因为'诸法因无生故无生'这一点对一切人来说都是成立的，所以这是重复成立已成立的过失。

།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རྒོལ་བས་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་ཏེ། སྐྱེ་བ་ ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འདིས་གང་གིས་ན་འདི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ།མི་འདོད་ཅི་ཞིག་བསྒྲུབས་པར་འགྱུར། །རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འདིས། །གནས་པ་ལ་སོགས་དེ་བཞིན་བརྗོད། །གནས་པ་དང་བརྒལ་བ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་བརྗོད་དེ། འདི་ ལྟར་ཀུན་རྫོབ་དངོས་པོ་མེད་ཡིན་ན།།གནས་སོགས་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཚེ་དངོས་པོ་གཅིག་དེ་ལ། །ནུས་དང་མི་ནུས་ཅིག་ཅར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་གནས་སོགས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ཆོས་སྐྱོང་གིས་ཇི་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་ བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན།མི་བདེན་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པའམ། གཞན་འགའ་ཞིག་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལས་བརྩམས་ནས་སྨྲས་པ། གང་ཡིན་པ་བསྡུས་ཏེ་སྐབས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར། མ་འབྲེལ་ལ། འདི་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་དང་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བ་དང་། རྐྱེན་ རྣམས་ཀྱི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་མ་ཡིན་ནོ།།ཀུན་རྫོབ་མཚན་འདི་ལས་ཞེས་བྱ་ནི་གང་གིས་ཡང་དག་པའི་སྒྲིབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་སོ། །ཉམས་པ་ནི་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བས་ན་འདིས་ནི་རྒོལ་བ་དག་བསལ་བར་བྱ་བ་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་འབད་པ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་ རྗོད་པར་བྱེད་དོ།།སློབ་དཔོན་ཆོས་སྐྱོང་གིས་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཅིག་ཅར་བདེན་པར་ཡང་འགྱུར། མི་བདེན་པར་ཡང་འགྱུར་ཞེས་འགལ་བ་སྨྲས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རིགས་པས་བརྟགས་ན་ནི། བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་དེ་གཞན་དུ་ན་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་ན་ནི་རིགས་པ་ལས་གཞན་པ་ནི་དེ་གཞན་དུ་ན་སྟེ། དེས་ན་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དང་རིགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས བརྗོད་པ་ན་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་བདེན་པ་ཉིད་དང་མི་བདེན་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་འགལ་ཏེ།མི་འགལ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ལྟོས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཞེས་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །སློབ་དཔོན་ལྷ་དབང་བློས་འགལ་བ་སྨྲས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར། རིགས་པས་བརྟགས་ན་དངོས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ད་ནི་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱི་དམ་བཅས་པ་ཇི་ལྟར་བུར་རྣམ་པར་གནས་པ་དེ་བསྙད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་དོན་དམ་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་སྨྲས་ལ། དབུ་མ་བས་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་དོན་དམ་པར་ སྐྱེས་སོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགག་པ་ཙམ་བྱེད་པར་ཟད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ཚིག་དོན་འདི་ནི་རིགས་པ་ཡི། །རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སྐྱེ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་འདིའི་དོན་ནི་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལའང་དེ་ བཞིན་སྦྱར་བར་གྱིས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ་། །ཕ་རོལ་པོ་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་སྙམ་པ་ལ་བཤད་པ། རིགས་ལམ་བརྟེན་པ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་སོ།

如果是这样的话，论敌依赖于缘，以生起本身的因由，由此而成为能成立这个的东西，将成为证成什么不欲求的东西呢？随顺理路而说这个，住等也是如此宣说。对于住和超越以及无常性等也如是宣说，如是若世俗无实事，由于住等是实事故，尔时于一实事上，同时成为有能和无能。若世俗是住等等。
所说'等'是指阿阇黎法护所说'若说世俗是什么？是虚妄的异名吗？'等，或者是其他某些人从世俗谛开始所说的任何内容，由于不具相应处故，不相关，此语词的词根和词缀以及语素的意义都不是语词的意义。'从此世俗相'是指从'由何遮蔽真实'等而来。'损坏'是指'离'的同义词。因此这表明我们不必费力去遣除论敌的说法。
为了遣除阿阇黎法护所说一事物同时成为真实又成为不真实的矛盾，解释道：若以事物力所生的比量理路观察，则非真实，因为事物力所生的比量不合理故。在其他情况下，彼事物是真实的，意思是如所显现。或者，异于理路即是其他情况，因此当以如所显现和理路之力宣说时，一事物上真实性和不真实性怎么会矛盾呢？实无矛盾，意思是依靠差别而言。
为了遣除阿阇黎天王慧所说的矛盾，说道'以理观察非实'等。现在为了解释中观师们的立宗如何安立，说'即便如此'等，此中说明：对方说诸事物胜义中生起，而中观师则仅仅否定'诸事物胜义中生起'这一说法。
此语义是'随顺理路无生'，即是显示彼义，此语的意义是胜义中无生。'于余亦当如是配'等易于理解。对方实事论者许可生起等，'等'字所摄即住等。对于如何理解，解释道说'依止理路者'。

།གང་དག་གི་སྙམ་པ་ལ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རིག་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ཁོ་ན་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་། །འགོག་པར་བྱེད་ན་དེ་བས་དེ་ལྟ་ན་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ལ། ཅི་ཞིག་གནོད་དེ་ཅི་ཞིག་གནོད། །ཅེས་བྱ་ པའི་ཚིག་འདིས་ནི་གཞན་དག་གིས་དམ་བཅས་པ་ལ།མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། རང་གི་ཚིག་དང་གྲགས་པ་དང་ལུང་དང་འགལ་བའི་གནོད་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་། །འདི་ལྟར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་རྣམ་པར་གནས་པ་དེ་དག་ ནི་གང་གི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ནི་མི་འགོག་གི།།རིགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འགོག་སྟེ། ཇི་ལྟར་གཞན་དག་གིས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དག་འཇུག་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟར་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དང་ག་ལ་འགལ། དོན་ དམ་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་རིགས་པ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དག་གིས་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འགོག་པར་བྱེད་དེ།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་སློབ་དཔོན་ཆོས་སྐྱོང་གིས་དམ་པར་མ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ། དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་གནོད་པ་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདི་ལ་མི་སྲིད་དོ་སྙམ་ནས།ཅི་ཞིག་གནོད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་དོན་དམ་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ། དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣམ་པར་འཇོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རིགས་པ་སྨྲ་བས་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་ཡང་རབ་ འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོའི་ཚིག་འོག་ནས་འབྱུང་བ་བཤད་པར་བཞེད་ནས།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་སྒྲར་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་གཉིས་ཐ་མི་དད་སྙམ་པ་ལ། རིགས་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་རིགས་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་པ་ལ། རིགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པ་སྨོས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་རིག་པ་གཞན་དུ་མི་འཇུག་གོ་སྙམ་པ་ལ། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པར་བྱེད་དོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་འབྱུང་གི་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་གི་སྣང་བའི་ཆོས་སོ། ང་ལ་ཞེ་ན། བློའི་བདག་ཉིད་ལའོ། །ཇི་ལྟ་བུར་ཞེ་ན། ཆོས་ཅན་དང་། ཆོས་དང་། དཔེ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རོ། །གཞན་ན་ནི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་འབྱུང་བ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གཉིས ཀ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།གང་དག་ཅེ་ན། ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ལ་སོགས་པའོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་དཔེ་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དང་དཔེ་གང་ལ་ཡང་བློ་མཚུངས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་གི་ ཞེ་ན།གཞུང་ལུགས་ཐ་དད་པ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །གཞུང་ལུགས་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བློ་ལ་སྣང་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་གནས་ཏེ། དངོས་པོ་སེམས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་བློ་ལ་སྣང་བའི་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནས་ཅི་བློ་ལ་ སྣང་བ་འདི་ཡང་དག་པར་ཡོད་དམ་མེད།དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཞིག་གམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་སེམས་པར་བྱེད་པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །སོགས་པ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་དཔེ་ཉེ་བར་གཟུང་ངོ་། །རིགས་པ་སྨྲ་བ་ནི་དབུ་མ་པའམ། དངོས་པོ་སྨྲ་བའོ།

有些人认为'诸事物'等词的意思是，由于见到色等所依的认知之道的本性即是无自性，如果要破除，那么对于无自性的见解，'有什么能损害呢？有什么能损害？'这句话表明，别人所说的直接感知、推理、自语、共识、教证等与承许相违的过失是不可能的。
如此，对于显现的生等现象，并非以违背直接感知等方式来破除，而是依理破除。如同他人所遍计的生等现象，也并非是直接感知，因此怎会与之相违？
对于胜义中有生这一说法，诸理论家依据他人所遍计的胜义之词义而作破斥。如此，对于法护论师所说'胜义中无生'这一说法中，'胜义'一词的含义等所说的过失在此是不存在的，因此说'有什么能损害'。如此，对于'胜义中有生'这一说法，理论家是在破除世间所安立的胜义之词义。
为了解释下文'须菩提'等经文，因此说'正因为如此'。由于符合胜义，世俗本身以胜义之词来表达，正因为如此，所以说'世俗'等。真如即是本性。
对于为何世俗与胜义二者无别的疑问，说'此理亦'等。如此则理亦唯是世俗。为何？因为是如所显现的本性。对于为何是如此的疑问，说'理是'等。
对于为何认知不趣入他处的疑问，说'如此'等，这是在作详细解释。应当理解为'生起能推理与所推理'。如何？是能立者与所立者的显现法。于何？于心识本性。如何？安立为有法、法及喻。在其他情况下则不生起。为何？因为推理的生起不合理。如何？因为对二者皆不成立。何者？有法、法等。说'等'是为了摄集喻。
为何对二者皆不成立？解释说：因为对于法、有法和喻任何一个都没有相同的认识。谁的？持不同宗派者们的。宗派即是宗义。
正因为如此，依止于如是显现于心的有法，诸思维事物者应当承许，唯以如是显现于心的因等来思维：此显现于心者是真实有还是无？是依托实物还是不依托？'等'字是为了摄集喻。理论家是指中观师或实事论者。

།བློ་ལ་སྣང་བའི་ཆ་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་ དགའ་བས་།།གཞན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་འགོག་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འབྱུང་བར་བྱེད་ན། སུ་ཞིག་འགོག་པར་འགྱུར་ཏེ། སྤོང་བར་བྱེད་པ་སུ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་སུ་ཡང་མི་འགོག་གོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དངོས་པོ་འདི་ནི་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་རྒྱ་ཆེར་གཏན་ལ་ཕབ་ པས་མངས་སུ་དོགས་པས།འདིར་ནི་འདི་རྒྱ་མ་བསྐྱེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རིགས་པ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མདོ་ལས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་གཞན་ལ། དོན་དམ་པ་ཡང་གཞན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་དེ་གཉིས་གཞན་མ་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་མདོའི་ དོན་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རིག་པ་དོན་དམ་པ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་གཞན་ཡང་བཤད་པ། ཡང་ན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རིགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་གིས་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དོན་དམ་པར་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རིགས་པ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ།།གཞན་དག་གིས་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འགོག་པ་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་དངོས་ སུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དམ་པ་ལ་བརྟེན་ན་ཡང་སྟེ། མདོའི་ཚིག་འདི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་གཞན་ལ། དོན་དམ་པ་ཡང་གཞན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལེགས་པར་དྲངས་ཏེ། ལེགས་པར་གོ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་སྔར་ཡང་། དགག་བྱ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། །ཡང་དག་ཏུ་ན་བཀག་མེད་གསལ། །ཞེས་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །དངོས་པོ་དེ་ཉིད་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་བཤད་པ། གཞན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དོན་དམ་པར བྱས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི།གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་དབུ་མ་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་གཅིག་ཁོ་ན་གཅིག་གི་དོན་དམ་པ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཞེ་ན། ལྟོས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་བུད་མེད་གཅིག་ ཁོ་ན་གཞན་དེའི་བུའི་ནི་མ་ཡིན་ལ།མ་དེ་ཉིད་གཞན་གྱི་ཆུང་མ་ཡང་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་བའོ། །ཁ་ཅིག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དོན་དམ་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་འགོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་རིགས་པ་གང་ཡིན་པ་ འདི་ནི།ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱེ་བ་དང་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་གནས་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པའི་དབང་གིས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྡུས་ནས་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་དེའི་ ཕྱིར་འདོད་པ་དེའི་དོགས་པ་བསུ་བར་བྱེད་དེ།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མི་སྐྱེ་དང་། ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དོན་དམ་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །མི་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་དང་ཞེས་ བྱ་བའི་སྒྲ་མི་སྐྱེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་ཏེ།དང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡང་ཞེས་བྱའོ་། །རིགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དུ་མས་དངོས་པོ་གཅིག་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་སོ། །འདི་བཤད་པ། ཇི་སྟེ་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས། །ཀུན་ རྫོབ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།

如果不观察显现于心的部分则令人愉悦，如果对他人的出生等进行详细观察而作为主要否定的推理生起，那么谁在否定呢？即无任何遮破者，这是在说明无人否定。
由于此事已广泛确立为相同性，恐其繁多，此处不再扩展。由于如是道理也如所显现般普遍存在，因此经中说：'世俗谛也非他，胜义谛也非他'，这是不合理的。
为何这二者非他呢？如是，世俗谛的真如本性即是如所显现的本性，这是其含义。这也是胜义谛的真如，因为道理也如所显现般安住于世俗中。
首先，如是已说明了经义三相因相的智慧是胜义。另外解释说，'或者否定生等'中，'或'字的含义是不仅仅是道理。'某些'是指因为符合胜义中离一切戏论，故诸说理者认为是胜义。
其他人则配释为'认为无生等否定唯是胜义'，因为按照瑜伽行派的观点，空性直接是真实的。'如是也'是指依于如是胜义也，即善加引用并善加理解此经文：'世俗谛也非他，胜义谛也非他'，因为其中否定生等也是世俗的本性。
这在前面也已经通过'所破非有故，真实中无遮'而成立。龙树菩萨解释此事说：其他瑜伽行派所安立的胜义，即否定生等，'他的'即中观派的世俗。
若问：如何同一法对一者是胜义，而对他者是世俗呢？由观待差别故无过，如同一女人对某人是母亲而对他人是妻子。'也'字用于其他次第。
有些人认为，否定因果事物胜义的能量度和否定真实生的道理，这也同样适用于世俗生及其能量度如所显现而住，因为能立的对境不是由补特伽罗的意乐而作差别，遍及性是摄集一切而显示的。
因此迎接此见解的疑问说：'于世俗中也不生'，'也'字的含义是不仅仅胜义。'不生'是譬喻，应知也指能量度。或者'和'字与'不生和'相配，'和'字表示'及其能量度也'。
'由理力'是指由说'多不作一事'等。这是解释说：'若诸实事论者，于世俗也'中的'也'字如前。

།སྣང་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པས་སོ། །ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འདོད་པ་མེ་དང་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པར་མི་འཐད་པའི་རྒྱུས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ངེས་པ་མེད་པ་ ཁོ་ན་སྟེ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ།།སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གོང་དུ་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ནི། ཡུལ་ལ་འཛིན་པར་མི་རིགས་སོ། །རྣམ་པ་ཚད་མ་མིན་ཕྱིར་དང་། །མི་རིགས་ཕྱིར་ན་ཅིག་ཤོས་མིན། །ཞེས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དུ་མས་དངོས་པོ་གཅིག་མི་བྱེད། །དུ་མས་དུ་མ་བྱེད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཏན་ཚིགས་སྔ་མ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ལན་བཤད་པ། བློ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ནོར་ཅན་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་སྨྲས་པ། དེ་བདེན་ཏེ། བརྟག་མི་བཟོད པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ།།དེའི་ཕྱིར་ན་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་རྗེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པའི་སྐུ་ཅན་གྱིས། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ཡེ་ཤེས་སྣང་བའི་རྒྱན་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ལས། ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་ཡིན་པར་གསུངས། །འདི་བཤད་པ་རྒྱུ་གང་ གི་ཕྱིར།།རིགས་པའི་མཐུས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མི་རུང་བ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་དང་། གནས་པ་དང་རྒ་བ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། ། འདིའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཡིན་པས། སྐྱེ་བ་མེད་ཆོས་ཏེ། དེའི་ཆོས་དོན་དམ་པ་པའི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི། སྔ་མ དེ་ལྟར་རང་བཞིན་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།རྟག་ཏུ་སྟེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུའོ། །རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། འདི་ལྟར། འདི་ལ་བསལ་བ་ཅི་ཡང་མེད། །གཞག་པར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད། །ཡང་དག་ ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ་།།ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་འགྲོལ། །ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་དང་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡིན་པས། དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཚད་མས་གནོད་པ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར།རང་བཞིན་འདི་ལས་མི་འདའོ། །འོ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བོ་དག་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་ལ་རྟེན་ཏོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དག་འཇུག་པར་བྱེད་སྙམ་པ་ལ། བཤད་པ། མཚན་མར་འཛིན་པའི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བག་ ཆགས་ལས་བྱུང་བ་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པས།དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་བརྟག་པ་ལ་མི་གཟོ་བའི་ཕྱིར་མི་མཁས་པ་རྣམས་ནི་བྱིས་པ་དག་གོ། །གང་དག་ལ་ཐོས་པའམ་བསམས་པའམ་བསྒོམས་པའི་རིམ་པས་བློ་སྐྱེས་པར་མ་གྱུར་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །མེད་པའི་ཆོས་ཏེ། སྐྱེ་བ་ ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་བར་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ།།ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་འདི་ལ་དཔྱད་པ་སྟེ། །བརྟག་པ་མི་འཇུག་གོ། །འདི་ལ་ ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དཔྱད་པ།ཅི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཀུན་རྫོབ་པ། ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པས་ཤེས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཇི་ལྟར་འདོད། ཅི་དུ་མས་གཅིག་བྱས་སམ། འོན་ཏེ་དུ་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་གནས་མེད་དེ་རྟེན་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཇི་ སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི།གནོད་པ་དེ་ཚར་གཅད་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ།

具有显现的是具有行相的。所谓'另一个'是指无行相的识。因为不能遍计，所以认为因果关系如火与烟等的执取是不合理的，由此因果性必定是不存在的，这是不合理的，这是剩余的意思。
所谓'如前'是指，如前对实事论者所说的无行相的识，对境的执取是不合理的。'因为行相非量故，以及不合理故，非为另一'，如前所说。'这是不合理的'是指因果性。为什么呢？'多不能作一事，多不能作多事'等，正是因为前述的理由。
对此回答说：具有广大智慧之德的你所说，这是真实的。正是因为不能忍受观察的缘故。因此，这是由世尊大悲心所生的微尘所成就的身相者，在一切佛的境界中趣入的智慧光明庄严等经中，如实显现而说。
解释此说的原因是什么？以理力而言因果性等不合理，正因为如此，世尊说生起是如其所显现的。
其他也是合理的是指，了知它的量以及住、老、无常性等。
这个本性是无生法，故为无生法；其法非胜义生起，这是词义。
在圆满正觉的阶段中，由于离开了真实智慧所增益的行相，如是诸法是无生的，并非如前那样成为自性，为了遣除这样的怀疑而说：'常时'即一切时。'乃至未圆满正觉的阶段'是词义。如是：'此中无所除，亦无所安立，于真实见真，见真实解脱'，如是而说。
'一切诸法'是指除如来之外的诸法。'与善逝相同'是指诸无生法，彼等也因为生起为量所破的缘故，不离此自性。
那么，众生如何对色等诸事物的生住灭作言说呢？解释说：由于从无始以来执取相的颠倒习气所生，由于执著实事，因为不观察事物的真实性，所以愚者即是凡夫。
对于未从闻思修次第生起智慧的人们而言即如是称呼。无法即是，对于无生等及具有色等无法，由于真实执著而假立言说。
'由如显现自性故'是指，在未经观察时是悦意的缘故。对此世俗不作观察，即不作推究。
对此如前所说的观察，世俗因果事物是否由具有行相的识所知？如是如何承许？是由多作一，还是作多等，这是无有处所即无所依。为什么呢？如是，若作如前所说的观察，则成为破除彼害的处所。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་གཞན་དུ་སོང་བས་ཏེ། སྐབས་ཡིན་པའི་དོན་བོར་ན་རྩོད་པ་གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བར་ བྱེད་དེ།དབུ་མ་པ་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་ཀུན་རྫོབ་འདི་ལ་དཔྱོད་པ་སྔར་མ་བསྟན་གྱི། ཁྱེད་ཀྱིས་བྱེད་ན་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་དཔྱད་པ་བྱས་ཏེ། དེ་དག་གི་དེ་མ་རུང་ན་མ་རུང་དུ་ཟད་དོ། །ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཅི་གནོད། འོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ངོ་བོའི་ཀུན་རྫོབ་ལ་སྔར་བརྟེན་ནས་ཏེ། ཁས་བླངས་ནས་ ཕྱིས་ཀུན་རྫོབ་དེ་ལ་ཁྱོད་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དཔྱོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི་དོན་རྣལ་མ་ལས།དོན་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་གནོད་པ་སྟེ། ཕམ་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དོན་རྣལ་མ་ལས་དོན་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་འབྲེལ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ཚར་གཅད་པའི་གནས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རིག་པ་དང་ ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྟེ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་གྱི། རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པའི་དོན་ཁོ་ན་ལ། གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བའི་མིང་དུ་འདོགས་ན་དེ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཉེས་པ་བརྗོད་ཀྱང་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་གནོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། དོན་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཆེན་པོའི་གཞན་གྱི་དབང་གི་བློ་ཅན་གཞན་དག་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་ལ་རྣམ་པར་སྡང་ཞིང་ཀླན་ཀ་ཚོལ་བར་བྱེད་དེ། འོ་ན་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་འདི་ལ་མེ་དང་ས་བོན་ལ སོགས་པའི་རྒྱུ་འདི་ལས་དུ་བ་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་དེར་སྔོན་མི་སྣང་བ་ལས་ངེས་པར་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྨྲ་བར་བྱོས།ཀླན་ཀ་འདིའི་ལན་གློན་པར་བྱེད་དེ། ཁྱོད་དང་བ་ལང་རྫི་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ངན་པའི་དུག་ལ་སོགས་པས་མ་རུང་བར་བྱས་པའི་བློ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་མཐོང་ བ་འདི་འདྲ་སྟེ།འདི་ལྟ་བུ་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་མེ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་འདི་ལས་སྣང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ལྷག་པ་ཅི་ཞིག་སྨྲ་བར་བྱ། སྔོན་མ་བྱུང་བ་ཅི་ཡང་སྨྲར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། འདི་ལྟར་ཁྱོད་ལ་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆ་ཇི་ཙམ་སྣང་བ་དེ་ཙམ། ཁོ་བོ་ལ་ཡང་དེ་དག་ལ་ཆ་དེ་ཙམ་ སྣང་ངོ་།།ཁོ་བོས་ཁྱོད་ཀྱི་ངོ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར་སྨྲ་བར་འདོད་ནས། མིག་གཉིས་ཏེ་པོར་ཕྱེ་ཡང་དེ་དག་ལ་སྔོན་མ་བྱུང་བའི་རྣམ་པ་ནི་ཅི་ཡང་མི་སྣང་ན། དེ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཅི་ཞིག་འདྲི། དྲི་བ་གཞན་གྱི་ཡུལ་སྔོན་མ་བྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱི་འདྲི་བ་འདི་ནི་དོན་མེད་ལ་ ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དྲིས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཁོ་བོས་གང་ཁྱོད་དང་བ་ལང་རྫི་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་བས་མཐོང་བ་དེ་ཙམ་གྱི་ཆ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱའི། སྔོན་མ་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཅིའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་འདི་ལས་དེར་སྣང་བ་འདི་སྨྲ་བར་བྱོས། ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྐད་དུ། འདྲི་བ་ནི་ཀུན་ནས་ ཉོན་མོངས་པ་སྟེ།དོན་སྟོང་པ་ལ་བརྟེན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེ་བོ་བློའི་ནོར་ཅན་གང་ཞིག་མ་བརྟགས་ན་དགའ་བ། མེ་དང་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གསལ་བར་མཐོང་བཞིན་དུའང་། དམིགས་བཞིན་དུའང་མི་ཤེས་ཏེ་འདི་ནི་དེ་ལྟའོ་ཞེས་མི་གོ་བ། དེ་རྩོད་པ་ ཡིས་།གྲགས་པས་ཀྱང་གཞན་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་འདི་ལས། དེར་སྣང་བ་འདི་སྨྲ་བར་བྱོས། །ཞེས་སྨྲའོ། །མ་འཕགས་ངན་པ་ནི། བཟང་པོ་མ་ཡིན་པའོ། །མི་ཤེས་པ་ནི་བླུན་པ་སྟེ། །མི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་འདིར་ངན་པ་ཞེས་བྱ་བར་འོས་ཀྱི། སྲོག་ཆགས་ཕན་པ་འདོད་པས་ བསླུས་པ་ལ།ལྟ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །རྩོད་པར་གྲགས་པ་ནི། རྩོད་པ་ཡིས་ནི་གྲགས་པའོ།། །།བམ་པོ་གསུམ་པ་སྟེ་ཐ་མའོ།

为什么呢？因为转向其他意义，也就是说，如果舍弃了当前语境的意义，就会依赖于其他争论的缘故。对此作如下解释：我们中观派之前并未对世俗谛进行观察，是你们在进行观察时我们才予以遮破。如果进行观察，那些不合理就是不合理而已。对我们有什么损害呢？然而，如果是先依止显现本性的世俗谛，也就是承许之后，再对该世俗谛作你所说的观察，就会偏离真实义转向其他意义，因此有过失，必定会失败。'偏离真实义转向其他意义'是指无关的意义，将其确立为破诤处是具有智慧的。
如果说'不具有如上所说的特征'是指不是显现的本性，而是以随顺正理的方式承许的义，若安立世俗谛的名称，即使指出这样的过失，对我们也没有任何损害，因为没有转向其他意义。其他执著实有的人，由于受他力支配的心态，对胜义理趣生起嗔恨并寻找过失说：'那么，如果诸法胜义中确实是无生的话，为什么从这火、种子等因中，必定显现之前未显现的烟、苗等本性呢？请说明这一点。'
对此诤难作如下回答：你和牧牛人等被恶执的毒素等染污心识的人们所见到的就是这样，即这烟等是从火等因中显现，对此还有什么可多说的？没有什么前所未有的可说。意思是说，你所见到的烟等的程度，我也见到它们的那种程度。
我不想让你不满意而想要说明，即使睁大双眼观察它们，也看不到任何前所未有的相，对于如此事物的本性，你问我们什么呢？因为没有其他问题的对境是前所未有的，你的这个问题完全是无意义的。即使这样问了，我也只能说出你和牧牛人等所见到的那种程度，没有什么前所未有的本性可说。
因此，'为什么从这因中显现那个？请说明'这样的提问完全是烦恼，仅仅是依于空义而已。再者，某些具有智慧财富的人，未经观察则欢喜，虽然亲自清楚地见到火和烟等，虽然明明见到却不知道'这就是那个'，不了解的人以诤论而闻名，却对他人说：'为什么从这因中显现那个？请说明。'
劣者是指不善者。无知是指愚痴，这里正是说无知为劣，认为被利益众生的心愿所欺骗有什么过失呢？以诤论闻名是指以诤论而出名。
第三卷终

། བཙུན་པ་བློ་བརྟེན་ན་རེ། ཀུན་རྫོབ་ནི་གཞི་མེད་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེའི་དོགས་པ་བསུ་བའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་འདི་ནི་གཞི་མེད་ པར།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྟེན་མེད་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ལྟར་བརྟགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ནི་གཞི་དང་བཅས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་གཞི་དང་ལྡན་པ་ནི་འགའ་ཡང་དངོས་པོ་གང་ལ་ཡང་མི་སྣང་ངོ་། །ཤིང་ལ་སོགས་པ་གདགས་པའི་གཞི་ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་མ་ ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།བརྫུན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་བཤད་པ། ཤིང་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་གདགས་པ་འདི་ཡང་གཞི་སྟེ། དོན་དམ་པ་པའི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་གདགས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་དེ་ ཡང་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར།དེའི་ཆ་ཤས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱང་གཞན་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བློས་རྣམ་པར་གཞིགས་ན་གདགས་པའི་གཞི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བར་དུ་རྣམ་པར་གནས་ལ། དེ་ཡང་། གང་ལ་ཤར་སོགས་ཕྱོགས་ཡོད་པ། །དེ་ལ་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་ཆའང་ཡོད། ། གང་ཕྱིར་རྡུལ་ལ་ཕྱོགས་རྣམས་ཡོད། །དེའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲན་མིན་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་ཆ་ཐ་དད་པས་དཔྱད་ན་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་པ་གདགས་པའི་རྒྱུ་དེ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པར་རྟོག་པ གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྔར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་མི་འཐད་པ་ཉིད་དོ།།དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་པ་ནི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འདིའི་རྒྱུར་སྔ་མ་མི་འགལ་ལ། རྒྱུ་དེའི་རྒྱུ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་པ་གཞན་སྔ་མ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་བརྒྱུད་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ གཞི་མེད་པ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་འདིའི་རྒྱུ་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཅི་ཡང་མི་གནོད་དོ། །ཇི་སྟེ་ཡང་དག་པའི་གཞི་མེད་པར་འདི་འབྱུང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན་ནི། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་བའི་ གཞི་དེར་འདི་ལྟར་དེ་མེད་ན་དེར་མི་འགྱུར་བའི་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ།གལ་ཏེ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་གཞི་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཁོ་བོ་ཅག་གི་འདོད་པ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དོན་དམ་པ་པའི་གཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་འདོར་བར་འགྱུར་བའམ།གཞི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་ནི། རང་གི་ངོ་བོ་ཉམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ནའོ། །རྒྱུ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ ལ་ལྟོས་ནས་འཇུག་པ་ནི།གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་པ་པའི་གཞི་ལ་ལྟོས་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་དངོས་པོར་འགྱུར་ཏེ། འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འདོར་ཞིང་དོན་དམ་པ་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ ཐ་ཚིག་གོ།།ཇི་སྟེ་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་མི་འདོར་ན་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི། ཁྱོད་ཀྱི་གཞི་ཡང་ཇི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོར་བསྒྲུབས་མ་ཐག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཏགས་པ་གཞི་དང་བཅས་པ་ནི། །འགའ་ ཡང་གང་ལའང་མི་སྣང་ངོ་།།ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་གང་གི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན་ཡང་། བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། རྒྱུ་ཅི་ལ་ཡང་མི་ལྟོས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

比丘洛登说：'世俗不能无基'这个疑问，为了迎接它而说'此世俗无基'这句话。不能说无所依不行，如此观察，世俗虽有基础，但具有真实基础的任何事物都不显现。
树等假立的基础枝叶等不是显现吗？认为是虚妄而说：树等义的假立也是基础，不是依于胜义因。如此，树等假立的因是枝叶等，而枝叶等由于具有部分，其部分的形色也是他者。
同样，以智慧分析时，假立的基础直至微尘都存在，而且那个：'有东等方位者，彼有东方分，由于微尘有诸方，故说非极微'，如此等以方分差别观察时唯是无，树等世俗假立的因怎会有呢？唯是无。
如此，认为显现的因是识的这种想法，由于前面已成立无生，所以也不合理。'事物存在'是胜义谛。世俗是唯因，此因不违前，彼因之因也唯是其他前世俗。
如此，由于因的相续无始，世俗无基础是什么都没有。若说此因不随理，这不也正是如此吗？因此什么都不妨碍。如果认为无真实基础而生起是不合理的，世俗和胜义的基础，如此若无彼则不成为彼的关系难道不是什么都没有吗？
若说是彼本性的相，如果这样，基础也唯是彼的本性，所以我们的主张正是成立。如此，由于是胜义基的本性，将舍弃世俗本性，或基础将成为世俗有。
若是生相的关系，则将成为失坏自性，因为果随顺因。因此，唯如所显现。应当承许依于有实事的因而趣入是什么都没有。
若世俗依于胜义基，如此则成为实事，因为果随顺因，舍弃世俗本性而成为胜义事物，这是语义。
如果它不舍自性，那么你的基础怎么不成为世俗呢？因为刚才已经成立它是彼本性及从彼所生的方面是世俗本性。'彼即如此'是指'假立具基者，于任何处都不显现'这是如此。
为什么呢？因为即使按照你瑜伽行现实论者的观点，所取能取相的遍计本性也完全不依于任何因。

།རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་འདོད་ པའི་དོགས་པ་བསུ་བར་བྱེད་དེ།རྟག་ཏུ་མེད་ཅེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་ལྟོས་སོ་ཞེ་ན། འདིའི་བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བརྟགས་པ་ནི་གཅིག་ཁོ་ནར་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་དང་པོ་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་ བ་བཞིན་དུ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་པས།དེ་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་ལན་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདི་ལ་གང་གིས་ན་ མངོན་སུམ་དང་འགལ་བར་རྣམ་པར་གཞག་པར་འགྱུར་བ་མངོན་སུམ་དང་གྲགས་པའི་དོན་སྤང་བ་གང་ཞིག་ཡིན་སྙམ་པ་ལ།བཤད་པ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ནི་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དོན་ཕྱིར་ན་བརྟགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་ ཤིང་རྟ་འཚོང་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་ལ་གྲགས་པའི་ཚད་མས་གྲགས་པ་དག་ཡིན་པས་དེ་སྤངས་ན་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་བཟློག་དཀའ་སྟེ།འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་བོ། །ཡང་ཕ་རོལ་པོ་འདོད་པའི་དོགས་པ་ བསུ་བར་བྱེད་དེ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་གཉིས་མེད་པའི་ངོ་བོའོ། །མ་རིག་པས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཀྲུགས་པ་ནི་ནོར་བར་བྱས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོར་ཏེ། གཉིས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་གཉིད་མ་སངས་ པ་དག་གི་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་པའི་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་བཞིན་དུ་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན།རིགས་པ་སྨྲ་བས་བཤད་པ། མྱོང་བ་དང་འགལ་བ་སྒྲུབ་པ་ཁྱོད་ལ་འགོག་པར་བྱེད་པ་སུ་ཞིག་ཡོད། གྲུབ་པའི་མཐའི་ཕྱོགས་འཛིན་པས་མ་ཉམས་པའི་བློ་གྲོས་ཅན་བུད་མེད་དང་ དམངས་རིགས་ལ་སོགས་པའམ།མངོན་པར་མ་ཞེན་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཁྱོད་ཀྱང་རུང་སྟེ། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཀྱི། དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ནི་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་མྱོང་བ་ནི་མེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་འདི་ནི་ནང་ན་གནས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་ཕ་རོལ་ན་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་མྱོང་བ་འཇུག་པ་རབ་ཏུ་གྲགས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཇི་སྟེ་ཁྱོད་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པའི་དོན་ཡང་སྤང་ན་ནི་དེའི་ཚེ། བདག་ཉིད་མི་ཤེས་ པ་དེ་ལྟ་བུ་བདག་དང་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་འགལ་བའི་ཐ་སྙད་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ནི།འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཐག་རིང་པོ་ཁོ་ནར་སྤོང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་དང་མི་མཐུན་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ། རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་རྟོགས་ པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ།སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་སྒྱུ་མ་དང་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུའོ། །རྨི་ལམ་ན་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཡོད་པར་མི་འཐད་དེ། ཁྱིམ་ཆུང་ངུ་ན་ཡང་དཔག་ཚད་ཀྱི་ཚད་ཀྱི་རི་དང་ཤིང་དང་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པ་དག་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་ཡང་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་རྟོགས་ཏེ། གཉིད་ཀྱིས་མ་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེའོ། །དེ་ལ་བཤད་པ། བདེན་ན་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མ་གཏོགས་པ་དེ་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་མཐོང་བཞིན་དུ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པ་ངན་པས་ཁྱོད་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་རྟོགས་སོ་སྙམ་དུ་ལོག་པར་སྣང་གི་།གཉིད་ཀྱིས་མ་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་བཞིན་དུ། དེ་ན་ཡང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ།

瑜伽行派所持的疑问是这样的：'由于经中说永远不存在'，如果说因为不存在所以不依赖，这个想法是这样的：所分别的唯一是不存在的，就如同说'第一性是以相而无自性'那样。因此，这如所显现般也是不存在的，所以它不依赖于因是合理的。认为如所显现般在世俗谛中存在的，必定是依赖于因，这就是他的想法。
因此在此说出了'答复违背现量而普遍运行'这句话。对此，思考着'以什么而成立违背现量，究竟是什么舍弃了现量和共许的对境'，解释道：所取和能取是分别的自性，因为经中说'为了义利而说分别'。这两者也都是现量，通过卖车等一切众生共许的量而成立，如果舍弃这些，就难以避免违背现量，因为青等色及其能取为一切有情的现量所成立。
又迎接对方的疑问：识体即是无二的本性。由无明对所取能取的执著而扰乱即是错误。'如是'即是指所取能取的本性；如同未离二取执著习气睡眠的人们被睡眠所压的心所了解的那样来了解。对此，理论家说：谁能阻止你建立违背经验的论证？不论是未被宗派见解所损害的智者、妇女和首陀罗等，还是在未执著的状态下的你自己，
这转识都是了解为色等，除此之外没有色声等。这样的经验是不存在的，而是这识是住于内在的本性，这色等是显现于外在的本性，这样的经验普遍成立。如果你这样舍弃一切世间共许的义理，那么此时，像你这样不了解自己，说违背自他所经验的言说的人，会被世间远远地抛弃，因为违背世间言说。
他人说：在梦等中不也见到识体如是了解吗？'等'字包含幻术、干闼婆城等。在梦中，外境的色不应理，因为即使在小屋中也见到由旬量的山、树、海等。色等也是有碍的，因此在彼处识体如是了解；未入睡状态时也应相似。对此解释：诚然，在梦等中虽然见到如所显现的离识之外的色等，但由于你的恶执著，错误地显现为'识体如是了解'，如同未入睡状态一样，在彼处也如是了解时，外境色等如所显现般确实存在。

།གལ་ཏེ་རིགས་པས་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བའི་ཕྱིར་དང་། བརྟག་པའི་དཔྱད་པ་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཉིད་ཀྱིས་མ་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣོན་བཤད་པ། གང་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་དངོས་པོ་འདི་ཅི་ཞིག་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནམ། འདི་ཇི་ལྟར་རུང་སྟེ་འདི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་ ན་དེས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཡིན་ནོ།།གང་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དེས་དབེན་ཞིང་བྲལ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སྔ་མ་པོ་རྟག་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་གཞན་གྱི་དབང་དེ་ལྟར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་སྣང་། གལ་ཏེ་ མ་རིག་པས་དཀྲུགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྣང་ངོ་ཞེ་ན།བཤད་པ། མ་རིག་པས་དཀྲུགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྣང་བར་ནི་ཆུག་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁས་བླང་བའོ། །དེར་སྣང་བར་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་མཇུག་ཐོགས་ཁོ་ནར་གཏན་ཚིགས་འཆད་དེ། གཟུང་བ་དང་ འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་དེའི་བདག་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་དབང་དེའི་བདག་ཉིད་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་གཉིས་ཀྱིས་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་གི་བདག་ཉིད་དེ་སྣང་བ་ན། གཉིས་པོ་ཅིའི་ཕྱིར་སྣང་། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་སྙམ་ན། བཤད་པ། གཉིས་པོ་དང་གཞན་གྱི་དབང་དུ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་གིས་དབེན་པའམ་གང་ཞིག་གང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ནི་དེ་སྣང་བ་ན་དེ་མི་སྣང་སྟེ་། དཔེར་ན་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །གཞན་གྱི དབང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱང་གཉིས་པོས་དབེན་པ་ལ།གཉིས་པོ་དང་གཞན་གྱི་དབང་གི་བདག་ཉིད་དུ་འབྲེལ་བ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ། གཏན་ཚིགས་གཉིས་པོ་མ་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་མ་རིག་པས་དཀྲུགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་འབྲེལ་ པ་སྨྲས་ཟིན་ཏོ་ཞེས་ཟེར་ན།ལན་བཤད་པ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་གཉིས་པོས་དབེན་པའི་ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ། མ་རིག་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། གཞན་དབང་ཉིད་སྨོས་ཏེ་སུ་ཟློག་སུས་ཀྱང་བཟློག་པར་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ ལྟར་ཅིག་ཤོས་གཉིས་པོས་དབེན་པ་གཞན་གྱི་དབང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དུ་བྱ་བ་སྟེ།གཞན་གྱི་དབང་གི་བདག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་འདི་ཁོ་ནར་ཟད་ལ་པའི་རྒྱུ་དེ་ནི་གཉིས་པོ་དེ་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་བས་ན་དེ་ལྟ་བས་ན་བརྟགས་པ་མེད་དོ། །ཇི་སྟེ་ཤེས་པ་གང་ལ་གཉིས་པོ་དེ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་གྱི། གཉིས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ཡང་ཤེས་པ་ཁོ་ན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས སྐྱེད་ན་ནི།གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁས་ལེན་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་ན་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་དུ་མས་དངོས་པོ་གཅིག་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཙམ་སྐྱེད་ལ་ནི་རག་ན་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་གོ་ ཅིའི་ཕྱིར་སྣང་སྟེ།དེ་ནི་དེ་དག་གིས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་བོ་ན་རེ་གཞན་གྱི་དབང་གི་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་ཉིད། དེ་ལྟར་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོར་སྣང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། དེ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་ཅེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་པོས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་དེ་རྒྱུ་དང་ རྐྱེན་དེ་དག་གིས་ཇི་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་བསྐྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་སྣང་དུ་ཟད་ཀྱི།གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གོ་ཅིའི་ཕྱིར་སྣང་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ།

如果说以理不成立，正因为如此，未经观察时令人愉悦，以及经不起观察推理，故称为世俗。如同未入睡眠状态时所存在的识也是如此，因为已经证成了无生。
补充说明：凡是在一切世间显现为所取能取相的事物，这是否是依他起自性？这如何合理，这依他起自性实际上是远离彼等的自性。
凡是远离并脱离所取能取相的自性存在者，称为如是，因为对此前者永远成为无有。因此，依他起如何显现为所取能取相？
如果说因为无明扰乱而如是显现。解释：因无明扰乱而如是显现，这是可以承许的。但显现如此是不合理的，因为无关联的缘故，紧接着就解释理由：所取能取相并非是依他起的本质自性。
为什么不是呢？因为依他起的本质是远离所取能取二者自性的缘故。即便如此，当依他起本质显现时，为何显现二者？为何不显现彼？解释：因为二者与依他起无关联的缘故。
论式是：凡是远离某者或某物与某者无关联者，当其显现时彼不显现，如耳识对色法一样。依他起本质也是远离二者的，二者与依他起本质也无关联，这是能遍不可得。
对方说：两个因不成立，如此，已经说了'因为无明扰乱'这个关联。答复说：如果这样有关联的话，那么如同远离二者的识的自性一样，因为与无明有关联，依他起性本身所说，谁能遮遣？任何人都无法遮遣。
如此，另一个远离二者的依他起被认为是心与心所的本质，也应成为依他起性，在安立依他起本质时关联因仅此而已，而该因在二者中也有，因此如此则无所观察。
如果认为：凡是显现二者的识，该识因为由因缘所生故是依他起，而二者则不是。为此解释：即使仅识由因缘所生，'即使'是表达承许的词。这在胜义中也无生，已由'多者不生一'等而证成。
然而应当解释：如果仅仅依赖于彼生，为何显现为二者的本质？因为彼非由彼等所生。对方说依他起本质的识本身如此显现为二者的自性。为此解释：这已经说过了。
如何说呢？识远离二者的自性，仅仅如同彼等因缘如何生起而如何显现而已，为何显现为二者的本质？如是已说。

།ཡང་ཕ་རོལ་པོ་འདོད་པའི་དོགས་པ་བསུ་བར་བྱེད་དེ། གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། ལན་དུ་བཤད་པ། འོ་ན་ནི་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ དབེན་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་སྟེ་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ལ་གཉིས་ཀྱིས་དབེན་པ་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་དེ་ནི་གཉིས་ཀྱི་དབེན་པ་ཅན་ནོ། །འདི་ལ་གཉིས་ཀྱིས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བཤད་དོ། །གཞན་ཡང་འདི་ལ་གཞན་གྱི་ དབང་ཉིད་དུ་སྨྲ་ལ་རག་སྟེ།འདི་ལ་སུ་ཞིག་ཟློག་ཅེས་བཤད་ཀྱང་ཟིན་ཏོ། །ཇི་སྟེ་ཤེས་པ་ལ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གཉུག་མ་ཁོ་ནར་ཡོད་ན། མ་རིག་པས་དཀྲུགས་པའི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་དེ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན། དེའི་ཕྱིར་གཉིས་པོ་མེད་ པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདི་ལྟར་ཤེས་པ་གཞན་དེ་ལ་ཡང་བརྒལ་ཞིང་བརྟགས་པ་མཚུངས་ཏེ། ཤེས་པ་གཞན་དེ་ཡང་གཉིས་ཀྱིས་དབེན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྣང་བ་ན་གཉིས་པོ་གོ་ཅིའི་ཕྱིར་སྣང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཡང་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་ལ་སྡང་བ་གཞན་དག་ཀླན་ཀ་ཚོལ་བར་བྱེད་དེ། ཡང་དག་པར་དངོས་མ་སྐྱེས་པ། །མོ་གཤམ་བུ་ལ་སོགས་བཞིན་དུ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མི་སྐྱེ་ཟེར། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དོན་དམ་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་པའོ། ། དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་འབྱུང་བ་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་། དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་དག་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁྱབ་པར བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ལྟར་འཆོས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་བསྒྲུབ་པའམ་ཐལ་བར་བསྒྲུབ་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲང་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་འདི་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་པས། འཇིག་རྟེན་གནོད་སོགས་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྒྲའི་དོན་འགོག་ན་ འཇིག་རྟེན་གྱི་གནོད་པ་ཡིན་ནོ།།སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་གནོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུའོ། །བརྒྱ་ཞིག་ལ་འཇིག་རྟེན་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་གྱི་གནོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བས། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་མ་སྐྱེས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་སོ།།འཇིག་རྟེན་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པས་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་། གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་མི་འགྱུར། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི། དཔེ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །རང་གི་ ཚིག་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར།།དེ་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བར་བསྙེགས་སོ། །འདི་ལྟར་དམ་འཆའ་བར་འདོད་པས། རང་གི་ཚིག་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་ཏེ། ཁས་བླངས་ནས་ཡང་འདོར་བར་བྱེད་པས་གསལ་བར་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། ། བརྒྱ་ཞིག་ལ་ཁོ་བོས་རང་གི་ཚིག་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་པ། ལྷག་མ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་དམ་བཅས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བས། གལ་ཏེ་དེ་གཅིག་མ་གཏོགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དམ་བཅས་པའི་ངོ་བོར་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཚིག་གོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ ནི་རང་གི་ཚིག་གིས་སོ།།དཔེ་ལའང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྣོན་བསྟན་ཏོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་འདིར་གཏན་ཚིགས་ཏེ། ཡང་དག་པར་ན་མ་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ན། དེ་ཡང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་དེ། དེ་དག་ལ་ཡང་དག་པར་ན་མ་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།བསྒྲུབ་བྱས་ཁྱབ་པ་དེ་བཞིན་ན། །ཁྱོད་ལ་གལ་ཏེ་གྲུབ་ཅེ་ན། །ཞེས་བྱ་བར་བསྙེགས་ཏེ། དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་དང་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདི་ཁྱོད་ལ་ཉེས་པ་ཡིན་གྱི། ཁོ་བོའི་ནི་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་། ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པས་དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ལ་ཉེས་པ་འདི་མེད་པས། དེར་ནི་ བདག་ལ་ཉེས་པ་མེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

再者，迎接对方的疑虑说：'就是这样产生二者的本性'。对此回答说：如果这样的话，则此识并非离二者的本性，因为是以二者的自性而产生的缘故。本性即自性，凡是具有离二者的本性，即是离二者的。此处因有离二者的本性，故如是说。
此外，对此还需依他而说，如前所说'谁能遮止此'。若识唯有无二的本然自性，而被无明扰乱的其他识以彼性来了知，如是承许的话，因此说'即使是无二的本性'等。如是对其他识也同样可以观察推理：其他识也唯是离二者的。如此则因无关联，当彼显现时，为何二者会显现等等，应当全部宣说。
复次，其他厌恶胜义理趣者寻求过失说：'真实中本不生，如石女儿等般，世俗中亦不生。'此处'亦'字表示不仅胜义中。凡是胜义中未生的本性，世俗中也不会出现，如石女儿、兔角等。色受等也是胜义中未生的自性，这是以能遍不可得的方式安立的论式。
此应成为能立或应成，因为没有其他方式。对此首先这不是能立，故说'因有世间害等'。若破声义，则是世间所害。'等'字摄受现量所害等。
若说因世间未生故，世间所害等不可能，故说'若因世间未生故'等。因世间未生故，因等也属于世间故无。如此则'因无因等故，尔时所立不成'。'等'字摄受喻等。'因违自语故，尔时所立不成'。
如此，欲立宗者承许自语生起，承许后又舍弃，明显违背自语。若说'除我自语一者外，余皆世俗不生'而立宗，故说'若除彼一'等。'立宗性'为余词。'彼'指自语。'由彼'即由自语。'于喻亦'等表示增益。
此处能立即因：若真实中唯是未生的本性，则石女儿等也无彼，因为彼等无真实中未生的自性故。'若所立遍如是，于汝若成者'，意即如是因与遍已成，此过失于汝，而我虽因已成，但遍不成故，是故于我无此过失，故说'故于我无过'等。

།བརྒྱ་ཞིག་ལ་ཁྱོད་ཁོ་ན་ལ་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་ཀྱི་ང་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བས་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ང་ལ་ཚད་མ་ཡིས། །གྲུབ་ན་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །གྲུབ་དེ་ཁྱོད་ལའང་ཁྱབ། ཚད་མས་གྲུབ་པ་ ནི་སུ་ལའང་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་བརྗོད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་ཁྱོད་ཁོ་ན་ལ་ཉེས་པ་ཡིན་གྱི། ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ང་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས། །མཁས་ཁྱོད་ཅི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཚད་མས་མ་ གྲུབ་བོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །དེ་རེས་འགའ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །ཇི་ལྟར་སྙམ་པ་ལ་བཤད་པ། ཡོད་མེད་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་ཟིན་པ་ཡང་མི་སྐྱེ་བས་ཡོད་པ་སྐྱེ་བ་དགག་པ་ནི་རུང་ན། མེད་པ་སྐྱེ་བ་ གོ་ཇི་ལྟར་དགག་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ཕྱིར་འདི་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཅི་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལ་བྱེ་བྲག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་དམ་ནུས་པར་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལུས་འཛིན་པར་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མེད་དེ། དུས་སྔར་འབྱུང་བ་ཅན་དུ་རྣམ་པར་ རྟོག་ན།མེད་པ་འདིའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། སཱ་ལུའི་ས་བོན་ལ་འདི་ལྟར་བྱེ་བྲག་གི་ངོ་བོ་དང་ལྡན་པའི་ལུས་འཛིན་པ་ལ་ནི་གང་གི་ཕྱིར། རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་འདི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནུས་པར་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྟག་ཏུ་ མེད་དོ།།ཇི་སྟེ་ཕ་རོལ་པོ་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་ལ་བརྟེན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་ན་འོན་ཀྱང་ཇི་སྟེ། སཱ་ལུའི་ས་བོན་ལས་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། གཞན་ནམ་མཁའི་ཨུཏྤལ་སོགས་པ་དང་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། མེད་ པ་ལ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པ་ཆུང་ངུ་ཡང་ཅི་ཡང་བརྟག་ཏུ་མེད་དེ།འདི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྲིད་ན། མེད་པའི་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བར་དཀའོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མེད་དེ། མེད་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་འགའ་ཞིག་ལས་འགའ་ཞིག་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཚིག་འདིའི་མཁས་པའི་སེམས་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སཱ་ལུའི་ས་བོན་ནི་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བ་སྒྲུབ་ནུས་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་བདག་གིར་མ་བྱས་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པ་མེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད། འདི་ལྟ་བུ་མངོན་པར་ རྗོད་པའི་རྒོལ་བ་ལ་ནི་ལྟག་རྨེན་བསལ་ན་མིག་གི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའི་ཉེས་པར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་ཁྱོད་སཱ་ལུའི་ས་བོན་ནི་མེད་པ་འགའ་སྐྱེ་བའི་མཐུའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པ་ལ་རྟེན་གྱི། མེད་པ་མ་ལུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ན། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡོད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པས། མེད་པའི་ངོ་བོ་ འདོར་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདེ་བླག་ཏུ་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཉམས་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་ཡོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རམ། མེད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་འདིས་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་སྣང་སྟེ། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་འདི་ཙམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མགུའོ་སྙམ་ན། བདེན་ ཏེ་ཁྱོད་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་ན་ཡོངས་སུ་མགུ་བ་སྐྱེས་མོད་ཀྱི།རྒྱུ་ལས་དོན་དམ་པ་ཁོ་ནར་འབྲས་བུ་སྐྱེའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ལས་བྱུང་བ་དངོས་པོར་གནས་པའི་ཉེས་པ་བཤད་མ་ཐག་པ་གཉིས་སྤང་བར་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་ཡོངས་ སུ་མགུ་བ་ལྟ་ག་ལས་འབྱུང་།དེ་བས་ན་ཞར་ལ་འོངས་པས་ཆོག་གོ། །གང་གི་ཕྱིར། ཁྱབ་བ་དེ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉེས་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ།

百次中唯独对你成立因，而对我则不成立'这样说的缘故而说道：'如果对我以量成立，则因'等词是省略语。'成立者于你亦遍及。以量成立者对任何人都不成立'这样说是不应理的，这样想。即便如此，'这唯独对你是过失，因为遍及不成立的缘故，对我则不是'这样想：'智者你为何自身'等词而说。如果认为因不以量成立，那是不好的，如是已经一再成立。'它有时不是'等词是省略语。对于如何想而说：因为遮遣有无生的缘故。已生者亦不生故遮遣有生是合理的，无生怎么不遮遣呢？
因此这应当观察，其中兔角等和苗芽等无之间有丝毫差别吗？或者说离一切功能所说的性相之身无任何差别，若分别为前时所生，则此无之自性将坏灭，因为稻种如是具有差别性之身，为何像兔角等一样，此无之言说境性，离一切功能所说之性相不可观察。
如果对方依后时所生而分别，然而为何唯从稻种生稻芽，而不是其他虚空莲花等和麦芽等，应当这样说，于无中丝毫也不可观察自性差别，如是若有自性差别，则无之无性难成为分别境。无自性差别，同等为无性，从某者生某者的这句话不能夺取智者之心。
稻种唯能成立生稻芽之无，具有差别，其他则不然，不是吗？因此如何以未摄受一切之差别而生无？对如是宣说的论者，则成如除去头皮而生眼球般的过失，如是你说稻种依止于具有某无生起力之差别，而不是一切无，如是则如同乐等具有有之差别，将舍弃无之本性。
即便如此，轻易成为前主张坏灭之过失。如果说：'是有生起呢？还是无生起？'以此想法于我们有何用？从因生果显现，我们仅此满足'这样想。虽然你如是说而生起满足，然而当说'从因唯于胜义中生果'时，不能遣除刚说的从二分别所生实有之二过失，因此于无福德者何来满足？
因此旁述已足。因为彼遍及亦是你所说的缘故，若如是则应当配合为'你的过失'。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་ཉེས་པ་མེད་སྙམ་པ་ལ། ཁོ་བོའི་བདེན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། །ཁྱབ་ པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་པ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།།དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་མ་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། ཡང་དག་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། །དགག་པར་བྱ་བ་དང་འགོག་པར་བྱེད་ པའི་བྱེ་བྲག་གིས།དགག་པ་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །བརྒྱ་ཞིག་ལ་མི་སྐྱེ་བ་དེ་གཉིས་ཡང་དག་པར་ན་བྱེ་བྲག་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བས། བཤད་པ། ཡང་དག་པར་ན་གཉིས་པོ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་སྐྱེ་བདག་མེད་དོ། ། ཇི་ལྟ་སྙམ་པ་ལ། གང་ཕྱིར་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་དེ་ཁོ་ན། དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་མེད་དོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི། དཔེ་དང་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་བསྡུའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་འདོད་པའི དོན་ཉིད་མི་འགྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།།གལ་ཏེ་འོ་ན་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་དེ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་སྒྲུབ་པ་མི་རུང་ན། འོ་ན་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ། འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྣོན་བསྟན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཚད་མས་མི་རུང་སྙམ་པ་ལ། ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གནོད་པ་མེད་སྙམ་པ་ལ། རིགས་པས་འོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། བླུན་པོ་ནི་སྡང་བར་རིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་སྨོས་སོ། །དཔྱད་པ་ནི་ཁས་བླངས་པའི་ཆེད་ཡིན་ན། གལ་ཏེ་ཅི་ཞིག་ལྟར་ན་ཀུན་རྫོབ་ཁས་བླངས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དཔྱད་པ་མི་མཛེས་སོ་ཞེ་ན་། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔྱོད་པར་ཡང་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་འདི སྔར་ཁས་མ་བླངས་སོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།།འདི་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་པ་ལ། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་སྨྲ་ཉིད་ལའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབུ་མ་པ་ལ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཁས་མི་ལེན་ན་ཁྱོད་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །བརྒྱ་ ཞིག་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་འདི་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ་།།ཞེས་ཕ་རོལ་པོ་སྨྲ་བར་འགྱུར་བས་གང་གིས་ན་ཁྱོད་མ་གཏོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བརྒྱ་ཞིག་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་འདི་ཡོངས་སུ་མི་སྤོང་མོད་ཀྱི། འདིས་བདག་ཅག་མི་འཇིགས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་ན། གལ་ཏེ་དེས་ཁྱེད་མི་འཇིགས་སོ་ཞེ་ན་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཀུན་རྫོབ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚད་མས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ལའོ། །གནོད་པ་འབབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བར་བརྗོད་སྙམ་པ་ལ། མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚིག་ཙམ་གྱིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་དགག་པར་མི་ནུས་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ། །ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རམ་ ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར།གང་ཞིག་ཡང་དག་དངོས་མི་འདོད་པའི་སྨྲ་བ་དེ་ལ་ཚད་མ་མེད་པའམ། ཚད་མས་གནོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཅི་ཞིག་སྨོས། འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་འདོད་པ་ཤིན་ཏུ་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཁས་མ་བླངས་ན་ཐ་སྙད་མེད་པ་ དང་།དོན་བྱེད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླངས་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེ་ན། བཤད་པ་ཅི། ཐ་སྙད་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དེ་སྨྲ་བར་གཞན་ལའང་མི་མཚུངས་སམ། ཐ་སྙད་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེས་ཀྱང་ཀུན་ རྫོབ་ཏུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཐོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

对于'为何你认为无过失'这一想法，说到'我的真实'等等。由于能遍与所遍的事物不成立，即无有彼性及从彼所生的相之关系，如是思维。
对于'如何不是彼性'这一想法，说到'以遮止真实生起'等等。由于所破与能破的差别，认为这两种遮破是不同的。
若有人说，这两种不生在胜义中难道没有某些差别吗？对此解释道：在胜义中，二者都是无真实生，在世俗中无生即无我。
对于'如何'这一想法，说到'由离戏论'等等。因此，离一切戏论的真如中，无有因等支分。说'等'字是为了包括喻与宗。即便如此，认为你所欲求的义理仍不能成立。
若想：那么将成为从彼所生相的关系，则说到'如是彼二'等等。若由事物力所趣入的证成不应理，那么应成过失，对此想法，说到'以此'等等。
又以'复次'等说明因的增益。对于'为何不应理于量'的想法，说到'于非量'等等。对于'为何无害'的想法，说到'由理而来'等等。
愚者正应受呵责，故说先作思维。若观察是为了承许，那么若问：如何在承许世俗之时观察不妥？对此说到'由于'等等。由于也作观察，故认为此前未承许。
对于'此为何'的想法，说到'如是'等等。'于说者自身'是指中观师，认为若不承许世俗，则你也将违背现量等。
若对方说：我等舍弃此等。则说到'除你之外'等等。若对方说：我等虽不舍弃此等，但不因此而恐惧，则说到'若汝不惧彼'等等。
世俗如所显现，即是现量的异名。'以量'是指比量。'于彼'是指现量。'若有害'是指因为世俗是现量。
对于'为何说不可信赖'的想法，说到'于具相'等等。即便如此，认为因无量故，仅以言词亦定不能遮破世俗。
由无量故，或由量所害故。于不许真实事物之说者，有何无量或量所害之世俗可说？'所许'为余词，认为于彼全无彼许。
若不承许世俗，岂不会成无言说及无作用？因此，你必须承许世俗。对此解释：言说等无，此说于他不也相同吗？听闻到由于将成无言说等过失，他也应当承许世俗。

།ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་བཞིན་དུ་བསྙད་བྱ་དགོས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་སླའོ་། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་སྟེ་རྟོགས་པར་སླའོ་། །གལ་ཏེ་ སྣང་བའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་འགོག་ན་འོ་ན་ཅི་འགོག་སྙམ་པ་ལ།བཤད་པ། རྣམ་པ་གང་སྣང་བ་མིན་ལ། སྨྲ་བ་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དེ་ཉིད་འགོག་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ཡང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བའོ། །རྣམ་པ་དེ་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། ཡང་དག་ པར་ཞེས་བྱ་སོགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།དེ་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། སྐྱེ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་སླའོ། །བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི། གྲོགས་པོ་ངན་པ་ ལ་བརྟེན་པ་དང་།ལོག་པ་ལ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་གཟུང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་འགོག་སྙམ་པ་ལ། དེ་བཀག་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་བས་རིགས་པས་སྨྲ་བའི་ལྟ་བ། འདིར་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་རྣམ་པས་བརྟགས་ པ་ཁོ་ན་སྟེ།མི་སྣང་བ་ལ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཁོ་ན། དགག་པར་རིགས་ཏེ་རིགས་པས་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཤད་པ། ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཉེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་དུ་བརྗོད་པ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་དང་ འགལ་བའི་ཉེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བརྟགས་པ་མ་ཡིན་འགོག་པ་འདི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ལུས་རྟོག་པའི་ཉེས་པས་མ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགྲེལ་ཏེ། རྟོག་པ་ཉིད་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ ལུས་འདི་ལ་དེས་མ་སྦགས་པ་ཁོ་ན་ཡོད་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན་། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་ཏེ་སྐྱེ་བས་གཞན་གྱི་དབང་གི་བདག་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལུས་རྟོག་པའི་ཉེས་པས་མ་སྦགས་པ་ཅན་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། བཤད་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ་རྟོག་པས་ དབེན་པའི་ཤེས་པ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཙམ་སྨོས་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་རང་རིག་པའི་ཕྱིར། དགག་པར་བྱ་མི་ནུས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འགོག་པར་བྱེད་ན་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཕྱིར་གནོད་པ་ཁོ་ན་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་ བར་སྦྱར་རོ།།གང་གིས་ཤེ་ན། བཤད་པ། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་སོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པ་ནང་དུ་བསྡུ་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ལ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགག་པར་རིགས་ཀྱི། གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་དགག་པ་གོ་སྣང་བ་གང་གི་ཡིན། མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བཤད་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣང་བ་ཡི། །གཙོ་བོ་ལ་སོགས་ཡང་དག་པར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བདག་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །སྣང་བའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྟག་པ་ལ སོགས་པའི་ངོ་བོ་དངོས་པོའི་རྒྱུར་གྱུར་པར་གྲངས་ཅན་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འགོག་གོ།།ཇི་ལྟར་བརྟགས་ཤེ་ན། བཤད་པ། ཡང་དག་པར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདུས་བྱས་ཡང་དག་པར་ན་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་འགོག་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ ཏེ།དེའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཡང་དག་པར་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་སྐད་དུ་བདེན་པ་ཁོ་ནར་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར། བཤད་པ། ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་བརྟགས་པ་མི་སྣང་བ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་འགོག་པའི་བྱེ་བྲག་མ་ཡིན་གྱི་འདི་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་གང་ཕ་རོལ་པོས་ཁས་བླངས་པ་དེ་དགག་པར་སྦྱར་གྱི། འདི་འགོག་པའི་བྱེ་བྲག ནི་མ་ཡིན་ནོ།

对于'为什么'这样的疑问，说道'应当如世间那样解说'，这是容易理解的。'因此'等词是总结语，容易理解。如果不否定显现的本质，那么否定什么呢？对此解释：不是否定任何显现的相，而是否定其他论者所遍计执的。'而且'一词是特别指出。对于'这是什么相'的疑问，说'真实'等词。对于'这是什么'的疑问，说'生等'。'任何'等词的详细解释容易理解。
说'依据论典等'等词，是包括依靠恶友，以及无始以来依于邪见熏习习气。对于'为什么否定这个'的疑问，说'对于所破'等词。因此，理应以此理论所说的方式，仅否定如前所述相的遍计，即对不显现之物妄加真实生起等的分别遍计，这是应理的意思。
若问'为什么'，解释说：因为没有前述过失。意思是没有与前面所说的现量等相违的过失。'此非遍计所破'等，是以'未离分别过失的色等体'等来解释，分别本身就是过失。应当理解为'此色等体唯有未被彼所染污'。
什么样的呢？依靠因缘而生，故是依他起性。为什么说身体未被分别过失所染污？解释说：是唯识显现，即离分别的识之显现的意思。说'唯'字是为了遮除与分别相应。这样的色等不仅因为是自证而不能否定，若要否定反而会损害能破者，这样理解。
用什么损害呢？解释说：用现量等。'等'字包括比量等。如果说应当否定显现的色等上遍计的真实生起等，而不应否定胜论等，对此解释说：'分别显现的胜论等真实'等。'等'字包括我等。
否定数论等他者所遍计的显现体验中常等性质作为事物之因。如何遍计呢？解释说：是真实的。有人说：'有为法真实不生'中的'真实'一词是否定的差别，因此'有为法真实不生'意思是说'决定不生'。如此一来就成为世俗谛中也不生，因此你有违背自己承许的过失。
为了破除这种说法，解释说：在否定不显现的真实生起等遍计时，'真实'一词不是否定的差别，而是表示：应当否定对方所承许的'真实生起'，而不是否定的差别。

།དེའི་ཕྱིར་གང་གིས་ན་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བ། ཀུན་རྫོབ་ཇི་ལྟར་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་དབང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མདོ་གང་དག་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དེ་དག་འདི་ཁོ་ནར་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མདོ་ རྣམས་བཤད་པར་འདོད་ནས།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཞན་ལ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་བཀག་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་མི་འཐད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ། བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། ། གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཡོད་པ་སྟེ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བརྟགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲ་ན་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐར་ལྟུང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་ན། སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐར་ལྟུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར། སྒྲོ འདོགས་པ་དང་སྐུར་འདེབས་པའི།།མཐར་རྟོགས་པ་ནི་ཕུང་བར་འགྱུར། །གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བརྟགས་པ་ཡི། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ བྱེ་བྲག་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།མི་རྣམས་གཞན་གྱི་དབང་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་གཞན་སྐྱེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་ངོ་། །གཟུགས་ལ་བརྟགས་པ་མེད་པ་སྟེ། །དེས་དབེན་པ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ནི་ གཟུགས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་བརྗོད་པར་རུང་ངོ་།།བརྒྱ་ཞིག་ལ་དངོས་པོ་གང་ཞིག་མེད་པ་དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱང་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་འོས་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བས། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་སྙམ་དུ་གཞན་གྱི་ དབང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར།གཟུགས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་ཁོ་བོ་ཁོ་ན་ལ་རུང་གི་ཁྱོད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་གཟུགས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིའི་དོན་ནི་གཞན་གྱི་དབང་བརྟགས་ པའི་ངོ་བོས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།ལས་དང་འབྲས་བུ་དག་ཇི་ལྟར། །རྣམ་པར་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །བསམ་པ་ནི་ལས་དང་འབྲས་བུ་དག་ནི་དབང་པོའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་རྣམ་པར་གནས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་འདི་ཡིན་ནོ། ། མཐོང་བ་པོའི་ལྟ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདི་སྐད་དུ། དངོས་པོ་ནི་ཁྱོད་ཁོ་ནའི་མཐོང་བ་ལྟར་རྣམ་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་གྱི། དེ་གང་གིས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེའི་མཐོང་བ་ལ་ཡང་བརྟེན་ནས་དེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་རྣམ་པར་གནས་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ལས་དང་འབྲས་བུ ཇི་ལྟར་གཟིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གཟིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་གཉིས་རྣམ་པར་གནས་པས་དེའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རི་རབ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །འདི་ལ་གཟིགས་པ་སྣང་བ་ཐོགས་པ་ མི་མངའ་བ་ཡོད་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།ཐུགས་རྗེའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ནི་རྒྱུའམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པས་བཅིངས་པ་གཟིགས་ནས་ནི། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་ལས་དང་འབྲས་བུ་དག་ གཟིགས་པ་པོ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ།།སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུའོ། །འགྲོ་བ་རྟོག་པའི་ལྕགས་སྒྲོག་གིས་བཅིངས་པ་ལ་གཟིགས་ནས། འགྲོ་བ་བཅིངས་པ་ཐར་པ་བསྟན་པ་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གང་དུ་བཅིངས་ཤེ་ན། འཁོར་བའི་ བཙོན་རར་རོ།།བཅིངས་པ་ཐར་པ་བསྟན་པ་མཛད་པ་དེ་སུ་སྙམ་པ་ལ། བཤད་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་དང་འབྲས་བུ་མཁྱེན་པའི་ཐུགས་རྗེའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྐུ་ཅན་དེ་ཉིད་དོ། །འདི་ལ་ཐུགས་རྗེའི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ཡོད་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།

因此说'如何会违背所承许的，世俗怎会不存在'。为了成立依他起，圣者们宣说了某些经典，为了显示唯此是合理的，想要解释诸经，所以说'正因为如此'等。对于其他，由于否定依他起，如何不合理已如前所说。
真实生起等的特征，分别的事物是不存在的，依他起是存在的，缘起事物如其所显，此为语义。若说分别存在则堕增益边，若说如其所显也不存在则堕损减边。因此，增益和损减的边执会成为过失。
一切依他起相的诸法，以分别的自性都未生。如其所显则是以自性而生。若非如此，则'分别'这一差别将成无义。人们依于依他起事物如其所显而生起分别。
色中无分别，离此即是依他起事物。这也是自性，所以'须菩提，色即是无色的自性'等广说也是可以说的。
若有人说：某事物若不存在，色也不存在，怎么可能成为自性呢？因此说'如是'等。心想：因为依他起如其所显而存在，所以'无色自性'这句话只适合于我，而不适合于你，因为你已如实否定了它。如此，'无色自性'这句话的含义就是依他起离分别自性的自性。
'业果如何安立'是余下的。意思是业和果不是根境，所以不应该如其所显而安立。
通过'在见者的见中'等说明：事物不仅仅如你所见而安立，而是依于任何人如何见到，依于其见而如其所显安立。世尊也是如其所见业果，依于世尊的见而二者安立，因此说'一切如显而住'等，想到须弥山等。
此中应词句连接为'具有无碍见相'。'具有悲性'中的性是因或自性。'见到执著所缚'等是余下的。
'即由彼'是显示前述业果等的见者，'等'字包含蕴界等。见到众生为分别铁锁所缚，为解脱被缚众生而作教示，应如是连接。
若问在何处被缚，则在轮回牢狱中。对于谁作解脱被缚众生的教示的疑问，解释道：即是具有悲性身的世尊，了知业果者。此中应词句连接为'具有悲性身'。

།ཅི་མཛད་དེ་ཞེ་ན། དངོས་པོར་ འཛིན་པ་མ་ལུས་པར་སེལ་བར་མཛད་ཅིང་ངོ་།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བཤད་པ། རིམ་གྱིས་སོ། །རིམ་པ་གང་གིས་ཤེ་ན། བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པས་སོ། །ཇི་སྟེ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་བསམ་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ ཡིན་ན་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་པ་འདི་ཡིན་ནོ།།ཅི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྤོང་བའོ། །སྒྲོ་བཏགས་རྣམ་ཅན་རྟོག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། འདི་ཐམས་ཅད་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་རྣམ་པར་གནས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་རྟོག་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་དུ་ཟད་མོད་འོན་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འཆིང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་གསུངས་སྙམ་པ་ལ། དེ་དག་འཆིང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ། ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གང་གིས་གཟིགས་པ་དེ་བཞིན་གསུངས། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་འཆིང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ཆ་འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པར་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཇི་ལྟར་མེད་པ་རྣམས་དོན་བྱ་བ་དག་ལ་ནུས་སྙམ་པ་ལ། བཤད་པ། མེད་པ་ལྕགས་སྒྲོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དོན་བྱ་བ་དག་ལ་ནུས་པ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་འདོད་དེ། འདི་ལྟར་ལྕགས་སྒྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆས་གཞིགས་ན་མེད པ་ཉིད་དོ།།ཡང་ན་སྲིད་པའོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཕྱིར། མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཆིང་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱེད་པར་མི་འགལ་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྙམ་པ་ལ། ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་ན་འཆིང་བ་དང་བཅིང་བར་བྱ་བ་དག་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཅི་འདྲ་སྙམ་ན། བཤད་པ། འཆིང་བ་བཞིན་ནོ། །འཆིང་བ་ནི་ལྕགས་སྒྲོག་ལ་སོགས་པའོ། །མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།འདི་ལྟར། ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་ནི། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་མི་མཐོང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །འདི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པར་བྱེད་དེ། ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་གཟིགས་པར་མི་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅི་ལ་ཞེ་ན། དོན་བྱེད་པ་དག་ལའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་པ་ལ། བཤད་པ། ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པ་དང་། །རྣམ་པ་དང་ལྡན་པས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གཞན་ཞིག་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ། ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ སྨོས་སོ།།མེད་པ་ལ་ནི་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མེད་པས་ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འཆིང་བར་ནུས་པ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་ལ། ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པས་ཐར་པར་ནུས་པ་ལྟག། འདོད་ཆགས་ ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།བཤད་པ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ལས་འཆིང་བ་དང་ཐར་པ་གང་ཞིག་ཡོད་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གཟིགས་པ་དེ་ཡོད་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡོད་ན་འཆིང་བ་དང་ཐར་པ་དེ་ངེས་པར་ཡོད་དོ།།དེ་མེད་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་མེད་ན་འཆིང་བ་དང་ཐར་པ་འདི་མེད་པ་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདོད་ ཆགས་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ཐར་པ་མ་ཡིན་ལ།སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་བཟོད་པས་ཀྱང་འཆིང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

如果问做什么，就是完全消除对事物的执著。如何消除呢？解释说：是渐次的。以什么次第呢？是随顺意乐而宣说蕴等。
如果问所谓的分别是什么，对此，意乐是一切法无自性，则分别也是什么都没有的想法。'是什么'这个词是遣除的意思。
'分别是增益相'这句话表明：一切如其所显现而安住，因此三界的心和心所都是如其所显现的增益相分别。虽然如此，三界的心和心所都是无自性的。
对于'如何说是系缚因'的疑问，回答说：如其所见那样宣说它们是系缚因。补充'如其所显现是系缚因'。'它们也'等词句明显说明了这个偈颂的含义。
为什么不是真实的呢？因为它们是不存在的。如果这样，怎么能使不存在的东西发挥作用呢？解释说：如同铁锁等不存在的东西也能如其所显现地发挥作用一样。比如铁锁等若从部分上分析也是不存在的。
或者是存在的。为了分别而说'不存在的也'，意思是不违背系缚等作用。对于'如何'的疑问，说'如同世间共许'，意思是如其所显现。
为什么不是真实的呢？说'真实中系缚和所系缚都不存在'。如果问像什么，解释说：如同系缚。系缚是指铁锁等。
应当这样理解'承许不存在者的功能也如其所显现'这句话，即：'诸存在者的功能，任何方式都不可见。即使诸佛也'等等。
对此解释说：连佛陀也不见诸存在者的功能。对什么？对作用。为什么呢？解释说：因为无相的认识和有相的认识都无法决定。
如果认为其他能决定，则说'其他决定者也'等。由于不存在没有任何差别，如同贪等能系缚一样，苦法忍等也应该相同；如同苦法忍等能解脱一样，贪等不也应该相同吗？
解释说：若有一切智者所见的贪等和苦法忍等，由此而有系缚和解脱，则有贪等和苦法忍等时，必定有系缚和解脱。若无彼等，则无系缚和解脱。
因此不会有过度推论：贪等不能解脱，苦法忍等也不能系缚。

།ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཁོ་ན་བཞིན་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཁས་བླངས་ སུ་ཟིན་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ལྟ་བ་ལས་གཞན་པ་དངོས་པོར་སྨྲ་བའི་ལྟ་བ་ལ་།དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཐ་སྙད་གདགས་སུ་ནི་རིགས་པས་མི་རུང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་རུང་སྙམ་པ་ལ། མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ནི་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདི་ཉིད་རྣམ་པར་འགྲེལ་ཏོ།།རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བཤད་པའོ། །གཉིས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བའི་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་དག་གི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པ་ནི་གཉིས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མི་སྣང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཁོ་བོ་དེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ། མི་སྣང་བ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲོས་སོ། །གལ་ཏེ་གང་སྣང་བ་དེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ སྨོས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། བཤད་པ། འདུས་པ་ནི། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ཀྱང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྙེགས་སོ། །འདི་གཉིས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཉིས་དང་འདུས་པ་དག་ལས་སོ། ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེས་ན་ཅི་ཞེས་བྱ། ངེས་པར་མ་ཟིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ནི་ཐ་སྙད་མེད་དེ། ཐ་སྙད་ནི་ངེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཐ་སྙད་གདགས་སུ་ནི་རིགས་པས་མི་རུང་ངོ་ཞེས་དམ་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དེ་ཁོ ན་བཞིན་དུ་གནས་སོ།།སྔར་ནི་སྣང་བཞིན་དུ་ཡང་དེ་ངེས་པར་མི་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁས་བླངས་ནས་བཤད་དོ། །ད་ནི་སྣང་བ་ཉིད་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པས་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མནའ་ཆུ་བཏུང་དགོས་སྙམ་པ་ལ། ཡིད་ཆེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྔར་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཁས་བླངས་ནས་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་གདགས་པར་རིགས་པས་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ད་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མི་རུང་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།དེས་ཐ་སྙད་གདགས་སུ་རིགས་པས་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །ཇི་ལྟར་མི་རུང་ཞེ་ན། ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་གྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྒྱུར་ཏེ་སྦྱར་རོ། ། གཉིས་པོ་དེ་ཇི་ལྟར་སྙམ་པ་ལ། རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མི་རུང་བར་ནི་རྣམ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རིགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གནོད་པར་ནི། དུ་མས་དངོས་པོ་གཅིག་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རིགས་པས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་ནས།དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་དངོས་སུ་རིགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཚད་མས་ཀྱང་མི་གནོད་ལ། ཐ་སྙད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་སྲིད་པས་དེའི་ ཕྱིར་ཁྱེད་དངོས་པོའི་ངོ་བོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་དོན་མེད་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་འབྱུང་གནས་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་འབད་དེ་འདི་དོར་བར་བྱའོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་ནས། རང་ལྟ་ཆགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་གསལ་ བར་ཟད་དོ།།གལ་ཏེ་ལྟ་བ་འདི་ལ་ཡང་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ལྟ་བ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཆད་པར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་ཕྱིར་རྒྱུ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

应当知道所说的'一切名言如何显现就如何运行'这句话就是如此的意思。因此，即使承认事物，除了无自性见以外的实事论者见解，以正理而言是不应该如实安立名言的。
对于为何不应该的疑问，说道'因为不显现'，其中省略了'事物的本性'等词。以'于识的本性'等词来详细解释这个意思。
'微尘等'是依据外境实在论的见解而说的。'无二'是唯识宗的见解，按照他们的观点，识的本性离开能取所取的事物本性就是无二。
如果认为即使不显现我也可以安立名言，则说'于不显现'等。如果认为由显现者安立名言，则说'凡是显现'等。
对于为何不单是事物的本性的疑问，解释道：和合不是事物，二也不是事物。'从这二者'是指从二和和合。'彼'指事物。
为何说'由此则何'？对于如此不确定的情况是没有名言的，因为名言是以确定为前提的。因此，我们所立的'以正理而言不应该如实安立名言'这个论点就是如此成立的。
先前是承许'即使显现也不能确定'而作解释。现在由于对显现本身也有怀疑，所以说'显现也'等。
对于为何需要发誓的疑问，说道'因为无可信'，意思是说因为无确定。
先前是承许事物的本性后说明以正理而言不应该如实安立名言。现在由于事物的本性本身也不存在，所以说'因事物本性不应理'等，省略了'故不应该安立名言'。
如何不应理呢？说道'因为无量'，省略了'于成立事物'。由于量所违害，所以事物的本性不应理，这是转换分别而作的连接。
对于这两者如何的疑问，说道'依随正理而说'。不应理是已由'无有行相'等正理说明。违害是已由'多不能作一事物'等正理说明。
如此详细建立后，以'是故'等作结语。'于彼执著'是指执著事物的本性。
无自性是直接具有正理且不被量所违害，名言也如显现而有可能，因此你们执著事物的本性只是接受无意义增长的来源而已。
因此，具有应当努力断除这种想法的心态，说道'执自见有何用'等，意义明显。
如果认为在这种见解中由于一切皆无而成断见，则说'于此见中'等。为何不成断见呢？说道'由因'等。

།བརྒྱ་ཞིག་ལ་ཆད་པ་མེད་ ན་འོ་ན་རྟག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བས།དེ་ལོག་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་ལོག་ན་ནི་འབྲས་བུ་ལོག་པ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་སྨྲོས། ཅི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གཉི་ག་ཡང་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་ པོ་འདི།འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅེ་ན། བཤད་པ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་སོ། །ཇི་ལྟར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་འཇུག་ཅེ་ན། བཤད་པ། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་འདི་ཆད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། མི་འགྱུར་ བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཇི་ལྟར་ཆད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་སྙམ་པ་ལ། འགྲོ་བ་བརྒྱུད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་འདི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ན་གནས་པ་དེའི་ཚེ་འདི་ཇི་ལྟར་རྟག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། བཤད་པ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཉིད་མེ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་དེས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བསྲེགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི། འཕགས་པའི་བདེན་པ་མཐོང་བའི་མེས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་བསྲེགས་པ་ཅན་ནོ། །དེ་བས་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་སྡུད པར་བྱེད་དོ།།དོན་དམ་པའི་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ལ་ལྟ་གནས་མི་ཐོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གནས་མི་ཐོད་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་སླའོ་། །དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ལྟ་བ་འདི་ལ་ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་སྙམ་པ་ལ།བཤད་པ། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ན། །བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་གཟིགས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་སྙམ་པ་ལ། བརྟགས་པའི་ངོ་བོས་དབེན་ པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གཟིགས་པ་དང་བརྟེན་ཏེ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་གཉི་ག་དང་སྦྱར་བར་དྲང་ངོ་། །འདི་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་བཞིན་དུ། ཡང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་ སྦྱར་རོ།།ཅི་ཞིག་མཛད་ཅེ་ན། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཁྱེན་པ་ནའོ། །དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་སྙམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིར་ཡང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་སྙམ་པ་ལ། ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པས་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གང་གིས་མཁྱེན་སྙམ་པ་ལ། མངོན་སུམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། བཤད་པ། ཅིག་ཅར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བའི་ལྟ་བ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་མི་རུང་བས། གང་ལ་དོན་གཞན་ཡོངས གཅོད་པ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཤེས་བྱ་ནང་གི་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདི་རྣམ་པར་འབྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བརྟགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ། བཤད་པ། རྒྱུད་གཞན་ལ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། དོན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་ངེས་པར་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ཇི་སྟེ་རྒྱུད་གཞན་ལ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ མི་གཅོད་སྙམ་ན།བཤད་པ། བློ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གང་གིས་ཤེ་ན། བློས་སོ། །ཇི་ལྟ་བུས་ཤེ་ན། རྣམ་ པ་དང་བཅས་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་སོ།

如果说没有断灭，那么就会说成是常住了，因此说'如果那个消失'，即当因消失时果也消失，为何是常住呢请说。'为何'这个词是双重否定。为了分析这个，解释道：当这个所谓众生的事物，在轮回中持续运行时。如何运行呢？解释道：由业和烦恼的力量。如何由业和烦恼的力量运行呢？解释道：如所显现那样。那时这怎么会断灭呢，实际上不会断灭，这是词义。
对于如何不会断灭的疑问，说到'由相续流转'等。当这个事物住于涅槃城时，这时它怎么会成为常住呢？对于是什么样的疑问，解释道：见到圣谛即是火，由此火烧尽一切业和烦恼的，即是由见圣谛之火烧尽一切业和烦恼者。因此'如是'等是总结。
对于胜义实相的本质，根本不能安立常断的法性。为何不能安立呢？如此等所说，容易理解。即便如此，对于这种无自性见，圆满智慧是什么样的疑问，解释道：如所显现这个，一切缘起事物，是由遍知者以现量所见。对于是什么样的疑问，说到'离所计之体性'，'如所显现'这个词应当同时连接'所见'和'缘起'两个词。
为了解释这个，虽然诸法无自性，又说到'如其所现'等，即称为遍知者。做什么呢？是完全了知一切事物的一切方面。对于是什么样的事物的疑问，说到'唯缘起'，这里也要连接'如所显现'。如果对唯缘起是什么样的疑问，说到'离真实生起等'。以什么了知的疑问，说到'以现量'。如何呢？解释道：同时。
在唯识见中遍知者如何都不合理，因此说到'于彼他义遍知等'。'说内所知'等是对此的分析。如果问为何遍知者只是假立的疑问，解释道：因为不能遍知存在于他相续中的事物。为何不能遍知呢？因为无所取能取，如果不是那样，由于有意义，就不会成立唯识性。
如果问为何不能遍知存在于他相续中的事物，解释道：因为有相和无相的心都不能遍知。对于存在于自相续中的事物也同样不能遍知。由什么呢？由心。什么样的心呢？由有相和无相的心。

།ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མེད་པའི་ཉེས་པར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མེད་པས་ཉེས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། བཤད་པ། ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ སྣང་བ་བཞིན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཚེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅིང་ཞེ་ན། བཤད་པ། དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་དཔྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་ངོ་། །ཅི་ཞིག་བྱས་ནས་ཤེ་ན། བཤད་པ། ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ནས་སོ།།དེ་དག་ཇི་ལྟར་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། བཤད་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་པ་བཀག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་གནས་སྙམ་ པ་ལ།བཤད་པ། འདི་ལྟར། དེ་ནི་མཚན་མ་མི་འབྱུང་ཕྱིར། །མི་བཞེངས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གང་གི་ཚེ་མཚན་མ་མི་འབྱུང་སྙམ་པ་ལ། བཤད་པ། གང་ཚེ་ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་དང་། །བདག་ཉིད་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ནའོ། །བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །གནས་ པ་བརྟན་ཕྱིར་ཡང་མི་ལྡང་ངོ་།།ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མངོན་པར་བསྟན་ཏོ། །གནས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །འདི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པར་བྱེད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདིའི་མཚན་མ་མི་འབྱུང་ན་བཞེངས་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤེས་ པ་དང་ཤེས་བྱ་དང་བདག་གི་མཚན་མའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མི་འབྱུང་ཞེ་ན། བཤད་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ལ་རྟོག་པའི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་བག་ཆགས་དང་བཅས་ཏེ་རྩ་ནས་བཏོན་པ་ཡོད་པ་དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དེ། རྟོག་པའི་ས་བོན་མཐའ་དག་བག་ཆགས་དང་བཅས་ཏེ་རྩ་ནས་བཏོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ རོ།།བག་ཆགས་ནི་ཉོན་མོངས་པས་བྱས་པ་ལུས་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྟན་པའི་ཡང་ཕྱིར་བཞེངས་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་པ་ལ། བཤད་པ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དུ་མར་གུས་པར་མཛད་དེ་བར་ཆད་མེད་པར་ ལེགས་པར་བསྒོམས་པས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་དང་གུས་པར་བྱས་ཏེ།ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་དང་བར་ཆད་མེད་པར་ལེགས་པར་བསྒོམས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྟན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །གནས་སྐབས་གང་ལ་ཞུགས་པས་ཏེ། གནས་སྐབས་གང་ཞིག་རྟོགས་པས་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་ཏེ། ཡོན་ཏན་ཀུན་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམས་སོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་འགྱུར་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པའི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚུངས་མེད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི ལྟར་ཡོན་ཏན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །ཕྱག་གནས་སུ་གྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པར་འོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲེན་པར་འགྱུར་ཏེ་ལམ་ངན་པ་ལས་ཕྲལ་ཏེ་ལམ་བཟང་པོ་ཐོབ་པར་ མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་བ་སྟེ། གནས་སྐབས་འགའ་དེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་ཉེ་བར་བསྟོད་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་རྣམ་པར་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་བསྔགས་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ལུས་ཡིན་ ཕྱིར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གསུམ་བཟུང་ནས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཚིག་གཅིག་གིས་དོན་གཉིས་ཟིན་པས་རྣམ་པ་བཞིས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ སྙམ་པ་ལ།འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པ་འདི་ལ་ནི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ལུས་སུ་བརྗོད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ལུས་ནི་ཚོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

按照主张无自性的观点而言，所说一切智者不存在的过失，由于这一切都不存在，所以无有过失。若问为何如此？解释道：如同所显现的那样，因为是随顺世间共许而作判断。当一切都不见时，即是如实安住。
做什么呢？解释道：即是观察诸法自性。为何这样做呢？解释道：是为了通达'诸法无生'等也都是分别的本质。
对于这些为何是分别的本质的疑问，解释道：是以遮遣实有生等执著的自性。为何如是安住？解释道：如是，由于相不生起故'不起'。何时相不生起？解释道：当不见能知、所知及自身时。'自身'是指瑜伽行者。
由于安住坚固故也不起。'也'字表示隐含之义。'安住'即是三昧。对此作解释：世尊，此中相不生起，何有起住？'相'即是能知、所知及我相。
为何相不生起？解释道：世尊于何处已连根拔除一切分别种子及习气，其实相即是如此，因为已完全连根拔除一切分别种子及习气故。习气即是烦恼所造成的身等变异。
世尊此三昧坚固故，何有起住？为何如此？解释道：经无数劫恭敬修习，无间断善修。此说明长期善修、恭敬善修及无间断善修，故三昧坚固。
处于何种境界？由通达何种境界而成为一切功德所依？一切功德即是世间和出世间的功德。成为不可思议，因为超越一切有情的思维境界。
成为无与伦比，因为是不共功德之所依故，无有任何众生能与如来相等。成为礼敬处，因为堪为一切众生恭敬。成为引导者，因为使众生远离恶道而获得善道。
'及'字表示其他次第的连接，某些境界是不可思议的。此是从果位方面赞叹法身。现在为了从解释方面作赞叹，故说'由是诸法身故'等。
所谓'以三种方式称为法身'是取三个词而如是说。若不如此，则由一词摄二义，应说'以四种方式'。为何称为一切法身？故说'一切众生'等。
因此在此方面，'身'字应理解为表示身体。由于身体是积聚义，故法身即是诸法的积聚，这是从因安立果的缘故。

།ཅིའི་ཕྱིར་ རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་སྙམ་པ་ལ་བཤད་པ།འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་འདིར་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་སྒྲོགས་ཤིང་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་ན་འཇིག་རྟེན་ པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བོས་པ་བཞིན་དུ་འདུ་སྟེ།ཟད་པ་ཤེས་ལ་ཟག་བཅས་ཀྱང་། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདི་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ལུས་ནི་བྱེད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ ཁྱབ་པ་ཀུན་གྱི་རྟེན་ཞེས་བྱ་སྙམ་པ་ལ།བཤད་པ། རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་སྙམ་པ་ལ། བཤད་པ། དེ་ལ་འཇུག་པ་ཐོབ་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་འཇུག་པ་རྟོགས་པ་སྟེ། དེས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ རྣམས་ཐོབ་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་རིགས་པས་རྣམ་པར་གནས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། བཤད་པ། ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཉིད་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདིས་ནི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རིགས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན། སྐུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་ནས། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་བརྗོད་པར་རྩོམ་པ་ན། དེ་ཚེ་རྣམ་རྟོག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་དུས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་རྟོག་པར་མི་མཛད་ན་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་ གྱི་དོན་འབྱུང་སྙམ་པ་ལ།བཤད་པ་སྔོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ཏེ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གང་གི་ཚེ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་གང་དུ་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་འབྱུང་སྙམ་པ་ལ། རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་བས་ན་འདིས་ནི་ཐམས་ཅད་ ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་འབྱུང་བར་རྗོད་པར་བྱད་ཅིང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་སྟོན་ཏོ།།གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔར་བཤད་དོ། །རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་སྨོས་སོ། ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པའི་ཕྱེད་གོང་མས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཕྱེད་འོག་མས་ནི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པའི་ཕྱེད་གོང་མས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཕྱེད་འོག་མས་ནི་ཤེས་བྱའི སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ།།གང་ལ་མཁྱེན་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ནི། །ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཁྱབ་ཅན། །མངའ་བ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་ཚོགས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་བསམ་གཏན་དག་ཚིག་རྣམ་པར་ཕྲལ་བ་ རྣམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཚིག་དང་།གཞི་མཐུན་པའི་བསྡུ་བ་བྱས་ནས་རྟེན་གྱི་ཚིག་དང་དྲུག་པའི་བསྡུ་བ་བྱའོ། །ཡོན་ཏན་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ཚད་མེད་པ་དང་སྟོབས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ནི་དཔའ་བོར་འགྲོ་བ་དང་ནམ་ མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའོ།།བསམ་གཏན་རྣམས་ནི་དང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །རྟོག་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་བག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་ཕྲལ་བ་བྱས་ནས། གང་ལ་རྟོག་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་བག་ཆགས་རྣམས་མ་ལུས་པར་གཏན་གཅད་པ་ཡོད་པ་ཞེས་འབྲུ་མང་པོར་ བྱའོ།།རྟོག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བག་ཆགས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་འབྲས་བུ་ལུས་དང་ངག་འགྱུར་བའོ། །འདི་གཉིས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དང་པོ་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ།།གང་ལ་ཤེས་བྱའི་ཡུལ་ལ་མི་ཤེས་པའི། །ཚོགས་ནི་མཐའ་དག་རྣམ་སྤངས་ཅན། །མངའ་བ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།

为什么是因？对此解释道：因为是世间和出世间一切功德的所依。或者，此处因为宣说阐述世间和出世间诸法，所以是法身。如果证悟法界，世间和出世间一切诸法都如召唤般汇聚，因为经中说：'于漏尽智中亦有有漏法'。这表明'法身'这个词是能作词。
身体不是无作用的吗？怎么能说是不可思议功德之所依呢？对此解释道：所依性是遍计所执。如果问怎么样，解释道：由于获得趣入，即证悟趣入法界，由此获得世间和出世间诸功德。
为什么是以理安住的本性？对此解释道：因为该本性具有正理。因此，这里表明'法'这个词表示正理，'身'这个词表示本性。
如是简要宣说法身后，开始宣说圆满受用身时，说'尔时无分别'等。'尔时'表示证悟法界的时间。如果不作意，怎么能成办众生利益？对此解释道：由往昔力，即是说由往昔愿力。
何时何处以何种方式生起何种众生利益？对此说'恒常'等。因此，这表明从一切处生起众生利益，也显示圆满利他。圆满利他因为是主要的，所以先说。圆满自利因为是圆满利他的方便，所以后说。
第二偈颂上半表示圆满智慧，下半表示圆满大我性。第三偈颂上半表示圆满断除烦恼障，下半表示圆满断除所知障。
'于谁以一刹那智，遍及一切所知轮，具足'如是配合词句。将珍宝功德聚、三摩地和禅定等分别词语与不可思议词结合，作为所依词和第六格结合。
功德是神通、无量、力、十八不共佛法等。三摩地是勇进、虚空藏等三摩地。禅定是初禅等。
将分别、烦恼和习气等词分开，作为'于谁永断无余分别、烦恼和习气'等多词。分别是生起烦恼的因——邪分别。习气是烦恼的果——身语变化。这两者是烦恼的因和果，为了明显显示这一点而宣说烦恼。若不如此，应该先说烦恼一词。
'于谁于所知境，永断一切无知聚，具足'如是配合词句。

།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་སྨོས་པའི་དོན་མདོར་བསྡུས་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཉེས་པ་ཀུན་གྱིས་མ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ཀུན་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཆེ་བ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོར་བསྟན་པ་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡིད་བཞིན་ནོར བུ་བཞིན་དུ་ནི།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདིའི་གནས་པའི་དུས་སྟོན་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པས་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་འཇུག་གོ། །ཅི་དང་འདྲ་བར་མཚུངས་པ་མེད་ཅེ་ན། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་བཞིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་གིས་ཆོས་མཐུན་ པའི་ཕྱིར་འདིའི་དཔེ་བས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།།འདིའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་འདི་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་བསྒྲུབས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཡིན་པ་དེ་ལས་མཚུངས་མེད་འབྱུང་བ་ འདི་ལ་ཡོད་པས།ཐུགས་རྗེ་ཆེས་བསྒྲུབས་བསམ་མི་ཁྱབ། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་མཚུངས་མེད་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་མཆོག་ཐོབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་གང་དག་གི་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་དེ་སྟོན་ཏོ། །སའི་མཆོག་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ བས་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ལས་རྩ་བ་དང་པོས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་སྟོན་ཏོ།།གཉིས་པས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་སྟོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ཁོ་ནའི་མིག་གི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྐུ་ འདི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྙམ་པ་ལ།དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཏན་ཚིགས་བསྟན་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་སླའོ་། །སེམས་ཅན་སོ་སོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམས་ དོན་གོ་བར་སླ་བས་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་མི་བྱའོ།།སྤུའི་ཁུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུའོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་མཚན་ཉིད་དང་མཛད་པ་མདོར་བསྡུས་ནས་བརྗོད་ཅིང་། རྒྱལ་བས་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིའོ། །ཁ་ཅིག་སྤྲུལ་པ་ནི་སྤྲུལ་པར་མི་མཛད་དོ་སྙམ་དུ་འཁྲུལ་པ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་ཕྱིར། སྤྲུལ་པ་ཡིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པས་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་སྤྲུལ་པ མཛད་སྙམ་པ་ལ།བཤད་པ། །ཁྱབ་བདག་མཐུ་ཡི་ཤུགས་ཀྱིས་སོ། །ཁྱབ་བདག་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུར་མཛད་སྙམ་པ་ལ། བཤད་པ། མཛད་པ་ཀུན་ལ་འཇུག་པ་བཞིན། །ཇི་ལྟར་ཁྱབ་བདག་ཤུགས་ཀྱི་མཐུས་སྤྲུལ་པ་བཞུགས་ པ་དང་འཆག་པ་དང་།གཟིམས་པ་དང་། ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཛད་པ་ལ་འཇུག་པར་མཛད་པ་ལྟར། སྤྲུལ་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་མཛད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ཤིན་ཏུ་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་ཞེ་ན། བཤད་པ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་གཟུང་ངོ་། །ད་ནི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཅིང་གཞན་ལམ་བཟང་པོ་དང་སྦྱར་བར་བཞེད་ནས་བཤད་པ། དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ རྣམ་པས།བདེན་གཉིས་རྣམ་ཕྱེ་འདིར། ཅི་ཉེས་པ་ཡོད་དམ་འོན་ཏེ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དཔྱད་པར་གྱིས་ཤིག་།ཉེས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །ཅི་ཞིག་བྱ་སྙམ་པ་ལ་བཤད་པ་། ཕྱོགས་འཛིན་པ་ཡིས་དཀྲུགས་པའི་ཡིད། །ལེགས་པར་བོར་ལ་སྟེ། ཕྱོགས་འཛིན་ པས་དཀྲུགས་པའི་ཡིད་ལ་ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་སྣང་ལ།དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་། ཡང་དག་པ་བཞིན་དུ་སྣང་ངོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།

现在要简要阐述三个偈颂的含义。'非一切过失'这句话显示断除障碍的圆满。'一切功德海'这句话显示殊胜圆满。'恒常'等词显示第一偈颂所说的利他圆满。
'如同如意宝'等词显示住世时间，即以利他圆满等无与伦比的方式住世直至轮回尽头。若问与什么相似而无与伦比？如同如意宝。有人应当了知，由于法相相应，这只是譬喻而非一切方面都相同。
为说明其因圆满而说：'大悲所成就，不可思议福德智慧无等生'，这是由于具有大悲所成就及不可思议福德智慧无等生起。
'获得真实胜'等词显示其所缘境。地的殊胜即欢喜地等。因此，此偈颂中，第一句显示具足智慧资粮，第二句显示具足福德资粮。由于这是不可思议的，所以唯有如是菩萨才能亲见。
对于'此身如何是受用圆满身'的疑问，以'由此诸菩萨'等词说明理由，偈颂易于理解。以'众生各别'等词显示化身，诸偈颂义理易解，故不作详细分析。
说'毛孔'等词是为总摄生等。简要说明化身的特征与事业，而说'佛以无余世间'等。'此'指如来受用圆满身的特征。为断除某些人认为'化身不作变化'的误解，故说'以变化'等。
若问：为何以变化如意而变化？答：由遍主力势故。遍主即具受用圆满身相的如来。若问：如何作为？答：如入一切事业。如同遍主以力势使化身安住、行走、休息、说法等入诸事业，化身也如是而作。
若问：为何极其简要地显示世尊身？答：说'一切种'等。'声闻等'包括独觉、菩萨及凡夫。
现在为显示无慢心并欲令他人趣入善道而说：如是以所说相'分别二谛于此中'，请思维有过失否？想到确实无过失。
对于应当如何做的疑问而说：'应舍执偏见所扰意'，想到由执著偏见所扰乱的心，会将正确的见为不正确，同样也会将不正确的见为正确。

།ད་ནི་སྙིང་རྗེས་ནོན་པ་ན། གཞན་དག་གི་སྡང་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར། བཤད་པ། མི་ཡང་ ཤིན་ཏུ་ཐོབ་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ན།རབ་ཏུ་སྡང་བ་གང་དུ་དགོས། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བའོ། །མི་དགོས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། སླར་གནོད་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོར་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྡང་བས་ངན་སོང་བ་ནི་མི་འཐོབ་པར་དཀའོ། །ཇི་སྟེ་ཁོ་བོ་ཅག་ གི་འདོད་པའི་དོན་བདག་གིས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་ཏེ།དེ་བས་ཅིའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་གཞན་སྤང་བར་མི་བྱ་སྙམ་པ་ལ། བཤད་པ། བློ་སྦྱང་ཉམ་ཡང་རབ་ཏུ་ཆུང་། །འདི་སྙམ་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་སར་ཆུད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལ་ལྟོས་ནས། ཁྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཅི་འདྲ་ཞེས་བྱ་ བ་དེ་ལྟ་རེ་ཞིག་ཞོག་གི་།མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཚོད་ཡོད་དོ། །དེ་བས་ན་བློ་སྦྱང་བ་ཉམ་ཆུང་བའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱི་དོན་འདི་བདག་གིས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ཧ་ཅང་གཟུ་ལུམས་ཆེས་སོ་སྙམ་དུ སེམས་པའོ།།ཇི་སྟེ་འཁོར་བར་གནས་པ་འདི་བླ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྤང་བར་མི་བྱ་སྙམ་པ་ལ་བཤད་པ། འཁོར་བའི་དགོན་པ་བགྲོད་པར་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཇི་སྟེ་ཁོ་བོ་ཅག་མི་འཆི་བ་ཁོ་ནས། དེའི་ཕྱིར་སྡང་བས་ཅི་འཇིགས་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར་སྲོག་ཀྱང་ ཤིན་ཏུ་གཡོ་བ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཇི་སྟེ་གྲོགས་པོ་བཟང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡང་བའི་ཉེས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར། བཤེས་གཉེན་བཟང་པོའང་རྙེད་དཀའ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་ཁོ་བོ་ལ་བཤེས་གཉེན་བཟང་པོས་ལྟ་བ་ གཞན་འདི་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པས།དེའི་ཕྱིར་སྡང་བས་ཁོ་བོ་ཅག་མི་འཇིགས་སོ་ཞེ་ན། བཤེས་གཉེན་བཟང་པོའང་རྙེད་དཀའ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཇི་སྟེ་ལྟ་བ་གཞན་ལ་ཁོ་བོ་མོས་པ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་སྤོང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་ན། བཤད་པ། མོས་པ་མེད་དུ་ ཟིན་ན་ཡང་།།རབ་ཏུ་སྡང་བ་གང་དུ་དགོས། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མོས་པ་མེད་སྙམ་པ་ལ། དེ་ནི་འགའ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ཡང་རབ་འབྱོར་སེམས་ཅན་གང་དག་མདོ་སྡེའི་ཚིག་བཤད་པ། ཇི་ལྟ་བུ་འདི་ལ་སེམས་དང་བ་གཅིག་ཙམ་ཡང་རྙེད་ པ་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཤིང་།སངས་རྒྱས་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྡང་བ་བོར་ཏེ་ཡང་དག་པ་མཐོང་བ་གོམས་པར་བྱས་པའི་རིམ་གྱིས་མོས་པ་འདི་ནི། རེ་ཞིག་གཅིག་ན་འགྱུར་ཏེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི། སྡང་ པས་ཚིག་པ་ཁྱོད་ལ་ནི་མོས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི།དལ་བ་འབྱོར་པའང་རིང་བར་གསལ། །བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་པས། བསོད་ནམས་བསགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར། བདེན་པ་གཉིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཡིན་ནོ།།བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་དཀའ་འགྲེལ་སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།

现在被悲心所感动时，为了完全断除对他人的嗔恨，所说：即使人身也极难获得，何须如此嗔恨？如是配合。'何须'是指应当断除。
不仅是无意义，而且还是损害的因缘，所以应当舍弃。如是，因为嗔恨使得恶趣难以避免。
如果认为：我们所欲求的义理已经由我善加抉择完毕，因此为何不应当舍弃其他见解？对此解说：智慧修习也极其微小。
想到：相对于诸佛和已入地者的智慧，你的智慧如何？且不说这个，即使相对于安住在胜解行地者的智慧，你的智慧也是有限的。因此，由于智慧修习微小的缘故，说'这个义理已经由我善加抉择完毕'是太过傲慢了。
如果认为：安住在轮回中尚且可以，为何不应当舍弃？对此解说：轮回旷野难以度越。
如果认为：我们必定不死，因此有什么好怕嗔恨的？为此说：生命也极其无常。
如果认为：依靠善知识能够完全断除嗔恨的过失，为此说：善知识也难以获得。
或者，如果说：因为善知识向我指出'这个其他见解不合理'，所以我们不怕嗔恨，对此说：善知识也难以获得。
如果说：因为我对其他见解没有信解，所以舍弃，对此解说：即使没有信解，何须如此嗔恨？如是配合。
对于为何没有信解的疑问，说：这是由于某些福德。如经中说：'复次，须菩提，若有众生对于所说契经文句，能生起哪怕一念净信，这些众生已经供养了数百千诸佛，从数百千诸佛处种下善根。'
舍弃嗔恨，以渐次修习见到真实的方式，这种信解终将在某时生起。若非如此，则对于你这被嗔恨所烧的人来说，不仅仅是信解，暇满也将远离明显。
通过分别二谛，为了回向所积累的福德，说'二谛'等。智慧精要即是佛世尊。
《二谛分别论难解》由阿阇黎寂护造毕。

། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་པྲ་ཛྙཱ་ཝརྨ་དང་། ཛྙཱ་ན་གརྦྷ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།། །།

印度堪布般若瓦摩和智藏，以及大译师班智耶喜德等人翻译校对并审定。
